Bol năl rnoh hun hao nkah uĕh mpeh rnoh âk năch n’hanh nsĭt geh tâm năm 2025, pâl nđaih n’gor Quảng Ngãi nha hôm ntoh âk kô̆ yơn kol khan mpeh ntŭk ntô ndơ dŏng, dăp rgum n’hanh săk uĕh rhŏ dŏng. Nău mô tŏng ntŭk ntô gŭ nde uĕh khlay, ƀư tĭng trong tât leh khay mpơl kloh n’hanh tơm ndơ ntuh kơl mpăng đêt dôl ndơ̆ luh nău ŭch geh lor bôk năp ân geh ăp trong nkra tâm di, ăp kôp, gay ndơ̆ pâl nđaih hun hao nâp dăng, tâm di đah săk geh n’hanh dơh uĕh ơm geh.

Năm 2025, pâl nđaih n’gor Quảng Ngãi nchroh wơt 5,2 rkeh tơ̆ năch, hao 38% rđĭl đah năm bah năp nơh. Nsĭt geh pâl nđaih nchroh geh 3.700 rmen prăk, nsĭt geh prăk bah dih nklăp 22 rkeh USD, hao 2,5 tơ̆. Nău dơi dja an saơ suan ntrôl kloh bah n’gâng kan pâl nđaih ta ntŭk, yơn n’gluh ăp nău ŭch geh ân geh ăp trong nkra tâm di gay hun hao nâp dăng tâm ăp rơh tât đŏng.

Tâm bah ri aơ nơh, ăp ntŭk pâl nđaih ta xã Măng Đen (ntơm nơh mpeh nkuâl Kon PLông, n’gor Kon Tum) wăch rgum âk năch pâl nđaih, lơn lah tâm ăp rnôk lễ, tết. Yơn lah, rnoh âk năch tât Măng Đen nha hôm ƀư tĭng kơt tât leh khay đŏng, mô hŏ đăp mpăn wăr năm.

Tĭng yuh Y Trang, nuĭh tơm ƀư Sóc’s House xã Măng Đen, hun hao Măng Đen ân ndơ̆ nău mât ndray dâk bôk năp, tâm nê nău mât ndray kơt ơm săk tơm văn hóa n’hanh bri dak lah nău way rloh rlău. Kon nuĭh dơi ntrŏng lah rgum tơm bah rnôk hun hao; ăp nuĭh ƀon lan nkre lah nuĭh tơm mât ndray văn hóa, nkre lah nuĭh “ntơh măt an pâl nđaih”. Yuh Y Trang mĭn lah:

“Ntŭk tât ƀư ri he mĭn uănh di na nê̆ tât ntŭk nê. Măng Đen ma mât dơi tơm prăk ơm geh dja. Bri dak rup uĕh, n’hâm sial ri nđik uĕh. Kon nuĭh way dêh bên, mbleh mblôn. Nău hun hao ri ân geh ăp trong nchrăp kan ntuh kơl têh kơt tach ndeh păr, cao tốc, nkual rlu rlău têh khlay mô lah nkual way mât chăm n’hâm suan têh khlay, ri ƀư an nkual neh Măng Đen têh ndrŏng ma nâp dăng”.

Bol rgum geh âk nău dơh uĕh mha êng mpeh bri dak, trôk nar n’hanh rup uĕh, yơn lam trong kan tâm dâng bah Măng Đen hôm âk nău mpăng đêt. Ăp rhŏ dŏng pâl nđaih ta Măng Đen mô hŏ tŏng an nău ŭch geh. Rhŏ dŏng rvăt năp hôm mpêt đê̆, lơn âk lah tuch tăm n’hanh tơm dak si, mô tŏng geh ăp ntil rhŏ dŏng ntop kơl, pâl rlưn n’hanh mât chăm năch pâl nđaih, lơn lah ăp rhŏ dŏng an bu ur. Wa Phạm Văn Thắng, Kruanh UBND xã Măng Đen, n’gor Quảng Ngãi an gĭt, dŭt jêr jŏt aƀaơ bah Măng Đen lah nha hôm ntung trong hăn đŏng:

“N’gor Quảng Ngãi hŏ geh trong nchrăp an ƀư Quốc lộ 24 tâm năm 2026. Aơ lah ăp ndơ uĕh gay pâl nđaih Măng Đen hun hao. Rlău ma nê, ăp ndơ kan têh, ndơ ƀư rgum tơm đah Măng Đen ân geh nău ntop kơl bah n’gor đŏng. Aƀaơ, n’gor hŏ ƀư jă ndranh 3 ntŭk nchrăp đô thị. 3 trong nchrăp đô thị dja geh rnoh hvi rlău 800 héc ta n’hanh lĕ rngôch rnoh prăk ntuh kơl nklăp 26.000 rmen prăk. Rnôk 3 đô thị dja jêng mbra tŏng geh an nău ŭch rvăt năp n’hanh ăp rhŏ dŏng”.

Ta Măng Đen tâm ban kơt ăp xã mpeh nhâp nar n’gor Quảng Ngãi, nău kan pâl nđaih nha hôm geh tĭng trong ƀư ntoh êng, huêt jê̆ nchah nchrai đŏng; ăp ntŭk tăch rgâl, ntŭk pâl nđaih têh tă bah nuĭh ƀon lan n’hanh doanh nghiệp jê̆ ntuh kơl ƀư êng. Tĭng wa Võ Trung Mạnh, Bí thư Đảng ủy xã Tu Mơ Rông, lah mô geh tơm ndơ tŏng dăng, ăp xã dŭt jêr mât dơi ăp ntŭk pâl nđaih ơm geh aƀaơ, tâm rnôk săk geh hun hao pâl nđaih nkre đah tơm dak si, bri n’hanh tuch tăm bri dak bah nkual dja dŭt têh:

“Tu Mơ Rông n’hanh ăp ntŭk pâl nđaih ta n’gor Kon Tum ơm ri kơt lah ăp ntŭk ƀư êng, gâl ntop kơl ntuh kơl bah n’gor dŭt mpăng đêt. Yor kơt nê̆, dăn đă n’gor ân nchră jru lơn đŏng gay ntrŭt ntrôl ngăch ntuh kơl, ntop kơl ntuh kơl gay hun hao pâl nđaih”.

Ngoăy tâm ăp kô̆ yơn kol khan têh bah pâl nđaih n’gor Quảng Ngãi aƀaơ lah mô tŏng geh ntŭk gŭ nde n’hanh rhŏ dŏng têh khlay, tâm rnôk ntuh trong buăt nthoi mô hŏ ăp kôp, ƀư âk nuĭh ntuh kơl rnam an ƀư ăp trong nchrăp kan têh. Gay ndơ̆ pâl nđaih hun hao tâm di đah săk geh, n’gor Quảng Ngãi ntrŏng rgum tơm lah wat jêh trong tĭng, droh rklaih kô̆ yơn n’hanh njêng suan ntrôl bah tâm dâng. Tâm nê, n’gor ơm ƀư lôch jêh ăp trong tĭng, trong kơl mha êng, an lor hun hao pâl nđaih nsum mpôl nkre đah mât ndray văn hóa n’hanh an ƀư geh nău tam bri dak uĕh măt uănh. Wa Phạm Thị Trung, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao n’hanh pâl nđaih n’gor Quảng Ngãi an gĭt:

“Tâm bôk nău kan bơi tât mbra n’gluh an dŏng đề án hun hao pâl nđaih jŏ jong bah n’gor Quảng Ngãi lôch n’glăp dơn ngoăy. Nău dja nkre nđơn tay nghị quyết bah bar n’gor Kon Tum ơm n’hanh Quảng Ngãi ơm tâm rơh mhe aơ, nkre ntrŏng năl, rgâl di tay n’hanh kơi ntop du đêt trong rƀŏng têh bah Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ngãi mpeh hun hao pâl nđaih tâm let năp tay”.

N’gor Quảng Ngãi ntrŏng, tĭng ƀư tâm nkrêp kan nsum lhăt đah nkual mpeh luh nar n’hanh nhâp nar, hun hao pâl nđaih nkre đah pâl nđaih bri, pâl nđaih uĕh măt uănh, pâl nđaih văn hóa nsum mpôl, bah nê tĭng kơn ndơ̆ pâl nđaih jêng n’gâng kan wăng sa tơm khlay./.