Ta Liên hoan ăp câu lạc bộ chĭng gong n’gor Lâm Đồng mhe ƀư ta phường Đông Gia Nghĩa, ntŭk văn hóa chĭng gong, lễ hội way ơm, ndơ nsoh n’hanh ndơ ngêt sa rnoi mpôl đê̆ dơi mpư rnê, ring lam dăng. Ta aơ, ăp rnoh khlay săk ntơr văn hóa Bu Nong hŏ dơi mpơl kloh, tâm ban kơt ring lam trong nuĭh ƀon lan dôl mât ndray đŏng, nđơn trêng tay rlău ăp rơh kơn, rgop krêp dêh ƀon lan n’hanh rdâk tay nău n’hao êng săk văn hóa rnoi nuĭh.

Liên hoan ăp câu lạc bộ chĭng gong n’gor Lâm Đồng đah nkô̆ “Săk ntơr wăch rgum n’hanh ring lam” dơi ƀư ta dân phố N’Jriêng, phường Đông Gia Nghĩa, geh nău tât râng bah 15 mpôl, đah bơi 500 bu hăr blău ăp rnoi nuĭh Bu Nong, Mạ, Mông, Rđe, Thái, Tày, Cơ Ho, Churu, Raglay, Chăm… tât bah ăp ntŭk bah n’gor Lâm Đồng. Aơ lah lor bôk năp liên hoan dơi ƀư lôch rnôk 3 n’gor Lâm Đồng, Bình Thuận, Dak Nông dơi n’glăp nsum.

“Gâp lah Y Lanh, ta ƀon Pi Nao, xã Nhân Cơ. Rmôt chĭng bah mpôl hên, geh nuĭh dŭt jê̆ lah 19 năm deh; hôm nuĭh dŭt têh lah bu ranh ƀon, năm aơ hŏ rlău 80 năm deh. Bol năm deh êng êng, yơn nuih n’hâm bah rmôt chĭng ri way krêp dêh; ntơm bah bu ranh tât kon se nsum du nuih n’hâm đah văn hóa rnoi nuĭh he. Mpôl hên mô dơn ŭch rŏng mât ndray tay rup uĕh way ơm bah rnoi nuĭh, ma hôm nđơn trêng tay an rơh kơn bah kơi tay. Geh dơi nău nê nơm geh nău mât uănh, nta trong dơh bah Đảng, n’gâng kan ta ntŭk, gay mpôl hên geh rnôk mpơl nău  gân djăng đah văn hóa, dơi râng ăp nău kan, lễ hội, ntơm bah nê rgop mât ndray n’hanh ring lam săk ntơr văn hóa bah rnoi nuĭh he”.

Bu hăr blău Y Lanh n’hao êng săk tă dơi hăn nchreng an uănh chĭng gong Bu Nong ta Đan Mạch n’hanh âk n’gor êng ƀa ƀă lam dak. Yơn aơ lah lor bôk năp lôch n’glăp nsum n’gor, păng dơi tâm nđŭr đah âk rnoi nuĭh oh nô n’hanh lĕ ma rmôt chĭng gong dak bah dih.

“Năm aơ lah năm lor bôk năp lôch n’glăp nsum, lễ hội dơi ƀư, mpôl hên dŭt rhơn nđơr. Nău mha êng dja lah rơh dja, mpôl hên geh rnôk tâm nđŭr đah lĕ rngôch ăp rmôt chĭng tâm dak n’hanh lĕ ma dak bah dih, n’hanh geh lĕ ma oh nô nuĭh Chăm đŏng. Ntŭk pla n’hơ n’hanh nchreng an uănh dŭt lăp uĕh măt uănh, kơl mpôl hên kơt nti tay âk nău uĕh blău. Tât đah lễ hội, mpôl hên mô dơn tâm nđŭr, kơt nti bah ăp rmôt băl, ma hôm ŭch rŏng nkoch mbơh ăp rup uĕh săk ntơr bah rnoi nuĭh he tât băl mpôl dăch ngai, bah ntŭk tŭr goh chĭng gong an tât ăp ndơ sa way ơm bah nuĭh Bu Nong đŏng”.

Ta Liên hoan ăp câu lạc bộ chĭng gong n’gor Lâm Đồng đah nkô̆ “Săk ntơr wăch rgum n’hanh ring lam”, Rmôt bu hăr blău xã Nâm Nung geh giải Nhất lam mpôl, mpơl nău blău nchreng an uănh ntoh lư n’hanh săk ntơr văn hóa ntĭt êng. Wa H’Blim n’hao êng săk yor hŏ ndrel sai n’hanh 2 mblâm kon rgop tâm nău dơi bah rmôt nuĭh hăr blău xã Nâm Nung:.

          “Hăn njroh, mprơ, lĕ ma rnăk gâp ŭch da dê; lĕ dĭng nuĭh râng. Gâp ndrel kon sai râng da dê dŭt rhơn ngăn đŏng. Gâp râng lễ hội ôp brah ndrâm dak, lễ hội nsĭt bah n’hao rhe, lễ hội “Tăm blang mprang ƀon”, lễ hội ôp ngăch dăng n’hâm suan. Gâp njroh mprơ gay rgop krêp dêh nuih n’hâm tâm rnglăp rhơn mƀak n’hanh gay dăn an kônh wa geh n’hâm suan ngăch dăng pah kan jan sa. Kônh wa rêh tâm rnglăp n’hanh mô tâm nuih rkeh, nơm geh lễ hội kônh wa rêh rhơn mƀak tâm rnglăp, tâm kơt nti nsum, rnăk wâl ngăch dăng, rhơn răm gay ndrel wăng sa geh hao”.

Ndrel đah tŭr goh chĭng gong, ta Liên hoan ăp câu lạc bộ chĭng gong n’gor Lâm Đồng lor bôk năp đah nkô̆ “Săk ntơr wăch rgum n’hanh ring lam”, hôm geh âk nău kan văn hóa – njroh mprơ ntĭt êng, săk ntơr kơt: nchreng an uănh lễ hội way ơm, mpơl tay nău way gŭ rêh văn hóa rnoi nuĭh; liên hoan njroh mprơ nsum mpôl; nchreng an uănh ndơ nsoh way ơm; tâm rlong n’gon trău; pla n’hơ, nkơnh mbơh ndơ geh ƀư văn hóa bah ăp ntŭk. Tât bah ƀon Bu koh, xã Tuy Đức, Nghệ nhân ưu tú Thị Ai nkoch nău rhơn rnôk râng lễ hội đah âk nău khlay kan êng êng: ntơm bah mpât mprơ, nchreng an uănh chĭng gong, tât nkret njêng ndơ sa nuĭh Bu Nong:

“Ăp năm gâp râng lĕ rngôch ăp ntil lễ hội, kơt nsĭt ba n’hao rhe, chĭng gong, ndăch rvăch; mpât mprơ n’hanh ndơ ngêt sa rnoi mpôl đê̆. Tâm ndơ sa ri geh ăp ndơ sa kah ntĭt êng kơt: trău prung, trău pai, trău preng. Tâm trău pai ri he juh rnih, lôch nê he pai nsum đah play rpuăl nse mô lah biăp nse. Hôm trău preng ri lor bôk năp lah wâr mbo; ndơ preng nsum lah rpuăl nse, lha rpuăl, gir rsâm n’hanh ăp ntil lha rhŭm ƀô kah.

Yơ Thị Py Ơn hŏ rlău 60 năm deh, tât bah ƀon N’Jang Lu, xã Đức An, rhơn nkoch mbơh dông piăng way ơm bah nuĭh Bu Nong tâm rnôk lễ tết. Ăp ndơ sa n’hŭm ƀô kah bah yôk bri kơt: trău biăp nse, trău prung, mƀêt prung sa nsum đah ăp ndơ gŭch:

“Nkhêp geh rnôk Tết tât, ăp rnăk nuĭh Bu Nong ndrel gâm nsum ăp ndơ sa way ơm geh nkô̆ hôr khlay. Nê lah ăp ndơ sa hŏ geh bah dŭt jŏ ơm, krêp dêh lhăt đah nău rêh bah u che, me bơ̆ bah kăl e tât aƀaơ n’hanh nha hôm dơi nkret njêng tâm mbâr sa ăp nar bah rnăk wâl. Kăl e nơh, lĕ rngôch ăp ndơ sa dơi prung ma dĭng ngâr da dê: ntơm bah piăng mƀêt tât ăp trău, ăp ndơ gŭch… lĕ rngôch ƀô kah bah bri n’hanh sĭt dăng an n’hâm suan da dê. Yor kơt nê̆, nău mât ndray n’hanh trêng nti tay an rơh kơn bah kơi trong gŭch gâm ăp ntil ndơ sa way ơm kơt mƀêt prung, djăr gŭch, biăp nse, blân tăng, rtônh, puăch gŭch, ka kro… mô dơn gay mât ndray tay nău n’hŭm ƀô kăl e, ma hôm gay mât săk tơm văn hóa rnoi nuĭh tâm ăp rnăk wâl, ăp ƀon lan.

Lah nuĭh tâm rnăk hŏ 3 rơh nuĭh râng âk nău kan ta liên hoan “Săk ntơr wăch rgum n’hanh ring lam” n’gor Lâm Đồng, yuh Thị Huyền ta xã Đức An, nkoch:

     “Mê̆ gâp râng dŭt âk ăp lễ hội hôm, hôm đah gâp ri aơ lah lor  bôk năp. Gâp râng njroh mprơ, gay mpŏng du gâl mât ndray dơi rup uĕh văn hoá bah rnoi nuĭh he. Bah meng nê ri kon ndăm gâp prăm năm deh râng nău njroh mprơ ndơ nsoh bok ao cheh tanh n’hanh troi. Gâp ŭch kon gâp dêh rŏng văn hoá kơt mê̆ gâp n’hanh gâp nơm đŏng, n’hanh mpŏng nkơnh n’hơ du gâl rup uĕh bah rnoi nuĭh he gay ăp rnoi nuĭh êng ƀa ƀă dêh rŏng n’hanh gĭt tât săk ntơr văn hoá bah rnoi Bu Nong he đŏng.

Liên hoan ăp câu lạc bộ chĭng gong n’gor Lâm Đồng lor bôk năp đah nkô̆ “Săk ntơr wăch rgum n’hanh ring lam”, wăch rgum âk mpưm kônh wa n’hanh năch dăch ngai râng. Yuh H’Djrôm gân djăng djăt uănh tŭr goh chĭng gong, mpât mprơ. Yuh an gĭt:

      “Ƀư lễ hội kơt nê gay jêh aơ tay trêng nti tay an rơh kơn kon său kơt nti, mô an geh roh hêng văn hóa way ơm bah rnoi nuĭh he u che he hŏ ntlơi an tay mô an roh hêng, n’hanh rơh kon său bah kơi tay mât ndray văn hóa way ơm bah he”.

Hôm U Kiều krât gâng mô gĭt lah kon său he nchreng an uănh ndơ nsoh bok cheh tanh, n’hanh rlong ngêt sa ăp ndơ way ơm bah ăp rnoi nuĭh. Păng nklân năl:

“Gâp nha hôm way lah đah ăp rơh kơn kon său tâm ƀon ân mât ndray săk tơm bah rnoi nuĭh he, lơn lah cheh tanh. Lah mô dêh rŏng ăp văn hoá bah rnoi nuĭh he ri mbra geh roh hêng n’hanh mô geh nuĭh nđơn tay đŏng ôh”.

Nău hôm klâng nkah bah liên hoan “Săk ntơr wăch rgum n’hanh ring lam” dôl hôm rêng tâm ăp nar năm mhe ta Lâm Đồng. N’gloh chĭng gong rngân lam ăp ƀon lan wơt năm mhe, kơt nău nkah ƀon lan ndrel mât ndray, nđơn trêng tay n’hanh ring lam săk ntơr văn hóa rnoi nuĭh, gay ăp rnoh khlay way ơm nthoi tay n’grêh rêh tâm râp nău rêh nar aơ./.