VOV4.M’nông: Jêh ăp nar vơt năm mhe ueh lăng, đăp mpăn Tết Tân sửu, kônh wa Tây Nguyên ho\ ngăch ndal plơ\ tay đah nau kan ăp nar, đah nau u\ch du năm mhe geh nau ueh. Nau mhe nar aơ, phung hên nkoch tât nau ntơm hăn pah kan bôk năm mhe bah ăp [on lan Tây Nguyên:

            Ăp năm, di rnôk bôk năm mhe, 21 xã, Phường bah Nkuăl [on têh Kon Tum lo\ ntơm hăn pah kan bôk năm. Năm aơ, nau kan tơm ma n’gâng kan ăp phường, xã ko\ geh [ư nê lah nau ntơm hăn kan ndâk njêng [on lan mhe ndrel dô thị mhe ueh. Đah rlau 9000 nu\ih ngăn lah rnoi Bahnar rêh tâm 9 thôn, n’gâng kan xã Đăk Blà [ư ân nu\ih [on lan pah kan jan sa bôk năm. Tâm ăp thôn ko\ geh cán bộ jur hăn nti\m mbơh ndrel ma pah kan đah [on lan khuh n’gôr rhơn m’ak.Ăp nu\ih ko\ gơih lă kan, mô geh tâm nkhah bu ranh, bu mom, bu ur, bu klô. Yuh Y’Hlẻo, cán bộ [ư nau kan địa chính, tuch tăm xã Đăk Blà nkoch:

            Năm 2021, UBND xã Đak Blà ho\ ndâk nau nchrăp nau kan, ntru\nh leo tât ăp thôn mpeh nau pah kan jan sa, tăm bum blang, tăm ba, ndâk nkra lo\ ndri\ch têh, ndâk njêng văng sa rnăk vâl. Êp nê, UBND xã ko\ ntru\nh tât thôn [on [ư nau rep kloh trong [on lan, mât ntu\k ntu ueh lăng, ân ndo\k tâm di ntu\k, gay ma njrăng rdâng đah srê nuh, mât ueh n’hâm soan, ăp ăp [on lan vơt du năm mhe geh ueh lăng ngăn”.

Đah [on Yon Tok, xã Ia Glai, nkuâl Chư Sê, n’gor Gia Lai, lơn âk [ư đah nău kan tuch tăm mât rong dơm, âk băl mom tâm [on, nơm geh nsrôih kơt nti jêng ho\ geh nău dơi đah ăp n’gâng kan êng [a [a\, lơn lah nău kan dak si, thú y, nai nt^m nti…Yuh Kpă H’Hlik, cán bộ mât uănh rnoh nu^h ta Trạm Y tế xã Ia Glai an g^t, bol ma moh ntil [ư, ri lôch rnôk rlu tết, ăp nu^h du rơh plơ\ tay nău kan đo\ng. Kpă H’Hlik an g^t, đah nău kan bah he, ntơm nơh yuh ân way hăn lam ăp 11 [on tâm xã gay nkoch trêng, ma kônh wa way hăn luh mir rngơt rngăt, jêng ân plơ\ hăn âk tơ\ o\ r’ah ngăn. A[aơ nău kan ho\ dơh lơn du\t âk nơm geh kônh wa ho\ bên đah nău lư ndjôt hăn t^ng săk:

Lôch Nhih dak si tâm xã dơi xây mhe, nu^h ji tât âk lơn n’hanh dak si dak gle ăp to\ng lơn đo\ng, kop ji ăp nu^h hăn tât nhih dak si da dê. Lôch rnôk rlu tết gâp plơ\ tay đah nău kan ngăn way ăp nar. Ăp nar rlu ri ndăn nău kan tâm rnăk wâl, nt^t kơt nar prao, nar pơh mô hăn kan ta nhih dak si ri ndăn s^t jay to\ cà phê, jik pih [ư lo\ sre. A[aơ rơh công nghệ 4.0 nu^h Jarai geh điện thoại, moh ntil ndơ u\ch uănh ri he pơk uănh, kơt pơk uănh phim, uănh nău lư thể thao gay ma geh nău g^t jêng ho\ wât du gâl mpeh mât chăm n’hâm suan me kon, kon său, nău ji bu ur joi tât dak si dak gle gay săm đo\ng./.

Lôch ăp nar rgum tết, âk kônh wa [on lan ta Tây Nguyên ho\  ndăn luh lo\ mir, ntơm lăp du năm kan tuch tăm mhe. Ăp băl mom plơ\ tay đah nău kan đo\ng đah nău mpo\ng u\ch ro\ng ns^t geh tay ăp nău dơi:

            Di rnôk năm mhe, mom ndăm xã nkuăl n’har bri Thuận An, nkuăl Dak Mil, n’gor Dak Nông mra ntoem ntru\nh nau kan, Nô Y’ Arôn, Groi Bí thư Đoàn druh ndăm Cộng sản Hồ Chí Minh xã Thuận An mbơh, nau kan tơm bah nau ntơm leo nau kan bôk năm aơ lah tâm rgop nsum đah Đồn Biên phòng njrăng rdâng srê Covid-19, njrăng nau tăch ntu\ng ndơ, tăm tơm si ndrih tâm trong [on lan mhe. Aơ lah nau kan ngăn rhơn ndơn Đại hội Đảng geh nau dơi:

            “Tât tâm năm mhe, Đoàn druh ndăm phung hên ntru\t dăng ân đoàn viên druh ndăm pah kan tuch tăm gay ma hun hao văng sa ndrle nkoch trêng nau mât rnă njrăng. Ngăn lah tâm năm mhe mô ân luh lăp nkuăl n’har bri tih dôih, do\ng ăp ndơ nsiu rtoh tih dôih, mô lah ma tuý, ndrel tăch ndoh ndơ rloh rlau nkuăl n’har bri. Ko\ tâm rnôk bôk năm, phung hên tâm rgop nsum đah Mặt trận xã tăm tơm si. Ngăn lah, phung hên mra rep ân kloh trong [on lan mhe rlau du km gay ma tăm tơm si. Aơ ko\ lah nau kan gay ma rhơn vơt Đại hội Đảng ndrel vơt năm mhe”./.

Wa Y Wé Ktla (way kuăl lah aê Ngân), ta buôn Gram A, xã Cư Bao, thị xã Buôn Hồ, n’gor Dak Lak an g^t, năm mhe aơ ri wa\ng sa rnăk wâl man to\ng sa dơm. Nău kan tơm bah ur sai wa Y Wé lah mât chăm n’hanh tor rtăk cao su, hôm ăp oh kon ri tăm n’hanh mât chăm cà phê. Đah 4ha cáo su dôl tâm rơh tor rtăk, r^ng ăp khay ur sai păng ns^t geh bah 6-8 rkeh prăk. Ndrel đah nê rnăk nô mât chăm 6 sào ba lo\ 2 tơ\ tăm đo\ng, ăp năm ns^t geh nklăp 7 tấn ba.

Wa Y Wé geh 6 hê kon, ho\ geh ur geh sai da dê gu\ ta ăp nkuâl êng [a [a\ tâm n’gor. Năm le\ tết tât, ăp kon său păng dăp rgum mông nar s^t jay me bơ\ mbah rhơn tết n’hanh njôm wa\r wơt năm mhe da dê. Aơ lah nău [ư păng du\t rhơn nđơr. Wa Y Wé nkoch, rnôk ăp kon său s^t khâl, ndrel đah nău rhơn wơt tết, păng mô chuêl nkah kon său nsrôih wa\ng sa, đăp mpăn oh kon hăn nti.

A[aơ gâp hôm m^n rvê đo\ng uănh let năp tay mbra moh ndơ [ư gay wa\ng sa rnăk wâl hun hao tay, nsrôih wa\ng sa ns^t geh tay nău tam. Kơt lôch sa tết ri ju\r srih tăm tay mbo, ba. Lôch [ư lo\ ri plơ\ [ư tay mir cao su, ntơm hăn tor rtăk cao su, rgâl tơm, pâng rbong hoch đâng rtăk cao su. Tât khay 4, ntơm tâm khay tor rtăk cao su tơm tâm năm ri hăn tor tay rtăk cao su đo\ng.

Yuh H’Doa Ksơr, ta [on Yun, xã Dliê Ya, nkuăl Krông Năng, n’gor Dak Lak, ngai ma ngih ho\ rlau 10 năm ma aơ, hăn kan công nhân ta [on ngai. Ăp nar Tết yuh ndrel ma rnăk vâl si\t tâm [o  nơm đah âk nau rhon m’ak. Năm mhe u\ch ăp nau ueh lăng tât ma rnăk vâl ndrel jêh ăp nar tết ur sai yuh lo\ hăn pah kan tay:

Nar tết hên hăn si\t ma [on lan, rnăk vâl ndrel ma tâm nkoch bri mpeh du năm le\ rlau mô geh tâm mâp. Nau rêh ri mâp âk nau jêr ngăn, yơn lah phung hên mro nsôih gay ma rlet rlau. Lôch têt ri, ur sai hên lo\ plơ\ Đồng Nai gay ma pah kan gay ma kơl ân rnăk vâl, kon hăn nti. Năm mhe mro u\ch le\ ma rnăk vâl mro geh ueh lăng ndrel ngăch prăl”.

H’Nưn Mlô ( Aduôn rak- 58 năm deh), buôn Trưng, phường An Lạc, thị xã Buôn Hồ, n’gor Dak Lak an g^t kăl e nơh, tâm ăp nar bôk năm mhe rnôk ho\ lôch jêh kăch rek mbra tât nar ngêt năm sa khay, ôp brah ndrâm dak. A[aơ, nu^h [on lan ho\ g^t hun hao wa\ng sa ma tơm tăm jong nar, jêng lôch ăp nar rhơn sa tết, kônh wa khuh n’gôr luh mir ba mât chăm an tơm tăm.

“Kônh wa [on hên a[aơ ho\ g^t tơm tăm jong nar kơt cao su cà phê hôm. Lôch rnôk rhơn Tết, kônh wa an mông nar luh hăn mât chăm mir ba. To\ cà phê, koh n’ging, nu^h geh lo\ ri mât chăm an lo\ sre bah he. Mpo\ng du năm mhe ndơ tuch tăm ju\r geh.”

Wa A Mek, ta [on Ea Mao, xã Ea Yiêng, nkuăl Krông Pách, n’gor Dak Lak ndrel ma ăp nu\ih tâm rnăk vâl ntơm hăn luh mir, gay ma ntơm nau pah kan tâm bôk năm. Wa A Mek u\ch, tâm năm mhe Tân Sửu 2021 ăp nu\ih tâm rnăk vâl ân geh ueh lăng, ngăch prăl, tuch tăm ân geh jêng âk, kônh wa tâm [on rêh tâm rnglăp tâm kơl, nsôih pah kan jan sa gay ma hun hao văng sa ndâk njêng [on lan neh dak:

Jêh ăp nar rlu tết ri rnăk hên ntơm hăn luh tâm lo\, tâm mir. Rnôk aơ, rnăk hên to\ dak ndrel ma poh phân ân cà phê, jêh ri koh n’ging ndrel muih pih tâm mỉ tơm keo, mât chăm ân lo\ dak. Năm aơ, gâp u\ch cà phê, ba ân geh âk, tơm keo ân hun hao jêng ueh. Êng nê, gâp lo\ u\ch kônh wa tâm [on nsôih pah kan jan sa kơt ti\ng nau ntru\nh ntrong kan bah Đảng, pháp luật bah Ngih dak. U|ch neh dak nar lơn ma hun hao”./.

Bu ranh [on Y Thành ta [on Kdung, xã Hra, nkuâl Mang Yang, n’gor Gia Lai an g^t, tâm năm mhe 2021, [on lan păng geh ngih dak ntop kơl ntil ba mhe săk geh âk gay srih tăm khay puh wai. Đah nău [ư bu ranh [on, nu^h nsing nơm, păng mbra rgo\ jă kônh wa mât chăm mir ba gay ndrel n’hu\ch rnoh rnăk ach o, rdâk njêng [on lan mhe ta [on tơm. Bu ranh [on Y Thành an g^t:

“Tâm khay bôk năm aơ, kônh wa [on lan mpôl hên ntơm lăp khay tuch tăm puh wai, nu^h [on lan du\t rhơn nđơr, jăp gơih pah kan jan sa, ăp nu^h nsrôih chôk lo\ sre dak diăng nchrăp an srih tăm. Mpeh ba ntil ri dơi Đảng, Ngih dak kơl, phăt ăp to\ng, lo\ sre nđ^r u\eh, nu^h [on lan mpôl hên du\t lah ue\h Đảng, Ngih dak nt^m nti trong tuch tăm n’hanh ntop kơl an kônh wa ntil ba mhe, săk geh âk gay kơl an ăp nu^h, ăp rnăk geh nău rêh hơm răm, ăp to\ng…”

            Jêh ăp nar rlu vơt tết năm mhe Tân Sửu 2021, ôi aơ, ăp nu\ih bah rnăk wa A Rô (rnoi Xê đăng) tâm thôn Đăk Viên, xã Tê Xăng, nkuăl Tu Mơ Rông, n’gor Kon Tum ntơm hăn kan bôk năm mhe. Wa A Rô ân gi\t, tâm năm Tân Sửu 2021, wa u\ch mih lăng prăng ueh, srê nuh geh ntru\t jăng, tơm tăm ndrel mpa rong geh hun hao, leo nsi\t săk geh văng sa âk, ăp nu\ih tâm rnăk vâl ndrel kônh wa ueh lăng, tâm rnglăp:

            ‘Jêh ăp nar sa tết, ăp nu\ih, ăp rnăk vâl tâm [on ko\ rgum ntơm hăn pah kan jan sa, kơt lah rôk gơ\ ba, jik gơ\ tơm tăm, tăm bum…u\ch du yan tuch tăm mhe mra geh âk, rnoh geh ueh lơn. Êp nê, kônh wa tâm [on lan lo\ hun hao tuch tăm gay ma jut n’huch ach o, rlet hao sâm geh kơt lah oh nô rnoi Yoăn. Kônh wa  ân nti\m nti oh kon ân geh ueh, druh ndăm ân blau gơih lă kan, kơl an rnăk vala mô geh ji ngot, ăp rnăk [ư ueh nau kan rnăk kloh ngih vâl, trong [on, hun hao mât rong kik djăr ndrôk rpu. Ngăn lah, kônh wa tâm [on ân geh tâm rnglăp, tâm kơl, tâm boh nsum ueh tâm [on lan ân geh Nsum ty ndâk njêng [on lan sâm geh”./.

Nu^h nchih rblang: Điểu Thân n’hanh H’Thi