VOV4.M'nông: Ndrel đah lam dak, nar Quốc khánh 2/9 - “Tết đăp mpăn” geh nkô̆ hôr dŭt têh khlay tâm play nuih bah ƀon lan ăp rnoi nuĭh ta Kon Tum. Wa A Hnao (rnoi Xơ Đăng) ta ƀon Kon Hrầm, xã Đăk Tờ Re, nkuâl Kon Rẫy an gĭt, nkhêp nkah ndray 76 năm Quốc khánh nar 2/9 năm aơ gay njrăng, n'gang nuh srê COVID-19 ƀon lan mô ƀư ăp nău kan rgum âk nuĭh ma dơn ƀư tâm rnăk wâl nơm dơm. Aơ lah rnôk gay ma nkah tay nău dăng janh, nkah an kon său kăr mbro mpeh nar Quốc khánh nar 2/9, nar Tết đăp mpăn bah rnoi nuĭh:

"Bah năp nar 2 khay 9, n'gâng kan xã hŏ ƀư hop, nchră gay tâm ban ŭch trong nchrăp nău kan bah năp nar 2 khay 9 dja. Tâm rơh hop, xã thôn nkoch trêng an kônh wa gĭt kloh mpeh nău kăl e bah nar Quốc Khánh 2/9 - nê lah nar wa Hồ răk Bản Tuyên ngôn Độc lập, ntơm njêng luh dak Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Nar 2/9 kônh wa dơi rlu rlău, ndrel nkah tay nău kăl e bah nar ntơm njêng luh dak Việt Nam he nar aơ. Ndrel nkah tay nău kăl e bah neh dak, nkre mbơh nkoch gĭt jru hvi an rơh kơn mom ndăm gĭt rnoh khlay, nkô̆ hôr bah nar kăl e têh khlay dja. nơm geh Đảng, Wa Hồ neh dak he mơ dơi đăp mpăn, dah rŏng, rklaih luh an rnoi nuĭh, ntơm bah nê he mơ geh nău rêh hơm răm, đăp mpăn kơt nar aơ".  

          Năm aơ bơi 70 năm, wa H Rít Hmok (rnoi Êđê), ta ƀon Ky, nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột, n’gor Dak Lak mhe nkah gĭt mpeh ăp Tết đăp mpăn kăl e, nkre uĕh ngăn mpeh nar rklaih đăp mpăn nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột 10/3/1975. Wa H Rít nkoch, rnôk nĕ wa mhe rlău 20 năm deh, saơ ăp ndrăk nsiu bom mĭn hô ngăn. Dŭt âk nuĭh ƀon lan nchoăt du mpôn krap gay dêr sôt rmanh khĭt nuĭh. Jêh nar rklaih đăp mpăn, ƀon lan bah wa n’hanh ăp ƀon ta nkual mper ƀon têh dơi ntop ăp tahen cách mạng lăp ndrel gŭ ndrel sa đah nuĭh ƀon lan, mât njrăng ƀon lan n’hanh nău geh cách mạng.

Nĕ lah rơh bôk năp gâp saơ, rnôk nĕ gâp gŭ mpôn ta pĭt uănh mpôl tahen hăn sĭt mpeh tây. Tâm mpôl tahen geh dŭt âk nuĭh druh ndăm,. Jêh nar rklaih đăp mpăn ri tâm ƀon geh âk tahen cách mạng dơi ntop lăp gay mât njrăng ƀon lan, mât njrăng cách mạng. Ăp tahen ndrel gŭ ndrel sa tâm ăp jay ƀon lan”.

          Wa Nay Hứ (rnoi Jarai) an gĭt, păng râng cách mạng ntơm bah năm 1972 n'hanh râng tâm lơh ta nkuâl Krông Pa, n'gor Gia Lai an tât nar miền Nam rklaih luh lĕ rngôch. Păng uănh saơ âk băl tahen bah he hŏ han dăng khĭt să rlă lŭ gay mât njrăng đăp mpăn, dơn ngoăy neh dak. Yor kơt nê̆, đah păng, nău đăp mpăn, dah rŏng ma ƀon lan he geh lah dŭt n'hâm khlay:

          “Lôch rklaih luh bar miền Bắc-Nam hŏ dơn ngoăy mô hôm koh gâl kơt ntơm nơh đŏng ôh. Lĕ rngôch oh nô ruh klău mpôl hên, lĕ ma ƀon lan rnôk nê dŭt rhơn nđơr, răm mƀak. Mpôl hên ntơm rgŏ jă trong leo hun hao tuch tăm, rgâl geh nău rêh. Cách mạng hŏ sĭt đah mpôl hên hôm geh nău rêh rgâl, mô hôm mât tay ăp nău kăl e mô uĕh lăng. Ăp nuĭh djăt tĭng mpôl mhĭk djơh, nchuăt tâm bri, mpôl hên kuăl jă, rgŏ jă, bonh đă plơ̆ tay đah rnăk wâl, ur kon băl mpôl. Cách mạng n'hanh n'gâng kan he mô ƀư jêr khân păng, djăt ma sĭt wăng sa, hun hao n'hanh kơl suan ndrel cách mạng he gay dơi geh du nău rêh uĕh lăng lơn.”

          Đah rơh druh ndăm kơt nô H Mưch (rnoi Bana) xă A Dơk, nkuăl Đăk Đoa, n’gor Gia Lai gĭt năl:

“Săk gâp nơm saơ rngot n’hanh răm rnôk tât nar Tết đăp mpăn bah rnoi mpôl he. Bôl deh n’hanh têh tâm rnôk đăp mpăn saơ neh dak tâm rơh tâm lơh tâm su, bôl ndrĭ tă bah ăp sam ƀŭt sam tra, ăp phim n’hanh dơi u che nkoch tay, gâp saơ rngot yor nău roh bah ăp kon nuĭh nsĭt tay đăp mpăn an neh dak, gay ăp nuĭh geh nău rêh hơm răm kơt nar aơ. Đah săk gâp, rơh druh ndăm dơi rêh n’hanh têh tâm rnôk đăp mpăn, Tết đăp mpăn dŭt geh nkô̆ nău khlay n’hanh têh khlay đah săk nơm n’hanh ăp  play nuih kon nuĭh Việt Nam”.

Ta năp nô nău nuh srê Covid-19 tât krit nji, Tết đăp mpăn năm aơ, nuĭh ƀon lan buôn Trĭng, phường An Lạc, thị xã Buôn Hồ, n'gor Dak Lak mô ƀư lễ hội têh, yơn khuh n'gôr bah nar lễ Quốc khánh hôm mpơl ma ăp mbor cờ gŭr mănh êr mprang lam ăp ƀon lan. Wa H’Nưn Mlô (rnoi Ê Đê) ta buôn Trĭng, phường An Lạc uănh năl:

 “Nkhêp geh nar 2-9 tât, lah nar Wa Hồ dêh rŏng răk bản Tuyên ngôn độc lập, lah nar Quốc khánh, lah du jâng ntơm khlay bah neh dak rklaih luh bah bu tŭn jot, jêr jŏt, krit nji bah tâm lơh tâm su. Gâp saơ dŭt rhơn n'hanh nkah gĭt Wa n'hanh Đảng Cộng sản Việt Nam lah nuĭh rđău kan dŭt ngăch prăl bah Cách mạng Việt Nam. Djăt tĭng nău Wa ntĭnh ntăn, ƀon lan Tây Nguyên lah nsum, n'hanh nuĭh Rđe lah êng nsrôih hun hao wăng sa, tăm tơm cao su geh luh âk rtăk, tăm tơm cà phê geh âk play, dŏng khoa học kỹ thuật tuch tăm mât rong.”

Nuĭh rblang: Điểu Thân n'hanh Y Sưng