VOV4.M’nông: Kơt Radio hŏ mbơh nau, bri chăt êng Ea Sô, nkuăl Ea Kar, n’gor Dak Lak tâm êp đah 2 n’gor Gia Lai ndrel Phú Yên dôl geh bu ntŭng kăl âk ngăn. Tâm aơ nar geh tât âk jêt nŭih tâm êp đah bri Ea Sô ntơm ntŭng kăl si khlay, ntŭng nhŭp mpa bri. Nau tâm grop đah ăp n’gor ân saơ nau mô nâp, ƀư nau mât njrăng bri mô tam nâp.

“Aơ lah neh bah n’gor Gia Lai.

Khân may lĕ geh nau tih, mhâm lah nkoch bri kơt nê?

-Lah nhŭp tâm ntŭk bri dôl ma geh mât njrăng ri mô geh nau ma rlăch ôh, mra ndơ̆ prăk mham ân khân may, dŭm âk khân may ŭch ri hên ân. Hôm ta aơ, Gia Lai nhŭp ri hên mra hăn pah kan đah Gia Lai.

Aơ ri gâp nhŭp mra leo tât Gia Lai.

-Mô di lah neh Dak Lak ôh.

Lah gâp nhŭp tih ri gâp mra ndơn nau tih.

-Nê may dôl ma nhŭp tih hôm nê. Aơ lah neh Gia Lai ma mhâm lah khân may nhŭp, moh ndơ may ƀư tâm neh Gia Lai lah?

Nau tâm rlăch đah rmôt kan mât njrăng bri chăt êng tâm Ea Sô (n’gor Dak Lak) ma du rmôt ntŭng kăl si tâm n’gor Gia Lai ma geh duh janh. Ăp nŭih nŭih kăl si lăp tâm bri Ea Sô gay ma ntŭng kăl si ri geh rmôt mât njrăng bri saơ, tĭng, yơn lah hŏ năn ntrơn leo tât ntŭk n’har neh tâm êp, tâm xã Ia Hdreh, nkuăl Krông Pa, n’gor Gia Lai. Phung ntŭng kăl si geh âk nŭih, bơi tât 20 nŭih, tâm rnôk rmôt mât njrăng bri ta nê ri knŭng geh 5 nŭih. Rmôt ntŭng kăl si hŏ rlăch hŏ hăn tât neh Gia Lai, mô hôm tâm neh Dak Lak, ntŭk mât njrăng bri mô dơi geh nhŭp nŭih, nhŭp si. Jêh nê, khân păng rgum tay âk nŭih êng, tât kơl an khân păng.

Nô Trần Văn Khánh, nŭih kan ntŭk mât njrăng bri mrô 2, ntŭk mât njrăng bri Ea Sô, geh n’hao lăp ƀư mât njrăng bri 616, tâm êp ma n’gor Gia Lai mbơh, nau mât njrăng bri tâm ntŭk kâng n’har aơ jêr ngăn. Phung ntŭng kăl si vay ndăn rnôk rmôt mât njrăng bri gay ma lăp ndrel ntŭng kăl si khlay, mpa bri. Nkre, tâm nkuăl êp kâng n’har, nau nhŭp nŭih lơn ma jêr yor geh nau ntrŭnh, pháp lí. Tâm rnôk nê, tâm mpeh n’gor Gia Lai mô geh rmôt mât njrăng, knŭng tâm rgop rnôk nhŭp, kân phung ntŭng kăl si ndrel kuăl nau tât kơl. Kŏ yor nê ma jêr ngăn geh nhŭp phung ntŭng kăl si.

‘Lah nsum lah khân păng geh âk ntrong gay ma rdâng ngăn. Khân păng lah bri mât ndray ri mô dơi geh nhŭp tâm nkuăl neh Gia Lai. Gâp hăn pah kan ta aơ geh âk nŭih, khân păng vay hăn ntơm 15-20 nŭih, hôm rmôt mât njrăng bri ri geh knŭng 3 nŭih, nŭih mô âk ri khân păng dah ma lah, khân păng saơ nơm mô dơi kân, mô dơi rdâng. N’gâng kan bah n’gor Gia Lai rnôk geh nhŭp, kuăl điện ân rđau kan gay ma tâm rgop, yơn lah rnôk tât ta nê ri kŏ rlau du mông đŏng, phung ntŭng kăl si du lĕ”.

Bah lăp tâm bri, phung hên ndơn saơ, bri tâm êp nkuăl Krông Pa, n’gor Gia Lai hŏ geh kăl khuch hôm. Bri tâm nau mât njrăng bah xã, bri bah Công ty mât njrăng mô lah bri njrăng rdâng sial ri kŏ geh bu kăl lơi, ƀư mir tât êp tâm nkuăl mât njrăng bri Ea Sô. Wa Lê Minh Tiến, Giám đốc ntŭk mât njrăng bri Ea Sô mbơh, tâm kâng n’har hôm tâm êp ma n’gor Gia Lai tât 50km.

Nau ntŭng kăl si geh tâm âk năm, yơn êp aơ jêng duh lơn, phung ntŭng kăl si tât lăp tâm bri mât njrăng tâm ăp nar. Gay ma dơi mât ân bri Ea Sô, rnôk aơ ân geh nau lăp kan bah ăp n’gâng kan bah n’gor Gia Lai tâm nau mêt uănh, nkân njrăng, joi nhŭp phung ntŭng kăl si tâm êp kâng n’har:

‘Phung hên kŏ mbơh đah n’gâng kan ba lơ, N’gâng kan tuch tăm ndrel hun hao ƀon lan, đă đah rnâng kan bah n’gor Gia Lai, ƀư nau nkoch trêng, bonh đă ƀon lan tâm nkuăl tâm êp ƀư nau kan pháp luật mpeh nau mât njrăng bri kŏ kơt lah mêt uănh, rgot joi ăp trong ma ƀon lan bah n’gor êp nơm lăp tâm ntŭk neh mât njrăng bri Ea Sô. Dŭt ŭch n’gâng kan bah n’gor tâm êp nơm n’hao nau kan mêt uănh, njrăng rdâng lơi phung tih dôih gay ma khân păng mô dơi lăp. Lah lăp ntŭng ri kŏ mô dơi leo tơm si geh ntŭng kăl hăn luh ôh”.

Wa Nguyễn Quốc Hưng, Kruanh n’gâng kan mât njrăng bri Dak Lak mbơh, ntơm năm 2017, pe n’gor Dak Lak, Gia Lai ndrel Phú Yên hŏ ký nau tâm grop ƀư nau kan mât njrăng bri tâm êp. Yơn lah, bah ăp nau ntŭng kăl si, in tih neh bri tâm Ea Sô tâm rơh rlau aơ ân saơ, nau kan tâm rgop nsum hôm geh âk nau ê dơi. Âk tŏ hăn joi nhŭp phung ntŭng kăl si yơn lah rmôt an mât njrăng bri bah n’gor Dak Lak knŭng hôm blau dâk uănh rnôk ma phung ntŭng kăl si mô âk.

N’gâng kan mât njrăng bri Dak Lak dôl tâm nchră nau ma N’gâng kan tuch tăm ndrel hun hao ƀon lan ndrel UBND n’gor ƀư nau kan mhe đah ăp n’gor tâm kâng n’har. Wa Hưng mbơh, geh ntŭk tăch mơ dĭng geh bu nŭih lăp ntŭng kăl, tơm si khlay bah bri Ea Sô geh phung ntŭng kăl si ntŭng mra geh phung nê leo rgum tâm nkuăl tâm nkâng n’har gay ma tăch.

Knŭng ăp n’gor rđau n’gâng kan, ngăn lah Công an ân lăp kan, uănh, rklaih phung ntŭng kăl si ndrel phung rvăt si tâm êp nkuăl aơ, nau kan ntŭng kăl si mra n’huch dơm:

‘Ân lah ntŭng kan cảnh sát mêt uănh công an, yơn rnôk aơ ri hên mô dơi ƀư ôh, ngăn lah mpeh Gia Lai. Păng geh nŭih ntŭng kăl, nŭih rvăt dŏng, ri rnôk aơ đah nê khân păng ƀư, dơi rgum lơi ăp nŭih rvăt si dŏng, uănh, mhal ân rjăp ri mơ păng n’huch. Ndrel rnôk ma tâm rgop nsum ri nơm dơi geh nhŭp, nơm ƀư ân rjăp tâm du đê̆ nau geh nhŭp, tih, leo mhal nkre tâm ƀon lan khân păng ri khân păng mơ klach. Ma nơm mô dơi ƀư ri khân păng mô klach. Nau kan ta aơ lah nau ƀư tĭng pháp luật bah nkuăl nê dơm”.

Bri mât njrăng chăt êng Ea Sô lah êng, bri tâm êp nkâng n’har ma n’gor Dak Lak, Gia Lai, Phú Yên lah nsum dôl ma geh nau ntŭng kăl âk ngăn. Mât njrăng bri mô dơi dah ma ân ân du rmôt kan mô lah du nkuăl, du n’gor, ma ân geh nau rđau kan, nkah đă, tâm rgop nsum đah ăp rmôt kan ndal gay ma rgum tâm ăp nkô̆ nau khlay, kơt lah: ndâk ntŭk mât njrăng, rmôt ƀư nau kan tâm ntŭk nkuăl ma nơm mêt uănh, nkân njrăng, joi nŭih ntŭng kăl si, mât uănh, mhal ân rjăp phung ntŭng kăl, phung rvăt, tăch di, koh lơi trong nŭih ntŭng kăl, nŭih rvăt si tih dôih nê. Rnôk ma pháp luật mpeh nau mât njrăng hri geh nau ƀư ân rjăp, ndrel ma nau leo lăp kan ngăn bah ăp nkuăl, ri ngăn lah phung ntŭng kăl si tih dôih nê mô janh ntŭng kăl si ôh, bri tâm êp kâng n’har bra dơi geh mât ân nâp dơm./.

Nŭih rblang: H’Thi