VOV4.M’nông: Tâm nkuăl Tây Nguyên, nau u\ch nu\ih kơl lih cà phê lơn ma hao âk yor [on lan dôl tâm yan lih. Nau ngăn ân saơ kơt ăp năm bah năp nơh, năm aơ nu\ih tăm Cfa phê ta Tây Nguyên lo\ rdâng đah nau rvê mô geh nu\ih pe\ ndrel geh bu nchâp đă nkhôm khlay. Nau nchih bah kơi aơ nkoch tâm nkuăl Đăk Hà n’gor Kon Tum, n’gor geh rlau 8.400 ha cà phê, tâm nê rlau 5.500 ha dôl ma geh klih play.

            Ntơm ăp nar dut khay 10, tâm ăp xã tăm cà phê, kơt Hà Mòn, Đăk Mar, Đăk Hring, nkuăl têh Đăk Hà…bah nkuăl Đăk Hà n’gor Kon Tum ho\ ntơm njêng ntu\k hăn kan gay to\ng u\ch nu\ih klih cà phê tât yan. Ngih geh bơi tât 3 ha cà phê, ăp năm ko\ manh nu\ih, wa Đào Xuân Liêm, thôn Thống Nhất, xã Hà Mòn, ân gi\t, mhe bôk yan ma rnoh cà phê ho\ hao ntơm 75.000 tât 80.000 du tạ play rih:

            ‘ Nu\ih hăn kan ri bu đă n’hao rnoh prăk. N’hao rnoh ri lah rnăk geh âk cà phê ri bu kơt ti\ng. Tâm rnôk rnăk vâl mô geh nu\ih pe\ ri ho\ pe\ ndal, âk rnăk hôm âk cà phê ri kơt ti\ng bu dơm”.

            Gay pe\ geh ân bơi tât 1.700 ha cà phê, ndrel đah nu\ih bah rnăk vâl, rlau 1.200 rnăk tâm xã Hà Mòn, nkuăl Đăk Hà u\ch manh geh rlau 1.300 nu\ih kan ân yan klih aơ. Đah rnoh manh 80.000 tâm du tạ play rih kơt rnôk aơ, tâm di nar geh pe\ ntơm 6 tât 8 tạ, ri du hê nu\ih klih cà phê geh bơi tât 500 rbăn. Ndrel nau kan trok prăk ân nu\ih pe\ đah rnoh khlay, ri nu\ih do\ng bu klih cà phê ko\ bonh n’ăp nau mbơh ngơi ndrel geh nau bonh nau nkhôm ân ma bu đo\ng. Wa Nguyễn Thái Lâm, Groi Kruanh UBND xã Hà Mòn, ngơi:

            “Do\ng nu\ih pah kan tâm rnôk pe\ ri ngơi ân ueh nơih djăt. Rnôk pe\ jêh ri ko\ ân ndơ aơ ndơ êng gay ma bonh jă bu ri mư bu u\ch pe\ ân nơm. Lah nơm ngơi ma bu mô tâm di ri bu mô hôm gu\ kan tay ôh. Nau aơ lah nau jêr ân nu\ih manh nu\ih hăn kan ta aơ. Êng nê geh du đê| nau jâk đo\ng lah du đê| kônh wa u\ch rnăk nơm klih play ân ueh ri bu mra n’hao tay rnoh hao”.

            Gay to\ng nu\ih  klih rlau 5.500 ha cà phê, der nau mô to\ng nu\ih kan ko\ kơt lah n’hao rnoh khlay, ntơm du\t khay 9, UBND nkuăl Đăk Hà ho\ ndâk nau nchrăp kan tâm pă nu\ih kan tâm nkuăl. Tâm nê đă UBND xã, nkuăl têh geh nau u\ch nu\ih kan ndrel pă nu\ih geh geh nau tâm rgop ân n’hêl, đăp mpăn rnă njrăng nkuăl [on lan, đăp mpăn nau rêh jêng ndrel geh săk jêng nsum đah ăp ding. Êp nê, N’gâng kan tâm nkuăl ko\ ndâk nau kan n’hao rnoh pe\ lih cà phê ân [on lan dơi gi\t kloh. Ngăn lah kơt ntu\k nơih ro, trong dăch nklăp 5km, rnoh nu\ih pe\ lah 80.000 tâm du tạ cà phê rih, lah yôk chrăng 20%, ngai hăn ro ntơm 5 tât 10km lah 85.000 tâm du tạ play rih, lah yôk prêh ntơm 30% hao go\ lơn, ngai ntơm 10-20km lah 90 rbăn. Bol ma ho\ gi\t lor, nchrăp lor nau pă kan ndrel mât nu\ih kan, yơn ti\ng wa Nguyễn Tường Thắng, Kruanh Jrâu kan tuch tăm ndrel Hun hao [on lan nkuăl Đăk Hà, nau kan manh nu\ih klih cà phê năm aơ ko\ mra jêr ngăn:

Đ: ‘Nu\ih pe\ lih cà phê tâm yan aơ lơn ma jêr yor ăp năm bah năp nơh geh nu\ih mpeh Bắc tât, jêh ri mpeh ba dâng bu hao. Yơn lah 2 yan mhe nơh tâm mpeh ba dâng, mpeh ba lơ geh âk công ty, ntu\k pah kan dak ba dih bu rgum nu\ih kan yor ri ma nu\ih kan tâm mpeh ba dâng hăn mô âk. Năm aơ, ndơn lah mra lơn ma jer. Rnoh manh nu\ih kan ta Đăk Hà năm aơ mra hao ntơm 80 tât 90 rbăn tâm du tạ play rih, khlay rlau ma năm e”./.

Nu\ih rblang: H’Thi