VOV4.M’nông: Tâm âk năm dăch aơ, bol ma rnoh rtăk cao sur jur thuk, nau tăm ndrel tăc rgâl cao su bah Công ty 78 lah êng ndrel Binh đoàn 15 lah nsum mâp âk nau jêr, ndrel đah nau mi\n hun hao ti\ng trong nâp nâl, mât ntu\k ntu gu\ rêh gay ndơ\ hao bôk năp, Công ty 78 ho\ ntuh kơl ân nau kan rklaih ntu\k ntu ta ngih máy ê nkra rtăk cao su du ntrong ueh ân geh to\ng nau dơi n’hoch ndo\k ntil A. Aơ lah ngoai tâm ăp ntu\k kan leo bôk bah n’gor Kon Tum mpeh đăp mpăn kloh ueh ntu\k ntu.

Ntơm ntu\k kan Công ty 78 tâm nklang xã n’har bri Mô Rai, hăn nklăp 8km rlet trong tơm cao su jêng n’ir tât Ngih máy nkret rtăk ca su bah ntu\k kan. Geh ntuh kơl ndâk nkra, ntơm leo lăp kan ntơm du\t năm 2013, gu\ tâm rnoh neh 37.000m2, ngih máy geh nau dăng nkra 5000 tấn rtăk cao sur/năm.

Gay mât nau kan ê nkra rtăk cao su ko\ kơt lah răk kloh ntu\k gu\, ngih máy a[aơ geh 60 nu\ih cán bộ, tahenh nu\ih nu\ih kan kan. Tâm nê 4 nu\ih kan [ư rđau leo trong rklaih ndo\k luh n’hoch ân ueh. Thượng uý Nguyễn Đức Hoàng, Nu\ih mât bôk Ngih máy ân gi\t, nau kan đăp mpăn răk kloh ntu\k gu\ bah Ngih máy mro geh Công ty ân bôk năp:

‘Ăp năm lor ma lăp pah kan ri công ty [ư nti\m nti ân ntu\k kan kơp n’ăp ma nu\ih pah kan ơm ndrel mhe si\t hăn pah kan ri mpeh nau mât njrăng lah bôk năp ndrel nau kan mât răk ntu\k ntu lah bar. Ngăn lah, ntu\k gu\ kan công nghiệp gay [ư ân ueh. Rnôk [ư nau kan ri gay mêt n’ôi, geh nau bonh đă oh nô [ư tâm di nau ntru\nh kan mpeh đăp mpăn nau kan ân ntu\k ntu nsum. Ntơm bah nau ê nkra jêh ri tât nau leo do\ng máy móc, ân tât rnôk rklaih ntrong hoch dak [ơ\ geh [ư di nau ntru\nh kan”.

Kơp năl nau kan răk kloh ntu\k ntu ta Ngih máy nkret rtăk cao su gay ndơ\ hăn bôk năp, ntơm bah rnôk ndâk nkra Ngih máy năm 2013, Công ty 78 ho\ ntuh kơl ntrong nglay n’gâr dak 9 mlâm, ân rngân ndrel tnu\k rklaih dak hoch đah rnoh 1,2 ha. Tât rnôk aơ, bơi tât 20 rmen prăk ho\ geh Công ty ntuh kơl ân nau kan rklaih dak [ơ\. Tâm du\t năm 2017, ngih máy to\ng nau dơi n’hoch dak [ơ\ loại A ndrel jêh nau nglăp ntrong njrăng êng. Nô Võ Mạnh Cường, nu\ih geh nti\m nti ngăn n’hêl mpeh răk ntu\k gu\, [ư nau rđau trong leo rklaih trong dak [o\ bah ngih máy ho\ [ư nau kan aơ ntơm rnôk ngih máy mhe ndâk nkra, ngơi:

‘Tâm rnôk leo do\ng trong rklaih dak ndo\k ri nau khlay ngăn lah nau hun hao bah vi sinh vật gay rklaih dak ndo\k ân geh nau ueh ngăn. Bah nau kan pah kan ta aơ ri gay gi\t ntrong rklaih  dak [ơ\ bah nơm lah ueh ngăn. Tal bôk năp mpeh nau [ô ri ntu\k gu\ ta aơ ri mô geh tănh [ô ôm ôh. Tal bar lah dak n’hoch jêh rnôk rklaih ri tâm ăp nglau dăch du\t ndrel ntu\k n’hoch luh ri dơi rong ka ndrel bèo, byăp rklân hun hao”.

Ndrel đah nau ntuh kơl ân ntrong rklaih dak [ơ, nau kan Công ty 78 [ư ti\ng nau kan hoá-sinh tâm grop nsum ko\ [ư lơh ma ueh đo\ng nau rklaih trong n’hoch dak gay geh ăp nau tong mpeh ntu\k ntu. Tâm âk nglau n’har dak [ơ\ bah ngih máy ri bèo ndrel rnklân hao jêng ueh, ka rong tâm nglau ko\ têh ueh ri nê lah nau ueh ngăn bah rnoh dak lor ma n’hoch lur.

Êp nê, đah nau nchrăp kan răk mât ntu\k ntu gu\ âm lah nau đăp mpăn ueh nâp ân nau rêh bah săk nu\ih kan, ân nu\ih [on lan tâm nkuăl ko\ kơt lah ăp ntrong kan ba kơi nê, tâm ngih máy nkra rtăk cao su bah Công ty 78 ko\ jo\ geh tăm âk tơm si, nkre đă mpăn ueh uănh, nkre [ư bah nau hôl khih ntuk ntu. Uănh si\m klang kok mpăr rgum tâm ăp n’ging cao su tâm nkuăl êp đah ngih máy, knu\ng kâp mô geh nu\ih lah mpăr jur nglau dak so\k ka, wa A Ke, Kruanh Rmôt tahen ơm xã Mô Rai, ngơi:

‘Công ty nkra rtăt cao su ri mô geh nau khuch tât nu\ih [oj lan ôh. Hom ntu\k gu\ rêh ri gâp saơ lah ueh kloh ngăn. [on lan ri mô geh nau đă nau lah. Ntơm năm ma công ty ndâk nkra ngih máy nkret rtăk cao su ri gâp gi\t lah ăp [on lan mô geh bu nduih lah ôh. Hôm ueh ngăn nê”.

Đah nau ntuh kơl ueh ngăn n’ăp ma kon nu\ih ndrel ntrong pah kan ân nau rklaih n’hoch dak [ơ\ bah ngih máy nkret njêng rtăk cao su, Công ty 78, Binh đoàn 15 gu\ kan tâm xã Mô Rai, nkuăl Sa Thầy lah ngoai tâm ăp ntu\k kan bôk năp ta n’gor Kon Tum geh to\ng nau dơi n’hoch tronh dak [ơ\ geh kơp dơn ntil A ndrel [ư jêh ntrong rnglăp njrăng êng bah tât khuch. Mô geh tâm di nuih đah ăp nau kan ho\ tă geh, Công ty hôm nsôih rgâl mhe ndrel ntuh kơl nkra tay ăp ntrong kan rklaih dak [ơ\ gay to\ng geh ăp nau dơi nar lơn ma prêh tâm nau kan răk kloh ntu\k ntu gu\ rêh./.

Nu\ih rblang: H’Thi