Hŏ jêng nău way bên, djăt ma tât nar 21 khay 3 âm lịch ăp năm, nuĭh ƀon lan ăp ntŭk wăch sĭt ta Tháp Nhạn gay ƀư n’hơr brah Thiên Y Thánh Mẫu tâm lễ Vía Bà, dăn an neh dak đăp mpăn ƀon lan uĕh lăng, mih lăng prăng uĕh, rnăk wâl hơm răm, ngăch dăng n’hanh mpơl nuih n’hâm nkah gĭt ndru me Thiên Y Thánh Mẫu. Lễ Vía Bà lah nău mpơl dŭt n’grêh rêh bah nău way mbah brah Me bah ƀon lan dơi mât ntơm bah kăl e tât aƀaơ.
Mô hŏ tât 2 nar rnôk Lễ Vía Bà năm aơ, hŏ geh 40 mpôl đah rlău 2000 nuĭh râng lễ ta Ntŭk têl ơm yău gưl neh dak mha êng Tháp Nhạn, phường Tuy Hòa, n’gor Dak Lak. Ăp mpôl nchrăp na nê̆, ntơm bah ndơ n’hơr an Thánh Mẫu, ndơ nsoh râng lễ n’hanh nău múa bóng gay n’hơr an me tâm nar dăn huêng đah lĕ rngôch ma nău chon mbah n’hanh nsĭt nkre ăp nău mpŏng dŭt uĕh lăng. Ăp nuĭh râng lễ mĭn kơt aơ:
"Dăn an ƀon lan ƀŭn lap uĕh lăng, an n’gor Dak Lak he dơi tât to rho aơ”.
Tâm nuih n’hâm bah ƀon lan ăp n’gor Nam Trung bộ, Thiên Y Thánh Mẫu lah brah me neh ta ntŭk nê, lah nuĭh jăt tĭng nkrum kơl ƀon lan dơi đăp mpăn, geh nău rêh hơm răm, rhơn mƀak. Yor kơt nê̆, lễ Vía Bà hŏ lăp jru tâm nău rêh nuih n’hâm, lah du ntil nău way mbah me bah ƀon lan Nam Trung bộ. Mpeh nău way tĭng ôp brah, ta aơ geh nău rlai lăp, tâm mâp nsum văn hóa đah nău way ôp mbah druh brah bah nuĭh Chăm đah nău way mbah brah Me bah nuĭh Việt.
Tâm lễ Vía Bà geh 2 gâl lah gâl n’hơ an ndơ ôp răch n’hanh gâl múa bóng gay ƀư an me Thiên Y ANa rhơn mƀak n’hanh uănh saơ nuih n’hâm uĕh lŏng bah nuĭh n’hơr ndơ an brah. Wa Thông Thị Thêu, rnoi Chăm tât bah Bắc Bình, Lâm Đồng mpơl nău:
"Nău huêng khlay dŭt têh. Ăp năm tât khay dja lah rhơn nđơr hăn. Hăn rhơn an me, dăn an n’hâm suan ngăch lăng, rnăk wâl hơm răm wăng sa geh hao. Mô hăn ƀư nuih n’hâm mô đăp, djăt ma ăp năm tât hăn da dê."
Gay lễ Vía Bà năm aơ ƀư đăp mpăn, an ăp dăp, Ban Mât uănh ntŭk têl ơm yău n’gor Dak Lak hŏ tâm pă ntŭk rhŏ dŏng mpôl hăn ntơm bah mpông mpêr lăp tât ntŭk rgum têl ơm yău; tâm pă ăp ntŭk nchrăp ndơ ôp mbah, ndơ nsoh; nkual ngêt sa, đăp mpăn ăp mpôl hăn lễ geh ăp nar hăn ôp mbah dŭt hôr khlay ta ntŭk têl ơm yău Tháp Nhạn. Bah meng hăn ôp mbah, hang rbăn nuĭh ƀon lan n’hanh năch tât râng n’hanh joi gĭt mpeh rup uĕh văn hóa way ơm săk ntơr dja đŏng. Wa Phạm Phú Thái, năch Đà Nẵng nkoch:
"Lor bôk năp gâp hăn tât Phú Yên ri mâp lễ hội rhơn mƀak bah mpeh thánh mẫu. nê lah văn hóa mô mpơl săk dŭt uĕh, dŭt mƀak, mpơl dơi săk tơm bah nuĭh Việt he."
Tĭng nuĭh gŭ mĭn lịch sử văn hóa Nguyễn Danh Hạnh, nău ƀư mbah brah Me hŏ dơi UNESSCO kơp dơn lah drăp ndơ ơm yău văn hoá mô mpơl săk bah ntil kon nuĭh. Lễ Vía Bà nkre đah nău way mbah brah Me dơi ƀư ta ntŭk têl ơm yău gưl neh dak mha êng Tháp Nhạn hŏ rgop mpư rnê rnoh khlay bah ntŭk têl ơm yău dja:
"Lễ Vía Bà nê lah nthoi tay tu tơm văn hóa way ơm, ƀư ntŭk nsing khlay gay he gŭ mĭn nău tâm rlai lăp đah ăp jâng văn hóa, đah ăp nsum mpôl nuĭh tâm kăl e. Nău mât trong ƀư dja mô dơn ƀư an ntŭk têl ơm yău n’grêh rêh, ƀư an ntŭk têl ơm yău rêh mbro tâm nsum mpôl ƀon lan gŭ. N’hanh rnôk ntŭk têl ơm yău jêng huêng khlay ri dŭt âk nuĭh dơi uănh khlay. Nê lah ndơ gay mât ndray n’hanh ntik n’hao rnoh khlay ntŭk têl ơm yău, rhŏ dŏng an hun hao pâl nđaih ta ntŭk."
Rlău hang rbăn năm , lễ Vía Bà way ƀư geh nău khlay tâm nău rêh nuih n’hâm bah nuĭh ƀon lan n’hanh rnoh khlay văn hóa mô mpơl săk dơi mât ndray, uănh khlay. Lễ Vía Bà dơi nđơn trêng ma âk rơh kơn an saơ nău nđơn tay jŏ jong, rgop ƀư jêng âk mpưm tâm nău rêh văn hoá, nuih n’hâm bah ƀon lan./.
Viết bình luận