VOV4.M’nông: Chư Prông lah nkuăl Jnah dăng bôk năp bah Tây Nguyên. Ntu\k oă tă geh nau tâm lơh Plei Me, năm 1965, tâm lơh mprơh Mỹ gưl sư đoàn bôk năp tâm ntu\k tâm lơh Miền Nam đah nau dơi têh dăng nkah mro. Tâm nkualư neh ndrak nsiu aơ kăl e nơh ri a[aơ ho\ jêng nkual neh jêng, kơl an [on lan sâm geh.

Ăp nar du\t khay puăn, phung hên tât khâl Plei Me, du ntu\k nkah ơm tâm xã Ia Ga, nkuăl Chư Prông, n’gor Gia Lai. Tâm rđu\ng yôk Ia Drăng, nkual tâm lơh janh danưg, ndrak phao lơh mbram kăl e nơh ma [aơ ho\ lah ntu\k tăm âk cao su, tiêu, cà phê, nau rêh bah [on lan hơm răm. Mpoh kthup ta ntu\k nkah ăp tahen jang dăng le\ khi\t ta rơh tâm lơh Plei Me kăl e, wa Phạm Thị Nụ, Bí thư Chi bộ Thôn Đoàn Kết, xã Ia Ga, ngơi:

 ‘[on lan phung hên pah kan jan sa tâm nkuăl Plei Me aơ hôm e mìn M79 n’hanh mìn ndrat. Du đê| rnăk vâl hăn pah kan ri hôm geh nau khuch yor [om mìn. Jêh ri, rmôt hăn mêt uănh joi rklaih [om mìn tât ta aơ ri joi rklaih mô hôm âk tay ôh. Nau geh jêng bah [on lan geh âk nau rgâl mhe”.

Tâm ăp nănm tâm tâm lơh mprơh Mỹ, Chư Prông mro lah nkuăl tâm lơh tâm su tâm ăp yôk prêh. Geh [om ndrak dê lơh, Chư Prông jêng ru\ng rai ngăn jêgh lôch nau tâm lơh. Yơn lah, đah nau janh dăng, tahen ndrel [on lan tâm nkuăl ho\ ndâk rklaih nau jêr jo\t, ăp nhat rklaih nau khuch bah tâm lơh. Ngăn lah, tâm ăp năm 1976-1980, ti\ng nau nchrăp đah bar n’gor ơm lah Gia Lai-Kon Tum n’hanh Hà Nam Ninh, bơi tât 4000 nu\ih lah cán bộ, đảng viên n’hanh [on lan tă bah ăp n’gor Nam Định, Ninh Bình n’hanh Hà Nam lăp tâm Chư prông gay ndâk njêng nau pah kan jan sa mhe. Aơ ko\ lah nau tơm khlay gay ndâk njêng Chư Prông jêh lôch tâm lơh. Wa Lương Văn Quý, Kruanh Công đoàn Công ty Cao su Chư Prông, ngoai tâm apư nu\ih bôk năp hăn pah kan jan sa mhe ta nkuăl Chư Prông, n’gor Gia Lai, ngơi:

 ‘Khay 10 năm 1976 ăp rơh cán bộ, công nhân bôk năp tât tâm nkuăl neh Chư Prông. Tât tâm nar 31/12 ri geh 3.700 nu\ih bah 5 nkuăl bah n’gor Hà Nam Ningh, geh Ý Yên, Bình Lục, Lý nhân, Yên Khánh n’hanh Vụ Bnả. Ăp năm nê mâp âk nau jêr ngăn, trong hăn mô nơih, mih sial mô ueh, âk nu\ih geh ji kop sâr. Êp nê ri [om mìn rnôk nê nơh hô ngăn, rnôk nê nông trường dăch đah tach ndeh mpăr tâm lơh,  tach ndeh mpăr Thanh An, [om mìn âk ngăn, geh rlau 30 nu\ih ho\ khi\t tâm rnôk pah kan ta aơ”.

Jêh du đê| tơ\ rgâl ntu\k kan n’hanh nkhah, nkuăl Chư Prông a[aopư geh rnoh neh bơi tata 170.000 ha, rnoh nu\ih rlau 100.00 nu\ih, gu\ tama nklăp 180 thôn, [on, Tổ dân phố tâm 20 xã, nkuăl têh, đah 13 rnoi mpôl oh nô ndrel gu\ rêh. Tâm âk năm ma aơ, nkuăl Chư Prông tâm  rnoh nkuăl leo bôk bah Gia Lai mpeh nau geh prăk soay, nau hun hao văng sa mro geh âk, đah rnoh rlau 14%/năm. Ăp tơm tăm jo\ năm, ngăn lah cao su, tiêu, cà phê ho\ geh tăm, hun hao tama nkuăl neh mô jêng tă ba kơi rklaih đăp mpăn, a[aơ ho\ jêng nau văng sa tơm bah nkuăl. Nkuăl ko\ dôl geh nau r[o\ng kan gay lo\ hun hao ngacưh n’hanh nâp nâl tâm rơh tât. Wa Nguyễn Anh Dũng, Kruanh UBND nkuăl Chư Prông ngơi:

 ‘Gay hun hao văng sa, đăp mpăn rnă njrăng neh dak tâm rơh tât, phung hên rgum tâm 3 nhoat kan. Nê lah, rgum nau jao ti\ng nau kan khoa học mhe, ngăn lah tâm nau kan sinh học tâm nau n’hao nau săk geh tuch tăm ăp tưm n’hanh geh nsum đah nê ri phung hên ndâk du đê| nau kan tăm nsum đah tơm êng ân geh săk rnglay âk, nau tal 2 lah phung hên rgum ntuh kơl gay pơk luh nau pah kan ân nâp, nê nau tal 3 lah gay pơk trong nơih ân hun hao văng sa ri uănh ntuh kơl ngih vâl gung trong lah nau nau tơm gay pơk njêng ntrong hăn nơih gay leo leo tach rgâl ndh ndơ, ngăn lah tâm ăp nkuăl jru nkuăl ngai”.

Chư Prông, ti\ng nau bah rnoi Jarai ri lah Yôk têh. Aơ lah nkuăl bôk năp bah Tây Nguyên geh Đảng, Ngih dak pă nau dơi Anh hùng rmôt tahen [on lan., Nkuăl janh dăng đah nau nsôih bah tahen n’hanh [on lan tâm nkuăl, ho\ njêng nkuăl neh ndrak nsiu tă geh ơm kăl e gay jêng nkuăl sâm geh a[ă. Ntu\k kan tăch rgâl ndrel [on lan, tahen ndrel nsum mpôl dôl nsum ty tâm ăp nau kan têh, gay nkuăl Yok têh-Chư Prông hun hao têh dăng lơn./.

Nu\ih răk rblang: H’Thi