VOV4.M’nông: Lah n’gor geh rlău 42% nu^h [on lan gu\ rêh lah nu^h K’ho, ăp năm bah năp nơh, bol ma xã Phú Hội, nkuâl Đức Trọng (Lâm Đồng) ho\ dơn n’hanh do\ng âk công nghệ mhe tâm nău kan tuch tăm mât rong, yơn tă bah trong tăch luh ndơ geh [ư tuch tăm mô đăp mpăn jêng nău rêh wa\ng sa bah âk nu^h [on lan mâp âk jêr jo\t. 3 năm rlơ\ aơ, saơ nău tâm rgop kan nsum t^ng rêng n’hao rnoh khlay ndơ geh [ư tăch lah trong r[o\ng khlay, Phú Hội ho\ ngăch ban t^ng n’hanh rgo\ jă nu^h [on lan nsrôih râng tâm ăp rêng kan tâm rgop n’hanh tăch ndơ geh [ư tuch tăm. Ntơm bah nê, nău “ndơ tuch tăm ju\r geh rnoh khlay hu\ch thuk” ho\ t^ng kơn dơi [ư bah, ns^t geh wa\ng sa ndrel du rnoh neh tuch tăm hao âk, r^ng geh 255 rkeh prăk/ha/năm, hao bơi rlău bar tơ\ rđ^l đah năm 2018. Nău rêh wa\ng sa hao mbơm oi jêng kônh wa ta aơ dôl [ư wơt năm mhe tâm khuh n’gôr răm m[ak, bêng âk nău rhơn n’hanh  nău nđơr.

Hăn tât xã Phú Hội, nkuâl Đức Trọng (Lâm Đồng) tâm nar bôk năm mhe, mpôl hên du\t nkah ue\h yor ăp dâng sre kroh ntang kăl e ho\ dơi nkrum nđ^r nse bah biăp n’hanh nkơnh săk bah ăp ntil kao…nău nê mpơl nău rêh bah nu^h [on lan ta aơ ho\ hơm răm ngăn n’hanh hun hao t^ng nar.

Wơt mpôl hên tâm jay jê| răm m[ak nkêng săk bah meng jay bil tăm blân srat t^ng trong công nghệ mhe, nô K’Hoàng, nu^h K’Ho ta thôn Phú Bình, xã Phú Hội, nkuâl Đức Trọng an g^t, ntơm bah nar râng tâm rgop kan nsum tuch tăm đah băl tâm boh ta nkual [on têh Hồ Chí Minh, nkô| nău trong tăch luh ndơ geh [ư tuch tăm ho\ mô hôm lah nău rvê kơt ntơm nơh. Yor tăm blân srat kloh ue\h, [ư tuch tăm t^ng rêng j^r êng n’hanh hoch to\ êng jêng ns^t geh tay rnoh khlay wa\ng sa âk. Tâm năm rlău aơ, r^ng ăp nar nô pă tăch an bah dih rlău 150kg blân srat săk kah ue\h, đah rnoh khlay tăch 30.000 prăk/kg ho\ ns^t tay tơm geh wa\ng sa têh an rnăk wâl. T^ng nô K’Hoàng, ndrel đah nău săk geh n’hanh kah ue\h ndơ geh [ư, nău dơi geh dja lơn âk nơm geh tâm nău kan tuch tăm t^ng bu nchăm đă lor.

“Gay njêng luh dơi rnoh khlay ndơ tuch tăm ri he ân mât dơi 4 rêng kan khlay, nê lah ntu\k tăch rgâl luh, rnoh khlay an si [u\t dăn rvăt bah he; geh trong nchrăp nău kan tuch tăm; mât uănh dơi rêng [ư bôk năp bah he lah phân dak si mât njrăng tơm tăm ntu\k [ư njêng; n’hanh mât uănh dơi prăk do\ng kan. Tuch tăm t^ng trong nchăm dăn rvăt ri he mô hôm rvê mpeh nău ndơ tuch tăm ju\r geh rnoh khlay hu\ch thuk, nău rgâl rnoh khlay bah ntu\k tăch rgâl păng mhâm [ư, ta aơ djăt ma he tuch tăm jăp, đăp mpăn săk geh kah ue\h gay jao ndơ geh [ư an năch rvăt dơm”.

Mô dơn êng nô K’Hoàng, sơch trong tuch tăm t^ng si [u\t tâm ton dăn rvăt, râng tâm ăp rêng tâm rgop tuch tăm n’hanh tăch ndơ geh [ư tuch tăm dôl geh âk nu^h [on lan kan lo\ mir ta aơ uănh  khlay. Wa Ha Nan Tham My, Kruanh Hội nông dân xã Phú Hội, nkuâl Đức Trọng an g^t, le\ ma xã a[aơ geh rlău 780 rnăk râng tâm ăp trong leo [ư tâm rgop tuch tăm bum, biăp, play do ăp ntil đah âk công ty, doanh nghiệp n’hanh HTX, 87% tâm rnoh nê geh nău tâm ký ton tuch tăm t^ng trong r[o\ng jo\ jong nâp dăng, âk 28% rnoh rnăk [ư tuch tăm ta xã. Nơm geh nău rgâl g^t êng tâm trong r[o\ng mât chăm, uănh khlay tât ntu\k tăch rgâl n’hanh nău way âk bưm- u\ch geh do\ng sa, ndơ tuch tăm geh [ư luh tăch đah rnoh khlay jêng nău rêh drăp ndơ n’hanh nuih n’hâm [on lan ho\ dơi n’hao prêh saơ kloh. Wa Ha Nan Tham My, nkoch:

      “Ntơm bah rnôk nu^h [on lan n’hao nău g^t êng tâm nău kan tuch tăm, uănh khlay dăp rgum rgâl si tăm ndơ mât, lôch nê lah khân păng saơ kloh u\ch tuch tăm  jo\ jong ri ân geh doanh nghiệp, công ty, ân geh tât râng tâm ăp trong leo [ư tâm rgop nău kan tuch tăm, rêng [ư tâm rgop nău kan tuch tăm. Tât a[aơ, nkuâl ho\ geh du\t âk rnăk [on lan t^ng [ư ăp trong leo kan tuch tăm tâm rgop dja. Đăp mpăn geh trong tăch luh ndơ geh [ư, đăp mpăn rnoh huach prăk do\ng kan tuch tăm n’hanh n’hao nău dơi tam tâm nău kan tuch tăm jo\ jong t^ng trong r[o\ng công nghệ mhe”.

{ư tuch tăm an geh ndơ tăch t^ng nău u\ch bah nu^h rvăt, trong tăch luh đăp mpăn ho\ rgop n’hao rnoh khlay ndrel du rnoh neh tuch tăm bah Phú Hội r^ng geh 255 rkeh prăk/ha/năm, hao 55 rkeh prăk/ha/năm rđ^l đah ndrel khay dja năm e nơh. Wa Nguyễn Công Hinh, Groi kruanh UBND xã Phú Hội, nkuâl Đức Trọng an g^t, a[aơ lam xã kơt lah mô geh nu^h kan dơh ru, ăp rnăk [ư tuch tăm êng, nsrôih kơt nti nău tă ơm g^t kan tâm mât chăm gay ns^t tay nău geh tuch tăm âk lơn, mô hôm geh nău m^n kâp nơm tay nău kơl bah ngih dak kơt ntơm nơh jêng rnoh âk rnăk ach o bah xã ho\ hu\ch du\t âk dơn hôm 0,5% dơm. Nău dơi geh dja lah le\ ma du bông rgâl nău m^n khlay tâm [on lan, lơn lah nău r[o\ng trong hăn di tâm nău rđău đă [ư tuch tăm bah gưl uỷ n’hanh n’gâng kan ta ntu\k.  

“Tâm rnôk [ư tâm rgop nău kan tuch tăm ri ns^t geh wa\ng sa saơ hao kloh. Nu^h [on lan dơn rvê mpeh rêng [ư tuch tăm dơm hôm ntil, khoa học, kỹ thuật ri ăp  nu^h tơm kan tâm rgop mbra ntop kơl [on lan. Đah [on lan nu^h rnoi mpôl đê| ri ho\ geh du đêt rnăk ntoh lư ns^t geh wa\ng sa âk rlău du\t âk tơ\ rđ^l đah nău kan tuch tăm way ơm, tâm jay bil nchroh ns^t geh wa\ng sa rlău 2 rmen prăk/ha/năm. {ư bah năp rnoh khlay hu\ch thuk ndơ tuch tăm ju\r geh kơt ntơm nơh. Đah nău tâm rgop kan nsum tuch tăm ri nsrôih bah gưl uỷ, n’gâng kan ta ntu\k tâm năm 2021 dja mbra geh rlău 40% rnoh rnăk [ư nău kan tuch tăm ta nkuâl”.

Phú Hội a[aơ geh 6.700ha rnoh hvi neh tuch tăm, tâm nê geh rlău 2.700ha neh tuch tăm t^ng trong r[o\ng công nghệ mhe. Aơ lah ndơ khlay gay Phú Hội pơk hvi tay âk trong nt^t leo tâm rgop kan nsum tuch tăm đah nu^h [on lan n’hanh doanh nghiệp, jêng trong r[o\ng hăn tơm gay n’gor dja nâp jâng chuat hun hao, rgop [ư lôch jêh di rnoh tât kan lah xã [on lan mhe n’hao prêh bah năm 2022./.

Nu^h rblang: Điểu Thân