Nău nchih bôk năp: Dak lip n’gul yan wai

         VOV4.M’nông - Rhôp choih mô geh nău way mhe aơ jêng nkô| nău duh dơi lam nu^h uănh khlay, lơn lah ntơm bah rnôk Chính phủ rđău đă ăp n’gor, nkual [on têh rdâng lơh ngăn rhôp choih mô geh nău way, bah ngăn pă săm[u\t koch ăp n’hong dak me. Ndr^ yơn, ta ăp n’gor Tây Nguyên rhôp choih nha geh tay đo\ng lơh rlâm âk kơh dak me, [ư khuch tât ntung, âk [on lan le\ n’hanh dôl nar lơn ma roh neh tuch tăm. Tâm rnôk nê, ăp n’gor kơt lah mô do\ng ăp quy định bah pháp luật, mô geh ăp trong mât njrăng khlay tâm trong kan dja. Du rơh nău nchih: “Tây Nguyên- bah ntu\k dak me rlâm choih mpăr” nkoch nău ngăn geh p^ch rlâm kơh dak me mpeh 2 n’gor Dak Lak n’hanh Dak Nông.

Le\ rlău 2 khay mô geh dak mih, yơn dak me Krông Nô, lvang êp đah xă Nâm Nđir, nkuăl Krông Nô (Daknông) đah xă Ea Rbin (nkuăl Lak, n’gor Daklak) hôm e mbuh dak, rkhăl kơt geh dak lip têh. Ăp tơm play rba têh, ăp tơm rla le\ chôt tâm dak me. Rlơ\ đah đah way du đah bul, du đah pich rlâm, dak me aơ dôl pich rlâm le\ 2 đah ding, lvang geh pich rlâm jông bơi du km. nô Lý Văn Tâm, thôn Quảng Hoà, xă Nâm Nđir an g^t, knu\ng bah bôk năm tât a[aơ, rnăk nô le\ roh bơi 500 m2 neh mir, n’hanh [ư nău aơ yor ăp duk choih dôl n’gôr ta dak me:

Rhôp choih jêng pơng rluh le\ kơt ne\. rhôp nar lơ jru ri jêng pơng rlâm dơm. Du nar geh nklăp 30 tât 40 bôk. Kơt aơ ma ngih dak mô lăp ri nu\ih [on lan mô hôm geh neh [ư.

T^ng nu nău bah N’gâng kan Tài nguyên Mô trường bar n’gor Daklak n’hanh Daknông, ta dak me n’har đah bar n’gor, geh 10 doanh nghiệp so\k choih dơi ando\ng. Tâm sam [u\t an nkoch kloh, ăp doanh nghiệp mô dơi so\k ru\n in, jơi êp kơh dak me n’hanh so\k jru rlău ir nău ntru\nh. N’gâng kan Tài nguyên Môi trường bar n’gor le\ mpla nchih mô an so\k choih ta âk ntu\k gay dêr pich rlâm hvi. Ndr^ yơn ăp nău ntru\nh aơ kơt mô dơi t^ng. wa Hoàng Xuân Vĩ, ta nkuăl têh Buôn Trấp, nkuăl Krông Ana, n’gor Daklak, ăp nar joi ka ta dak me Krông Nô, lah nu\ih leo mpôl hên hăn ngăn njok dak me aơ, an g^t: rhôp choih pich rlâm dak me lah nău geh ta aơ bah âk năm, n’hanh mô geh nău rlu. Lah kơt ăp năm bah năp, le\ rngôch ăp duk choih rgum ta dak me êp đah xă Bình Hoà (Daklak) n’hanh xă Buôn Choah (Daknông), [ư bơi rhiăng ha neh ta nkual aơ le\ roh, ri a[aơ dôl hăn lăp lvang êp đah xă Nâm Nđir n’hanh xă Ea Rbin, [ư bar đah kơp dak me pich rlâm hô:

Mô g^t nu\ih tơm choih ne\ geh rwa\t neh bah [on lan đo\ng lah mô ri gâp mô g^t yơn na nê| lah neh bar đah kơh dak me geh rluh du\t âk ta dak me. Krông Nô aơ ri bu rhôp bah 4 mông ôi tât 4 mông kêng măng. Bôk năp khân pơng so\k ta n’gor dak me rnôk n’gul dak me knu\ng hôm bo\k dơm ri khân pơng sơ\k ta kơh. A[aơ hôm e ndr^, ntu\k geh choih lah so\k. {on lan lah mô tam.

Nu nău tâm ban dơi saơ njok ăp dak me têh jêt bah Daklak, kơt dak me Krông Pach, Krông Ana. Uănh tâm bản đồ vệ tinh mbra saơ, ntu\k dơi an so\k choih lah ntu\k ne\ ăp dak me [ư phah mô hôm kơt ơm. Hôm rnôk hăn ta ntu\k, ăp ntu\k geh doanh nghiệp so\k choih, saơ nu nău nu\ih [on lan roh neh mô lah an tăch, ta\ch mir an doanh nghiệp. nô Bùi Văn Lương ta thôn 3, xă Ea Ô, nkuăl Ea Kar (Daklak) an g^t:

Bu rhôp ri âk năm âk năm aơ hôm yơn năm e tât a[aơ rhôp âk ngăn. Jêh ne\ rluh tât ri lo\ rluh âk ngăn. Bu rhôp kơt ne\ ri geh jay bu tâm bônh gay an rhôp, geh jay ri roh lo\, roh neh mir ndr^ dơm. Yơn âk nu\ih ri bu tâm bônh dơm.

Wa Vi Văn Thành, kruanh thôn 1, xă Buôn Choah, nkuăk Krông Nô (Daknông), rvê:

Êng ta thôn aơ le\ geh 12 rnăk an tăch neh an ăp duk choih. Mô tăch, khân pơng rhôp tât. Rhôp ntu\k tât, dak hoch tât ta ne\, neh rluh êng. Kơt ta bah kơi ngih gâp, khân pơng tăch geh 11 rkeh prăk du sào, tâm rnôk ne\ rnoh ta\ch bah dih lah 30 rkeh prăk. Ma mpôl duk choih pơng lah: a[aơ so\k prăk ri hôm e geh prăk, mô so\k prăk ri n’gle\ du\t oh nô roh đo\ng, ri jêng so\k prăk dơm. He ntu\k geh dơi [ư, knu\ng đă pơng hăn, pơng mô hăn ri ât dơm m’hâm blău [ư.

Tâm rnôk nu\ih [on len gu\ rêh, tuch tăm mper dak me m^n lah, ăp doanh nghiệp so\k choih [ư khuch têh tât nău rêh, tuch tăm bah khân pơng ri ăp n’gâng kan nău kan ăp n’gor Tây Nguyên lah âk nkô| nău: du\t jêr gay ntôn tih an ăpduk choih, yor mih dak lip lah nkô| nău [ư pich rlâm neh ta ăp dak me, [ư ăp ntung le\ rluh ntu, rluh jâng. Đah nău mô nâp nâl bah ngih pah kan mât uănh, ăp dak me hôm e rluh tay, nu\ih [on lan hôm e roh neh, ntu\k ntô hôm e phah nsiang./.

Nu\ih nchih rblang: Y Sưng Phê Ja