Ma ăp trong ƀư tâm di đah ngăn ngăn, đah nău mât răm n’hanh trêng nău nđơr bah ăp ƀon lan, nău nkoch mât ndray n’hanh ntik n’hao săk tơm văn hóa way ơm ta ăp ƀon lan ta Dak Lak dôl dơi nđơn tay, njêng ăp ntŭk chrat ang an păng rup mât ndray n’hanh ntik n’hao văn hóa ta ntŭk.   

Ta buôn Sut M’đưng, xã Quảng Phú, n’gor Dak Lak ăp năm mhe aơ, nău nteh chĭng gong n’gloh mbro  tâm ăp rơh sinh hoạt nsum mpôl. Ndăn mông nar dơh ru, rmôt njroh mprơ way ơm bah ƀon mât rơh tiăr nti mbro, rnôk ri tŭr chĭng, rnôk ri uh mbuăt n’hôm, ot ndrong. Mô dơn nchreng an kônh wa tâm ƀon, tâm xã djăt uănh, ăp nău njroh mprơ dja hôm dơi nchreng an ăp năch pâl nđaih djăt uănh, mô lah nchreng an uănh kalơ sân khấu ăp rơh tâm rlong đŏng. Tĭng wa H Riết Êban, Kruanh buôn Sut M’đưng, mô dơn lah nău nteh bah lễ hội, chĭng gong aƀaơ hŏ jêng rse nthoi krêp dêh ăp rơh kơn tâm ƀon đŏng.

“Nuih n’hâm bah ăp bu hăr blău n’hanh ăp kon se nar lơn ma uĕh lơn. Ban mât njrăng êng ƀon tâm ban kơt rmôt nuĭh hăr blău ri nsrôih ntop kơl nsum gay an ăp kon se saơ dơi nău rhơn rnôk nti chĭng gong đŏng, njêng luh mông nar rhơn mƀak, uĕh reh an ăp kon se dơh kăr lơn”.

Ndrel đah buôn Sut M’đưng, âk ƀon lan ta Dak Lak dôl tĭng kơn rdâk tay ntŭk văn hóa way ơm, ntơm bah tŭr goh chĭng gong, ndơ uh goh rnoi nuĭh he nơm, tât rdâk tay lễ hội n’hanh ăp nău kan nsum mpôl. Lam n’gor mât trong ntĭt leo lor sinh hoạt văn hóa way ơm tâm dâng, đah hang rhiăng tơ̆ bu hăr blău, nuĭh gĭt wât văn hóa way ơm râng trêng nti tay na nê̆ an rơh kơn kon se.

Ta xã Ea Súp (mpeh nkuâl n’har bri Ea Sup ntơm nơh), câu lạc bộ chĭng gong buôn Ea Súp dơi njêng hŏ rlău 10 năm. Ntơm bah geh bơi jât nuĭh bôk năp, tât aƀaơ câu lạc bộ hŏ wăch rgum âk nuĭh ƀon lan râng, tâm nê geh âk druh ndăm rchong. Wa Niê Khăm Ta, Chủ nhiệm câu lạc bộ an gĭt, ndrel đah nău mât uănh khlay bah ăp gưl, ăp n’gâng kan, nău kan trêng nti tay nar lơn ma dơi mât rĭng grep.

“Ntơm bah năm 2024, dơi Sở Văn hóa tâm ban kơt Jrô Văn hóa n’hanh n’gâng kan ta ntŭk uănh khlay pơk jrô trêng nti tay an ăp kon se jê̆. Aƀaơ, tâm câu lạc bộ hŏ n’glăp tay ăp nuĭh nê. Rnoh âk nuĭh lăp kan nsum hŏ hao rlău 46, tâm nê, nuĭh dŭt âk deh năm 1949 n’hanh nuĭh dŭt đêt năm deh 2015. Lơn lah hŏ geh du rmôt chĭng kon se an câu lạc bộ, way mât ƀư ăp nău kan chĭng gong, văn hóa”.

Tâm năm 2025, n’gor Dak Lak hŏ ƀư wat jêh n’hanh hao mbơh dăn mĭn uănh 46 hồ sơ săk ntơ Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú, bah nê năl dơi nău khlay bah mpôl kan n’gâng tơm tâm mât ndray văn hóa way ơm. N’gor hŏ ƀư geh nău dơi âk nar kan văn hóa têh kơt: Liên hoan văn hóa chĭng gong n’hanh ndơ uh goh way ơm ăp rnoi mpôl đê̆; Pơh “Tâm rnglăp ăp rnoi nuĭh – drăp ndơ ơm yău văn hóa Việt Nam”; Nar rgum văn hóa rnoi Mường lor bôk năp…Leo ƀư rdâk tay n’hanh mpơl tay ăp nău way ơm ôp brah ka, nău way lăp jay mhe bah nuĭh Rđe, nău way wơt bôk n’hao săk bah nuĭh Bu Nong,…

Wa Nguyễn Lê Vũ, Groi giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao n’hanh Pâl nđaih n’gor Dak Lak an lah, trong ƀư dja kơl văn hóa dơi mât ndray tâm ntŭk gŭ rêh ăp nar bah nuĭh ƀon lan. Nkre pơk luh trong rƀŏng hăn mhe gay văn hóa jêng tơm ndơ hun hao.

“Mât nău kan dja kơt du nău sinh hoạt tât leh ăp năm đŏng gay ăp bu hăr blău, ăp rơh kơn nđơn tay bah kơi dơi tâm nđŭr, tâm ôp, tâm ban kơt trêng nti tay ăp drăp ndơ ơm yău bah rơh u che he bah năp nơh, nđơn trêng nti tay an rơh kơn jêh aơ tay. Mpơl tay lĕ ma ntŭk gŭ rêh văn hóa chĭng gong gay ăp rmôt nchreng an uănh dơi ăp nău way ơm ôp brah lah yang, tâm ban kơt ăp nău tŭr goh chĭng gong tâm ƀon lan ma ăp bu ur blău gŭ rêh đŏng”.

Ntơm bah ăp nău kan nê, chông ŭnh văn hóa dơi khôm hit tay tât ăp rơh kơn nđơn tay bah kơi, ăp kon se jê̆ ta ăp ƀon lan. Tâm rmôt chĭng gong bah buôn Blôk (xã Quảng Phú), oh Y Rô Lăng Kriêng, 11 năm deh lah ngoăy tâm ăp nuĭh dŭt jê̆ năm. Lôch mông nti, oh hôm tĭng ăp bu hăr blău nti nkrêh đơn, tŭr goh chĭng gong. Đah oh, nău nteh ndơ uh goh rnoi nuĭh hŏ jêng nău ŭch rŏng gân djăng bah dŭt ơm.

“Bơ̆ ntĭm gâp nkrêh đơn T’rưng, uh goh dĭng dưt rla. Gâp gân djăng đơn T’rưng nkrêh dơm. Gâp ŭch jêng nuĭh blău nkrêh T’rưng jêng gâp tiăr nti lôch bah kơi mông nti n’hanh nsrôih kơt nti ăp nô”.

Ntơm bah ăp nău kan ta ƀon lan, văn hóa dơi mât ndray n’hanh nđơn trêng nti tay an rơh kơn druh ndăm bah kơi tay. Đah nău têk kân bah nsum mpôl, rơh kơn bah kơi tay joi saơ nău n’hao êng săk tâm drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay way ơm n’hanh ring lam tay ăp rnoh khlay văn hóa. Aơ lah ndơ an saơ jâng nsing gay văn hóa ăp rnoi nuĭh ta Dak Lak dơi mât ndray n’hanh ntik n’hao jŏ jong.