Ăp nar kêng dŭt năm Ất Tỵ, lam ăp ƀon lan nkual dor yôk Trường Sơn, ƀon lan rnoi Pa Cô hôm khuh n’gôr ƀư ôp brah dak- du nău way ơm ôp brah lah yang ơm bah kăl e, nsĭt săk tơm văn hóa way ơm. Rlău hang rhiăng năm têh jêng n’hanh nđơn trêng tay, lễ hội mô dơn nkoch nău rêh huêng khlay âk mpưm bah nuĭh Pa Cô ma hôm rgop krêp dêh nsum mpôl ƀon lan, mât ndray ăp rnoh khlay văn hóa săk ntơr êng nklang dor yôk Trường Sơn.

Tâm ăp rnôk jêng dŭt năm, hao rlơ̆ tât ăp xã nkual prêh A Lưới, Huế, năch geh rnôk rlong uănh saơ âk lễ hội way ơm bah ƀon lan rnoi mpôl đê̆, tâm nê nău way ƀư ôp brah dak bah nuĭh Pa Cô lah nău way ntoh lư. Wa Lê Văn Cát, ta xã A Lưới 1 an gĭt, ntơm bah kăl e tât aƀaơ, ƀon lan Pa Cô rêh nsing tâm bri n’hanh tu dak. Dak an ba hon, an mir jêng nđĭr uĕh, an kon nuĭh ngăch dăng, an ƀon lan răm mƀak. Yor kơt nê̆, nău way ƀư ôp brah dak mô dơn lah nău way ƀư ôp brah lah yang ma hôm lah rnôk gay  kônh wa  mpơl nuih n’hâm nkah gĭt đah trôk neh, brah yang n’hanh tơm dak hŏ mât rêh ƀon lan bah rơh aơ tât rơh êng.

“Aƀaơ kônh wa ƀư di tĭng nău way n’hanh nkô̆ ôp răch bah brah yôk n’hanh brah dak đŏng, ôp brah yôk lor, brah dak bah kơi. Brah yôk lah prêh lơn n’hanh têh lơn, brah dak ôp răch bah kơi. Ntơm nơh ƀư kơt nê đŏng, ƀon nơm ƀư êng ƀư di nău way n’hanh ăp tŏng rêng nê”.

Nău way ƀư ôp brah dak bah nuĭh Pa Cô geh ơm bah kăl e n’hanh dơi mât mbro rlău âk rơh kơn. Ntơm nơh, nău way dơi ƀư tâm rnăk wâl mô lah tâm ndŭl deh nơm, jŏ jong mơ ƀư têh dĭng ƀon, dĭng xã. nău way ƀư ôp brah dak dơi ƀư bar gâl: ƀư ôp brah Xứ ta jay Văn hóa ƀon n’hanh ôp brah dak ta ndrâm dak me. Ndơ n’hơr an ôp brah lơn âk lah ăp ndơ way bên đah nău rêh ăp nar bah kônh wa kơt be, djăr, ka, phe mƀêt si ônh, bum blang….Lĕ rngôch tă bah nuĭh ƀon lan nơm tăm êng n’hanh nchron pănh, mpơl nău krêp dêh tâm rlai lăp đah kon nuĭh đah bri dak.

Bu hăr blău Hồ Văn Thôi, rnoi Pa Cô an gĭt, nău way ƀư ôp brah dak hŏ geh ơm bah yău ye, geh nkô̆ hôr nkah gĭt brah yang hŏ jăt tĭng kơl an n’hâm suan, mbo ba n’hanh nău rêh đăp mpăn an ƀon lan.

“Ntơm nơh rnôk ƀư ăp nău ôp brah lah tâm pă kon său hăn joi ka, đe kraih n’hanh ăp ntil biăp gay nchrăp. Ăp ntil ndơ he dŏng sa tâm nău rêh ăp nar. Ăp ndơ nê he hŏ dăn geh lĕ gay he ôp brah. He lah uĕh. Lor rnôk ŭch moh ndơ ƀư ân nchrăp ăp tŏng drăp ndơ gay he ƀư. Ntĭt kơt ndơ I mô hŏ dơi ri he răch dăn gay an he geh nău lap jêh aơ tay”.

Đah nuĭh Pa Cô, dak mô dơn lah tơm ndơ mpêt khlay ma hôm lah nău rêh, lah nuih n’hâm bah bri dak, lah ntŭk gŭ nde bah ăp huêng brah. Lor rnôk ƀư ôp brah dak, ƀon lan ân ƀư ôp brah Xứ lor- brah dŭt têh rmâm trôk neh, dak me dak diăng. Aơ lah nău way ntơm bôk năp khlay, mpơl rĭng grep trôk nar n’hanh nău mĭn “hăn năp n’gĭl kơi” tâm nău rêh bah ƀon lan. lôch nê, ăp ndơ ôp brah kơt be, sŭr, djăr, ka, đe kraih, biăp bri… dơi n’hơr an ôp răch gay nkah gĭt brah dak, tơm rêh hŏ pêt mât kon nuĭh n’hanh ƀon lan rlău ăp rơh kơn.

Nău way ƀư ôp brah dak lah rnôk gay ăp nuĭh ndrel mpơl nuih n’hâm nkah gĭt đah trôk neh, brah yang, nkre njuăl nău ŭch rŏng mpŏng geh mih lăng prăng uĕh, mbo ba jŭr geh, ƀon lan đăp mpăn, hơm răm. Bu hăr blău Hồ Thị Tư, an gĭt: nuĭh Pa Cô mĭn lah, ndơ ôp brah dak geh nkô̆ hôr jru mpeh nău rlai lăp n’hanh tâm rnglăp.

“Nău way ƀư ôp brah dak wăch rgum ăp tŏng ăp brah yang êng êng kơt brah Xứ, brah yôk, brah dak me, brah dak rêh lăp nsum. Đah nău ŭch rŏng gay an ăp brah yang tâm rnglăp, tâm ban kơt kon nuĭh he nê đŏng. Gŭ rêh nsum, mât njrăng nsum tâm du bri neh ri ân geh nău tâm rnglăp nsum, nău tâm dêh rŏng nsum, tâm pă nsum tâm du rơh ngêt sa tă bah kon său, ƀon lan, ăp nuĭh ƀư”.

Nău way ƀư ôp brah dak mô dơn gay mât ndray n’hanh ntik n’hao ăp rnoh khlay văn hóa way ơm uĕh lăng bah ƀon lan rnoi Pa Cô ma hôm rgop tĭng ƀư ăp trong nchrăp bah Đảng, trong kơl bah Ngih dak mpeh rdâk njêng n’hanh hun hao văn hóa, kon nuĭh Việt Nam. Wa Nguyễn Thiên Bình, Groi Giám đốc Sở Văn hóa n’hanh Thể thao nkual ƀon têh Huế an gĭt, nău nkre mât ndray văn hóa đah hun hao pâl nđaih nsum mpôl dôl tĭng kơn n’hao nău rêh drăp ndơ n’hanh nuih n’hâm ƀon lan nkual yôk prêh.

“Nău mât ndray, ntik n’hao rnoh khlay văn hóa ơm yău nkual ƀon lan ăp rnoi mpôl đê̆ ƀư jêng rêng lam săk tơm văn hóa bah Huế. Mpôl hên mât dŏng tay ăp rnoh khlay drăp ndơ ơm yău văn hóa ntlơi an tay gay rhŏ dŏng hun hao pâl nđaih, ntrŭt ntrôl nău rêh văn hóa nuih n’hâm n’hanh drăp ndơ bah ƀon lan nar lơn ma hun hao”.

Nău way ƀư ôp brah dak bah nuĭh Pa Cô mô dơn lah du nău way ơm tĭng ôp brah lah yang jŏ ơm ma hôm lah ndơ ntĭt n’grêh rêh an tâm boh rlai lăp nsum tâm ban đah kon nuĭh n’hanh bri dak. Nău mât ndray n’hanh ntik n’hao nău way ơm nkre đah hun hao pâl nđaih jŏ jong rgop mât ndray săk tơm văn hóa rnoi Pa Cô, nkre njêng suan ntrôl hun hao wăng sa- rêh jêng kon nuĭh nkual yôk prêh tâm rơh aƀaơ.