Tây Nguyên năm mhe- nau rhơn rgâl mhe
Thứ hai, 00:00, 19/02/2018

 

âm ăp nar bôk năm mhe, âk nkuăl bah n’gor Kon Tum ho\ ntơm ow nau kan tuch tăm. Tâm xã nkuăl jru Đăk Pxi, nkuăl Đăk Hà, rlau 700 rnăk kônh wa rnoi mpôl đê| Sedangndrel jur lo\ ntơm kuai trong n’hoch dak, nkra 4 ntu\k ntrong hoch dak tâm ăp [on Kon Kơ La, Kon Pao, Long Đuân, Đăk K’roong ndrel Kon Pao. Tâm ăp trong hăn tâm thôn ndrel hăn tât ntu\k lo, kônh wa rgum gay to\ bê tông tâm du đê| ntu\k trong ndrel nkra ntuư\k djơh. Wa Y Dim, Groi Kruanh UBND xã Đăk Pxi, ân gi\t mpeh nau ntơm hăn kan năm mhe tâm nkuăl:

e rlau aơ, nau n’gủ răm vơt năm mhe ta xã phung hên rhơn ngăn, tâm rnglăp ndrel đăp mpăn. Nkuăl hên ho\ [ư ân kônh wa geh du rơh sa tết duh răm, mô geh nau tât khuch ôh. Nar aơ lam xã ntơm hăn luh lo\ mir, kônh wa ăp [on lan ăp nu\ih ko\ nsiôih hăn nkra trong hăn, kuai mưng, nkra trong n;hoch dak gay nchrăp to\ ân lo\, kônh wa tâm ăp thôn êng ri rgum kuai bo\k gay ma năn srih tăm, ko\ geh kônh wa bu hăn luh mir rôk bum..Ntơm hăn kan bôk năm năm aơ kônh wa rhơn ngăn, ăp [on lan ko\ râng ăp, [ư nau kan gơih, nsôih. U\ch năm mhe aơ kônh wa tâm lam xã mra pah kan jan sa hun hao, rơm răm lơn năm e”./.

 

Ndrel đah nu^h [on lan lam dak, kônh wa nu^h Bahnar ta [on Kon Brung, xã A Yun, nkuâl Mang Yang dôl lăp tâm khay tuch tăm mhe đah mpo\ng u\ch geh du năm dơh ue\h, mbo ba ju\r geh đo\ng. nô Đinh Mơk, nu^h [on lanBrung an g^t, lôch rnôk Tết, rnăk păng ntơm lăp kan tuch tăm khay puh wai d^l:  “Lôch tết ri rnăk hên mbra ntơm lăp nău kan tuch tăm d^l, mât chăm bum blang, ba lo\...Rnăk hên tâm ban kơt ăp rnăk kônh wa êng [a [a\ đo\ng mbra nsrôih pah kan jan sa, hun hao wa\ng sa gay jut jăng ach o. n’hanh dăn an nu^h [on lan lam dak n’hanh kônh wa ta ăp [on lan êng [a [a\ geh âk n’hâm soan, năm mhe wa\ng sa geh ndro\ng”.

 

Tâm nau n’gur răm hôm geh tâm lam ăp [on, rnăk yuh Me Naly ta [on Jang Pông, xã Ea Huar, nkuăl Buôn Đôn n’gor Dak Lak tâm jă hăn chop lo\, uănh mir. Yuh Me Naly nkoch, nơm gay gơih pah kan mư geh nau rêh rơm răm:

Jêh ăp nar ri sa tết ri lơ 3 lah ntơm hăn jur lo\ mô lah hăn chop mir. Ntă nu\ih geh mir ri hăn mir, geh lo\ ri hăn lo\ gay pơk dak lăp, ndjôt chu\p hăn pah kan bôk năm. Năm mhe gâp u\ch geh âk nau mhe, u\ch ân rnăk gâp, oh kon gâp hăn nti ân tât du\t tât lôch, kônh wa [on lan mro tâm rnglăp tâm kơl, kơl an tâm ăp nau kan, u\ch ăp nau ueh ndrel hun hao mra geh tâm năm mhe”./.

 

 Buôn Ko\ Êmông, xã Ea Ktu\r, nkuâl Cư Kuin, n’gor Dak Lak geh rlău 95% nu^h Rđe đah nău kan tơm lah [ư mir ba. Lôch ăp nar sa Tết hơm răm, nu^h [on lan ta aơ plơ\ tay đah nău kan mir ba ăp nar ndrel đah ăp trong nchrăp an du năm mhe, kơt to\ dak an mir cà phê, koh n’ging, ntuh kơl poh phân. Aê Bri, nu^h [on lan Ko\ Êmông nkoch: “Lôch Tết hôm, rnăk gâp luh hăn kan way ăp nar kơt to\ cà phê, puh dak si pih lo\ 7 sào. Hôm cà phê rnăk gâp rlău 1,4ha tă bah lơn âk geh cà phê ranh hôm jêng tâm năm rlău aơ an rnoh geh đêt jêng lôch Tết gâp mât chăm tay kơt koh n’ging, poh phân, puh dak si ndru\ng…”./.

 

 Rnăk wa Me Loan ta [on A1, nkuăl têh Ea Súp, nkuăl Ea Súp, n’gor Dak Lak ho\ ndrel hăn kan lo\ gay rôk gơ\ ba. Wa u\ch bri mih n’hach tâm năm aơ mra ueh lơn gay tơm tăm geh âk lơn, văng sa rnăk vfâl hun hao lơn:

Năm mhe rlau ri bri mih nar mô lăng ueh, sial aka ir, rnôk ba dôl luh ri sial âk [ư ba chôt le\. U|ch năm mhe aơ bri mih nar ân ueh lơn gay ma lo\ ba hên ueh lơn, ba geh âk lơn tay đo\ng. Tâm nar lơ 3 ri ntơm hăn jur lo\ gay ma rôk gơ\ ba, pơk dak ân lăp lo\ ndrel ma hăn chiă rpu đo\ng”./.

 

  “So\k glêh mât jong”, tăm rlu\ tơm glêh nar nkre tâm mir cà phê n’hanh mât rong ndrôk lah trong ma rnăk wa Siu Mêl, nu^h Jarai, ta [on Pết, xã Chư Jôr, nkuâl Chư Pah, n’gor Gia Lai, hun hao wa\ng sa, klaih rlău ach o n’hanh nsan hao geh nău rêh mbơm oi. A[aơ đah rnoh hvi 3ha mir, r^ng geh ăp năm rnăk păng ns^t geh nklăp rhiăng rkeh prăk. Wa Siu Mêl nkoch: “Lăp năm mhe, gâp mbra nsrôih kơt nti, joi ăp trong kơt do\ng khoa học kỹ thuật tâm nău kan tuch tăm geh nău tam lơn đo\ng. ta ah ntu\k geh kơt do\ng khoa học kỹ thuật, ns^t tay nău geh wa\ng sa âk ri gâp joi tât gay kơt nti. Moh ntil ndơ gâp g^t n’hanh kơt do\ng tâm rnăk ns^t geh nău dơi ri mbra mbơh nti an kônh wa tâm [on kơt t^ng, mhâm [ư ns^t tay nău geh wa\ng sa an rnăk wâl âk lơn”./.

Jêh ăp nar rlu sa tết, kônh wa ta [on Cam, xã Đăk Smar, nkuăl Kbang, n’gor Gia Lai ko\ ntơm lăp tâm yan tuch tăm mhe. Ndrel đah aka ntil tơm tăm ơm kơt lah ba, bum blang, ri dăch aơ, kônh wa tăm tay du đê| ntil tơm kơt cà phê, tiêu gay n’hao nau geh. Kơt rnăk nô Suil, Plei Cam, tâm năm mhe aơ, rnăk nô mra kơt ti\ng nau kan mhe gay leo tăm cà phê tâm mir 2 ha bah nơm:Năm aơ, gâp mra tăm cà phê, [ư mir ndrel ba dak gay hun hao văng sa. Nsôih ti\ng nti nau tă blau kan, nau kan tuch tăm tă bgah nu\ih êng, tă bah công ty pơk jrâu nti nau kan tuch tăm tâm nkuăl gay n’hao săk jêng, nau geh, đăp mpăn nau rêh ân rnăk vâl. Jêh tết gâp nsôih pah kan, tuch tăm”./.

 

  Năm rlău aơ, âk kônh wa nu^h K’ho ta thôn K’Rèn, xã Hiệp An, nkuâl Đức Trọng, n’gor Lâm Đồng, ho\ g^t tăm biăp, kao t^ng trong r[o\ng tuch tăm công nghệ mhe, jêng nău rêh wa\ng sa hun hao mbơm oi. T^ng bu ranh [on K’King, tết way ơm lah rnôk gay ăp nu^h [ư pâl rlưn, ngêt sa rhơn hơm răm n’hanh đăp mpăn. Yơn tă bah nău mha êng nău kan mât chăm biăp-kao, jêng nău mât chăm, to\ dak ân t^ng [ư di rêng. Lôch rhơn wơt tết  lah ăp nu^h ntơm lăp tâm nău kan d^l: “Lôch 3 nar sa tết lah ân rvê wa\ng sa bah rnăk wâl. Lơn lah nău ân [ư tay neh gay tăm mhe si lat, si klôn, tăm tuh, su hào, blân srat…Nê lah ăp nău kan ma [on lan mpôl hên ân [ư, mô dơi rlu rlău, kơp le\ ma nar pơh ân hăn kan đo\ng, lôch rnôk  hăn r[u\n ta nhih brah s^t bah ôi ân dâk luh hăn kan d^l. geh [ư ri mơ geh ndơ sa, du năm r^ng geh du hê nu^h rlău 100 rkeh prăk, lơn lah tâm rnôk tết. kônh wa ho\ g^t kơt do\ng khoa học kỹ thuật t^ng oh nô cán bộ nt^m nti trong wa\ng sa, bah kon ntil, tăm, mât chăm, tât dak si, phân poh…”./.

Năm 2018 aơ, nkuăl têh Ea Tling, nkuăl Cư Jut, n’gor Dak Nông nsôih geh kơp dơn đô thị văn minh. Ntơm bah bôk năm, Rnâng kan Đoàn druh ndăm nkuăl têh Ea Tling ho\ rgo\ jă nau rep kloh trong hăn, pơk nau rêng lam tât nsum mpôl mât răk kloh ntu\k ntu gu\ âm. H’Oanh Bkrông, Bí thư Đoàn druh ndăm nkuăl têh Ea Tinh, nkuăl Cư Jut, n’gor Dak Nông, ngơi:Jêh âk nar rlu sa tết, đoàn druh ndăm [ư nau rep kloh trong hăn ân kloh ueh trong [on nơm. Săk gâp ko\ lah nu\ih mro nkoch mbơh ân druh ndăm ndrel kônh wa gay mro mât ntu\k ntu âk kloh ueh ta ntu\k nơm rêh, gay der geh nau ji ko\ kơt lah mât njrăng ân săk nơm geh nau ntưp nau ji êng êng đo\ng”./.

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC