Nghị quyết mbrô 80-NQ/TW bah Bộ Chính trị mpeh hun hao văn hóa Việt Nam lah rjăp nău nsrôih ndơ̆ văn hóa n’hanh drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay văn hóa lăp tâm ntŭk gŭ rgum tơm hun hao jŏ jong neh dak. Ntơm bah nkual ƀon têh tât ăp ƀon lan rnoi mpôl đê̆ ta dor yôk Trường Sơn, nuih n’hâm bah Nghị quyết dôl ring lam, rgop rdâk tay suan dăng văn hóa, njêng suan ntrôl an hun hao ngăch n’hanh nâp dăng an rơh mhe.

Nghị quyết mbrô 80-NQ/TW bah Bộ Chính trị khóa XIII mpeh hun hao văn hóa Việt Nam dơi n’gluh an dŏng bah năp Đại hội Đảng tâl XIV mpơl nău nsrôih têh bah Đảng tâm nău droh rklaih kô̆ yơn kol khan mpeh trong tĭng, tơm ndơ, ntik n’hao suan dăng văn hóa, njêng suan ntrôl mhe, ntrŭt ntrôl rnôk hun hao ngăch, nâp dăng neh dak tâm rơh hun hao mhe.

Nghị quyết lah rjăp nău khlay ƀư tơm bah drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay văn hoá tâm ban kơt tơm ndơ mpêt khlay jâng nsing gay rdâk njêng văn hoá têh uĕh mhe, săk tơm rnoi nuĭh tâm rơh mhe. Nghị quyết ntrŏng drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay văn hoá lĕ ma drăp ndơ ơm yău mpơl săk n’hanh mô mpơl săk lah ngoăy tâm ăp tơm ndơ văn hoá mpêt khlay ân dơi mât dŏng geh nău tam gay hun hao jŏ jong. Tâm Nghị quyết dja, nău mât njrăng n’hanh ntik n’hao drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay văn hoá mô dơn lah nău dơn kan mât ndray nău way ơm ma hŏ dơi rgum lăp tâm du trong hun hao têh jong lam lĕ rngôch, nâp dăng nkre đah ntĭm nti, nsum mpôl, wăng sa, lơn lah tâm rnôk lăp rgum lam ntŭr neh n’hanh rgâl mbrô.

Ăp rnoi nuĭh Bru – Vân Kiều, Chứt gŭ rêh jŏ jong ta n’gor Quảng Bình ntơm nơh, aƀaơ lah n’gor Quảng Trị. Ta aơ geh drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay văn hoá nkre đah yôk bri Trường Sơn, dak me dak diăng n’hanh nău rêh lam ƀon lan. Nău mât ndray drăp ndơ ơm yău mô dơi tăch luh bah nău mât ndray ntŭk gŭ rêh văn hóa ƀon lan, mât njrăng bri, tơm dak n’hanh joi geh trong rêh way ơm. Nău mĭn bah Nghị quyết 80 NQ/TW bah Bộ Chính trị ntrŏng mât ndray văn hóa tâm boh jŏ jong rlai lăp đah bri dak n’hanh hun hao jŏ jong.

Wa Đinh Văn Chờ, rnoi Chứt ta bản Hóa Lương, xã Kim Điền, n’gor Quảng Trị an lah, nuih n’hâm rloh rlău bah Nghị quyết lah sŏk kon nuĭh ƀư rgum tơm, tâm nê ƀon lan lah tơm mpôl mpơl nău blău ƀư mhe n’hanh mât njrăng drăp ndơ ơm yău. Wa Đinh Văn Chờ mpơl nău:

“Văn hóa lah jâng nsing nău mĭn, nuih n’hâm ntrŭt ntrôl hun hao bah lam rêh jêng kon nuĭh. Dơi Đảng n’hanh Ngih dak mât uănh khlay, ƀon lan Chứt mpôl hên dŭt rhơn nđơr, geh nkô̆ hôr dŭt khlay gay ntik n’hao dơi, mât ndray dơi rnoh khlay văn hóa bah nuĭh Chứt. Ntơm bah n’gor tât Trung ương mhâm ƀư way uănh khlay tât ăp drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay bah năp geh ma nău roh hêng, ân geh trong kơl tâm di, geh nău nđơn tay, trêng nti tay an rơh kơn bah kơi tay gay hun hao drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay”.

Uănh tay ta Dak Lak, tâm đề án Mât njrăng n’hanh ntik n’hao rnoh khlay drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay văn hóa mô mpơl săk gưl neh dak ta n’gor lvang năm 2023 – 2025 hŏ n’gluh nău dơn kan, trong nkra na nê̆ gay mât njrăng, nđơn trêng nti tay n’hanh ntik n’hao ăp rnoh khlay săk ntơr êng bah pe drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay văn hóa mô mpơl săk gưl neh dak: kơt Khan (Ot ndrong) bah nuĭh Rđe. Nău mprĭng bah nuĭh Rđe n’hanh wơt bôk n’hao săk bah nuĭh Bu nong. Na nê̆, kơt pơk ăp jrô trêng nti tay mpeh drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay văn hóa mô mpơl săk gưl neh dak; rdâk njêng ăp bôk nău kan, trong nchrăp ƀư mât ndray, ntik n’hao drăp ndơ ơm yău nkre đah hun hao wăng sa- rêh jêng kon nuĭh bah n’gor; rdâk njêng n’hanh leo ƀư ăp trong ntĭt leo mpeh ntik n’hao rnoh khlay drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay văn hóa mô mpơl săk gưl neh dak nkre đah hun hao pâl nđaih nsum mpôl, ntik n’hao nău khlay ƀư tơm drăp ndơ ơm yău, way ƀư ăp nău kan nchreng an uănh drăp ndơ ơm yău tâm nău rêh nsum mpôl ƀon lan, lễ hội, tâm ăp nău kan pâl nđaih văn hóa…Kêng dŭt, ntơm bah ăp nău n’glêh an di dja hŏ kơl nuĭh ƀon lan geh dŏng n’hanh ntik n’hao dơi văn hóa săk ntơr êng ta ntŭk nơm. Wa Hring Mlô, nuĭh Rđe, ta buôn M’Găm, xã M’Drắk, n’gor Dak Lak nkoch, nơm geh Đảng n’hanh Ngih dak, kônh wa mô dơn klaih rlău ach o ma hôm geh ndơ mât ndray, ntik n’hao săk tơm văn hóa:

“Jay gâp geh măt trong, geh jay nkơng prêh đŏng. Gâp ŭch tăch rgâl ndơ ngêt sa, ƀon lan rđe kơt n’gon ndrănh yăng nkre đah nchreng an uănh chĭng gong gay mât ndray săk tơm văn hóa rnoi nuĭh he. Rnăk gâp geh lŏ, geh mir wăr jay, gâp tăm âk ntlil tơm sa play đŏng... ”

Ăp nău mĭn mhe tâm siƀŭt nchrăp lor dăn đă Đại hội Đảng tâl XIV lah mât ndray drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay tâm trong hun hao jŏ jong dăng, lam lĕ rngôch văn hóa n’hanh kon nuĭh Việt Nam. Hun hao văn hóa n’hanh kon nuĭh Việt Nam tĭng nuih n’hâm Đại hội XIV bah Đảng mbra lah du trong tor luh ăp kôp, nkre rlai lăp tâm ban đah mât ndray way ơm văn hóa n’hanh hăn tât têh uĕh mhe.

Siƀŭt nchrăp lor dăn đă Đại hội XIV bah Đảng ntrŏng 12 trong rƀŏng têh; 6 nău dơn kan rgum tơm n’hanh 3 đăt ndal têh jong. Bôk nău kan hŏ ƀư jêng ngăn ngăn ăp nău dơn kan aƀaơ. Tâm nê, trong rƀŏng văn hóa n’hanh kon nuĭh lah jâng nsing nuih n’hâm bah lam rêh jêng kon nuĭh, suan dăng nơm, tơm ndơ n’hanh suan ntrôl hun hao bah neh dak. Wa Mai Xuân Thành, Groi Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao n’hanh Pâl nđaih n’gor Quảng Trị an gĭt, ngăn ngăn ta ăp n’gor mpeh yôk yang, mât ndray văn hóa drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay rnoi mpôl đê̆ dơn nâp dăng rnôk nkre đah joi geh nău rêh đăp mpăn an nuĭh ƀon lan dơm.

“Geh ăp nghị quyết mpeh trong ntop kơl ăp nuĭh hăr blău tâm pah kan mât ndray, trêng nti tay tâm ban kơt ntik n’hao rnoh khlay văn hóa ta n’gor. Ân ntop kơl gay n’hao nău rêh drăp ndơ an ăp nuĭh hăr blău gân djăng lơn, ndrel đah Ngih dak mât ndray ăp rnoh khlay văn hóa. Tĭng ƀư jăp ăp quy định bah Luật Drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay, đăp mpăn an ăp ntŭk mât ndray, ntik n’hao ăp rnoh khlay bah drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay văn hóa mô mpơl săk tĭng di quy định bah Luật Drăp ndơ ơm yău ntlơi an tay văn hóa”.