VOV4.M'nông: Yor đêt nău nti nsơm, âk nkual [on lan chah chrai, tuch tăm rluk mâl, ntung trong hăn jêr jo\t, jêng wa\ng sa nkual Tây Nguyên mô ho\ dơi rklaih nkual rđung, nău geh [ư sa r^ng geh du hê nu\ih lah 947 đôlar, đêt lơn r^ng geh 1.252 đôlar bah lam dak. Nău dôl uănh m^n wa\ch rgum ntuh kơl bah dih dak lam nkual bơi tâm ban mô geh, knu\ng geh 0,62% ding le\ FDI bah lam dak.
N’gle\ du\t bah nău nchih: “Ntuh kơl hun hao Tây Nguyên: Nto\k bah rgâl ?” bâh rmôt nchih nău an Đài TNVN nkoch du đêt nău rgâl gay wa\ch rgum ntuh kơl ns^t săk rnglay wa\ng sa rêh jêng ta nkual aơ.
10 năm bah năp nơh, n’gor Kon Tum rhơn nđơr đah ăp trong nchrăp kan têh kơt: Nhih máy nkret njêng buh lha đaih ta nkuâl Đăk Tô, Nkual wa\ng sa mpông n’har bri Bờ Y, lơn lah âk trong nchrăp kan têh ta Măng Đen nkuâl Kon Plông. Măng Đen dơi nt^t lah Đà Lạt tâl 2 ta mpeh bah lơ Tây Nguyên. Ta aơ mbra lah ntu\k rlu rlău, nkual tăm biăp, ka bri nđik, ntu\k rgum tiăr nti thể thao gưl ngih dak…n’gor le\ lăk bok sut wa\ch rgum ntuh kơl ma trong pă an neh mô so\k prăk gay ăp nu^h ntuh kơl [ư khách sạn, jay ngêt sa, biệt thự…Ăp trong nchrăp kan, đah rnoh prăk ntuh kơl hao tât âk rbăn rmen prăk dơi tor luh. I ngăn le\ 91 trong nchrăp kan dơi đăng ký, tâm nê geh 188 nkual biệt thự hon ta n’gul bri n’ho wa\r năm nđik rngêt. Tât a[aơ, rlău 10 năm, du đêt khách sạn, biệt thự ho\ [ư lôch jêh, yơn lơn âk dôl nha ruih nkai đo\ng. wa Lê Đức Tin, groi kruanh UBND nkuâl KonPlong an g^t:
“Ntơm bah năm 2007, năm 2009 khân păng hao ta aơ an [ư ri mâp duh jêr wa\ng sa jêng ăp doanh nghiệp khân păng mâp jêr jo\t mpeh prăk kaih. Jêng tât a[aơ du đêt biệt thự mô ho\ [ư lôch jêh. Tâm 2 năm dăch aơ n’gor nsrôih ntop kơl an nkuâl n’hanh le\ geh ăp rơh pah kan đah ăp trong nchrăp kan biệt thự dja, ri khân păng le\ geh nău [ư lôch jêh tay”
Nkuâl KonPlong lah ngoăy tâm 60 nkuâl du\t ach o lam dak, rnoh rnăk ach o hao tât 47,8%. Nău g^t blău [on lan mô ho\ âk, [ư tuch tăm nha t^ng trong pă an êng. So\k geh ngân sách bah nkuâl ăp năm mô ho\ tât 90 rmen prăk. Soan nơm mô ho\ dăng, ntu\k ntô ndơ do\ng, lơn lah ntung trong hôm du\t jêr jo\t. Nău dja [ư âk nu^h ntuh kơl le\ tât đah Măng Đen yơn ân ntlơi n’gul wah. Măng Đen nha dôl kâp nơm, kuăl jă ăp nu^h ntuh kơl. Yơn 10 năm, 20 năm đo\ng ăp nkual nt^m nti, tiăr nti thể thao gưl ngih dak, tach ndeh păr, casino…dơi tor luh ta Măng Đen gu\ ngăn tâm nău m^n, yor du\t ngai đah ngăn ngăn.
Ngoăy tâm ăp nkô| nău mpeh hun hao wa\ng sa ta nkual Tây Nguyên nê lah săk geh pâl nđaih. T^ng wa Đặng Quốc Chính, Kruanh Hội đồng quản trị Công ty pâl nđaih Lâm Đồng ri pâl nđaih ta nkual mô geh dăp rgum, hun hao nchah nchrai, jêng nar lơn ma lăp jru tâm trong du\t. nău du\t rvê đo\ng lah nău mât do\ng pâl nđaih t^ng trong g^t sa dơm jêng săk ntơr văn hoá ue\h êng bah Tây Nguyên nar lơn ma roh hêng, mô hôm ue\h an năch pâl nđaih. Wa Chính lah:
“Mât ndray phâm [ư gay nkô| văn hoá rlơ\ đah săk ntơr n’hanh nău tâm di bah [on lan geh mpăng đêt mô lăp tâm [on lan n’hanh n’gle\ du\t [ư roh săk tơm. Geh ăp rmôt nu^h gu\ ta du\t jru, rnôk ăp nu^h kan nt^m nti joi tât uănh nê g^t di lah ndơ geh pâl nđaih đo\ng lah mô ri khân păng dăn đă gu\ ta aơ mpôl hên rêh mô geh điện thoại, n’hanh mô geh điện. Dăn dăn khân may lơi ndjôt ăp ndơ nê lăp ta aơ. Lah ndjôt điện thoại, têk điện lăp ri săk tơm bah [on nê mbra êng hôm. Tâm nău kan mât ndray ue\h bah ngih dak mpeh nău jo\ jong he mô mpăng năch, yơn ân geh trong gay mât njrăng n’hanh mât njrăng ăp [on lan”
Nău n’gâng tơm gay ôp kuăl ăp nu^h ntuh kơl tât đah Tây Nguyên nê lah ăp n’gor ân t^ng [ư trong rgâl săm[u\t mât kan. Yơn lah le\ geh ăp nău rgâl ue\h rđ^l đah ntơm nơh, yơn nha mô ho\ dơi to\ng đah nău u\ch geh a[aơ đo\ng, aơ nha lah hôm geh đek mân đo\ng, [ư jêr jo\t mô lah mbrơi kan nsum nkra, an ăp nu^h ntuh kơl n’hanh doanh nghiệp. wa Hồ Phước Thành, Giám đốc Sở Kế hoạch Đầu tư n’gor Gia Lai lah:
“N’gor rgum an pah kan rgâl săm[u\t mât kan, ôp uănh tay ăp to\ng le\ rngôch ăp săm[u\t i mô tâm di gay ntlơi jăng, n’hanh ndơ\ luh bôk nău kan phâm [ư an dơh glêh an nu^h ntuh kơl. N’gor njêng hội đồng ntru\t nsôr ngăch ntuh kơl tă bah UBND n’gor [ư kruanh hội đồng gay rgum uănh năl n’hanh nu^h ntuh kơl an [ư trong nchrăp kan ntuh kơl du trong du\t ngăch n’hanh du\t geh nău tam”
Hôm aơ lah nău lah bah wa Nguyễn Văn Yên, Groi kruanh UBND n’gor Lâm Đồng:
“Bôk năp lah nău r[ah g^t ăp nău jêr jo\t an doanh nghiệp gay ntop kơl t^ng nghị quyết 35 bah Chính phủ mbra dơi mbơh g^t lam hvi n’hanh [ư mbluh aih bah n’gor tât nkuâl tât xã. Tâl bar lah g^t năl ăp jêr jo\t bah doanh nghiệp gay tâm pă ntil tâm ban kơt gay ntop kơl an ăp doanh nghiệp đo\ng. Tâl pe lah nta ăp trong dơh n’hanh rdâk njêng ăp bôk nău kan ntop kơl. Mpôl hên dôl nsrôih an [ư 3 nkô| nău dja lah tơm khlay. Rlău ma nê, mpôl hên mbra [ư bah rnoh tât do\ng đah neh ntu ngơi dơm ma mbung lah rgâl săm[u\t mât kan, ôp uănh tay ăp to\ng le\ rngôch neh ntu bah n’gor nta trong dơh ntop kơl an doanh nghiệp. Lah n’gle\ nău dơi nkra bah kruanh rđău kan n’gor ri kruanh rđău kan n’gor mbra nkra an doanh nghiệp. Mpôl hên mpo\ng lah ăp nău rđău đă bah kruanh rđău kan n’gor tâm let năp aơ tay păng mbra nta trong dơh an doanh nghiệp hun hao”
Tâm rnôk tâm nchră ntru\t ntrôl ngăch ntuh kơl tâm Tây Nguyên [ư mhe aơ ta nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n’gor Dak Lak, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc le\ rđău đă an kruanh ăp n’gor Tây Nguyên 8 nkô| nău n’gâng tơm ma ăp n’gor dja ân uănh khlay t^ng [ư gay wa\ch rgum ntuh kơl nar lơn ma ns^t geh nău dơi. Thủ tướng lah rjăp:
Mpeh ntu\k wa\ng sa, gâp m^n lah aơ lah nău mha êng ăp n’gor ân uănh khlay gay ndơ\ ntu\k ntuh kơl wa\ng sa nkual dja geh nău rgâl du trong ăp to\ng lơn. Yor du ntu\k ntuh kơl tăch rgâl ta ăp n’gor Tây Nguyên he uănh nsum lah mô ho\ ue\h, ăp rnoh tâm rlong PCI hôm đêt. Neh ntu hôm têh hvi yơn tât đah neh ntu hôm jêr jo\t, nău kloh rvoah mô ho\ âk, prăk do\ng an mông nar n’hanh prăk do\ng mô ho\ ngăn ngăn hôm âk, ăp trong ntop kơl doanh nghiệp mô ho\ ue\h. Yor kơt nê| ân geh bôk nău kan rgâl ue\h ntu\k ntuh kơl tăch rgâl ta n’gor he ue\h lơn, geh trong [ư wa\ch rgum ntuh kơl dăng lơn, kloh rvoah lơn gay wa\ch rgum ntuh kơl hun hao”.
Gay [ư bah ăp nău mô ho\ lăng dơi [ư, nta trong dơh gay kuăl jă ăp nu^h ntuh kơl lah nău dôl dơi n’gâng kan ăp n’gor Tây Nguyên uănh khlay. Tây Nguyên dôl ntoch săk he luh bah nkual rđu\ng mpeh wa\ng sa- rêh jêng kon nu^h, rhuăt glêh bah tâm [ah đah 5 nkual wa\ng sa êng [a [a\ tâm lam dak./.
Nu^h nchih rblang: Điểu Thân
Viết bình luận