VOV4.Mnông: Năm 2017 le\ lôch. Rlet rlău âk nău jêr jo\t ntul rlong, ăp n’gor ta Tây Nguyên le\ dơi geh âk nău dơi têh ta âk ntrong kan. Wa\ng sa ndâk nsơm hun hao, mât rnă njrăng, đăp mpăn neh dak njêng nău dơh nơih gay ma [ư nău dơi kan tâm 5 năm (2015-2020)

            “Tây Nguyên : Soan hao n’hanh nău tâm knơm” bâh Lê Xuân Lãm, Pv radio nău ngơi VN nkoch tay nău wa\ng sa- rêh jêng ta Tây Nguyên năm 2017.

            Năm 2017, wa\ng sa le\ rngôch ăp n’gor ta Tây Nguyên le\ geh nău rgâl săk dâk hao têh dăng. Nău geh dơi ntoh lư ngăn đah 5 n’gor Tây Nguyên tâm năm 2017 lah nău hun hao wa\ng sa ăp n’gor geh bơi tât 8%, đah nău hun hao nsum bâh lam dak lah 6,7%.n’gor Lâm Đồng leo bôk năp geh tơm prăk ngih dak ta nkual, đah rlău 6 rbăn 800 rmen prăk, n’gor Daklăk lôch 4 năm mbro ndơ\ tơm prăk ngih dak mô dơi, năm 2017 le\ rlău rnoh 4.600 rmen prăk, geh 104% nău nchrăp. Aơ lah nău dơi geh mpơl nău ndâk nsơm, hun hao bâh n’gâng kan wa\ng sa ta Tây Nguyên. Tâm năm 2017, lam nkual Tây Nguyên njêng mhe geh 3.265 doanh nghiệp, n’hao rnoh doanh nghiệp dôl pah kan hao tât 23.328 doanh nghiệp, hao 14,9% đah năm 2016, geh tât 325 nău nchrăp ntuh kơl đah le\ rnoh prăk mbơh kan rlău 103 rbăn rmen prăk.

            Nău hun hao ngăch mpeh wa\ng sa le\ n’hao nău râng geh ăp nu^h [on lan ta Tây Nguyên hao tât rnoh 40 rkeh 500 rbăn prăk. Lah rđil đah nău geh râng geh 50 rkeh prăk ăp nu^h tâm lam dak r^ hôm geh nău tâm [ah du\t ngai. Yơn lah, Tây Nguyên geh ntơm jâng hao đê|. Yor ne\ 3 rkeh 400 rbăn prăk nău geh râng geh ăp khay bâh du hê nu^h [on lan ta Tây Nguyên, le\ lah du nău dơi têh khlăy. Yor lah ta Tây Nguyên, nu^h [on lan mhe rgâl bâh pah kan jan sa do\ng êng tât pah kan jan sa tăch rgâl. Bâh ntơm, ăp năm nu^h [on lan ta nkual njônh ngai ta ăp n’gor Kontum, Gialai, Daklak n’hanh Daknông an geh dơn phe kơl an bâh chính phủ. R^ a[aơ kônh wa mô dơn đăp mpăn to\ng ndơ sa le\ năm, ma le\ n’hanh dôl rgâl ntơm pah kan têh kuăng lơn. Bu ranh [on Trâng, [on Đắk H’lá, xã Lơ Pang, nkuăl Mang Yang, n’gor Gialai nkoch mpeh ăp nău rgâl ta Lơ Pang lah xã du\t jêr bâh nkuăl Mang Yang, n’gor Gialai rnôk ma [on lan tăm bâh ba rgâl jêng tăm đah ăp tơm jo\ năm kơt cà phê, tiu, bời lời.

             “Ntơm nơh r^ [on lan tâm [on kanu\ng g^t tăm bum, tăm ba dơm, nău geh mô âk. A[aơ, geh kơt nti, nt^m an bâh nkuăl, xã, [on lan le\ tăm bời lời, cà phê, tiu jêng n’gâng kan wa\ng sa le\ hun hao âk. [on lan le\ grh rvăt ndơ hăn nsong, máy mok n’hanh âk rnăk le\ geh [ư ngih jay têh kuăng, nău rêh hun hao”.

            Ta nkual geh nău kan tuch tăm âk têh ta n’gor Kontum, nu^h [on lan nkuăl Đăk Hà, n’gor Kontum tâm năm 2017 le\ n’hao nău geh bơi tât 39 rkeh prăk tâm du hê nu^h, huch rlău 600 rnăk ach o. wa Y Thọ, kruanh rnâng kan Dân vận nkuăl uỷ Đăk Hà an g^t:

             “Năm 2017 [on lan tâm nkuăl Đăk Hà pah kan le\ geh hun hao ueh lơn. Âk rnăk vâl le\ g^t mpeh kĩ thuật mât rong sur, djăr, ndrôk rpu…ngăn lah, [on lan le\ g^t do\ng máy mok, gay ma pah kan, do\ng máy cày, may sr^h tăm ba. Ăp gâl kan ta nkuăl, xã, thôn geh nt^m mbơh tay đah [on lan g^t âk lơn tay mpeh ntrong pah kan jan sa, ngăn lah tăm ăp ntil tơm công nghiệp, mât rong, mhâm [ư an geh săk rnglăy wa\ng sa âk.

            Ăp mir cà phê âk play, mir tiu ueh nđir mô lah ăp bri tơm cao su têh hvi mpơl nău rgâl săk têh dăng ta nkual neh Tây Nguyên. Năm aơ trôk nar mih lăng prăng ueh, nău bu tuh mô âk, jêng ăp ntil tơm tăm geh âk play da dê, nău geh âk, rnoh geh hao đah ăp năm ba năp. Geh âk play, yơn nu^h [ư kan lo\ mir tuch tăm geh nău rhơn âk yor rnoh khlăy ăp ntil tơm bum mbo geh tăm tơm âk bâh Tây Nguyên kơt lah cà phê, tiêu jur thuk mbro. Yơn lah, nău u\ch ndơ\ ndơ kĩ thuật mhe ta nău pah kan tuch tăm le\ geh njêng nău kan na nê|. Âk nkual pah kan tuch tăm t^ng trong ueh mhe le\ geh njêng, an săk rnglăy âk. Nđâp ma [on lan rnoi đê|, ntuh kơl mbơh nt^m mpeh kĩ thuật le\ jêng nău mât ua\nh bôk năp. Nô Blunh, nu^h [on Jút 1, xã Ea Der, nkuăl Ia Grai, n’gor Gialai lah na nê| tâm năm mhe, nău nchrăp mbra rvăt tay du đê| may mok gay ma kơl nău pah kan tuch tăm:

            “ Gâp nhcrăp joi g^t tay mpeh ăp ntil măy mok ueh mhe gay ma kơl an rnăk vâl, gay ma kơl bah ir hoăr rgănh soan nu^h. yor bâh ntơm tât a[aơ, nu^h Jarai way do\ng soan nu^h gay ma pah kan, ê ho\ geh g^t đah may mok ueh mhe, a[aơ u\ch nău wa\ng sa hun hao r^ he do\ng, pah kan ma măy mok mbra săk rnglăy âk lơn. Năm 2018, gâp nchră rvăt tay du đê| măy mok gay ma [ư li\ kơt măy koh ba, may cày…rlău ma ne\, gâp u\ch rvăt tay máy plah, máy koh, may mpli gay ma do\ng ta nău kan rdâk [ư ngih jay nơm.

            Phu\t mbrô 12 geh ta rnôk bôk khay 11 mhe nơh le\ [ư âk rnăk vâl ta nkual mpeh luh nar Gialai, ngăn lah mpeh luh nar n’gor Daklak khuch khat du\t âk. Nu^h kh^t, jay rlâm, mir ba hăch le\ rngôch. Lôch phu\t sial, nău rngot ji, roh jot hôm ba kơi. Yơn nău rngot ji, nău jêr jo\t le\  bah oi rnôk ma rhiăng ntu\k kan, doanh nghiệp, ngăn lah ăp ntu\k kan tahen le\ ngăch tât kơl an [on lan [ư tay ngih jay, nkra ueh tay mir ba, đăp mpăn tay nău rêh jêng.

            Nău m^n rvê âk bâh Tây Nguyên tâm âk năm ba năp ne\ lah nău do\k do\ng bri mô tâm di hôm nha geh âk, bri hôm nha ê ho\ geh đăp mpăn bôl ma le\ rlău 1 năm Thủ tướng Chính phủ đă mô an do\ng , lăp tâm bri hon êng. Hôm nha geh ăp ntu\k nău tâm pit neh ntu, muih kăl bri bâh nău tâm rgop kan ndrel bâh ăp nu^h kan têh, yơn đah nău nsrôih tâm nău nt^m leo kan bâh Trung ương tât ntu\k kan ba dâng, nău nsrôih răng dăng rmal ma ntoh lư lah năm 2017, le\ geh bar pe jât nu^h leo kan, cán bộ ta ăp cty tăm bri ta Tây Nguyên nglưh nău kan, kỷ luật đảng, an rlu kan, geh rnôk phong dôih, nhup krung yor nău tih mu^h kăl bri, pit in neh bri. Kanu\ng êng ta Daknông, năm 2017 le\ geh rlău 200 cán bộ, đảng viên geh kỷ luật n’hanh rmal hình sự. nău aơ an saơ nău lăp kan răng dăng bâh ăp gâl kan cấp Uỷ Đảng, [ư kloh ueh mpôl cán bộ leo kan, ndâk nsơm tay nău knơm bâh ăp nu^h [on lan ta nău leo kan bâh Đảng.

\           Du năm ba năp đah âk nău ntul rlong, n’hanh hôm nha geh nău ko\ khan yơn lah nău dơi geh le\ rngôch ăp ntrong kan chính trị, wa\ng sa rêh jêng lah bôk nău kan bôk năp khlăy gay ma lăp năm 2018 geh âk nău dơi têh khlăy lơn. Hun hao gay ma đăp mpăn nâp nâl chính trị lah trong hăn di mpơl na nê| nău kan bâh Thượng Tướng Tô Lâm, Uỷ viên Bộ chính trị, kruanh n’gâng kan Công an, kruanh rnâng kan nt^m leo Tây Nguyên.

            “Ntơm nơh geh âk nău m^n rvê mpeh nău rêh jêng, nău đăp mpăn, nău mât rnă njrăng ngih dak, đăp mpăn. Jêng lah mô ir nău pah kan, hăn nsong, joi g^t tay mpeh ntu\k tăch rgâl Tây Nguyên. Yơn a[aơ an lah na nê| ntu\k rêh jêng du\t đăp mpăn , nău đăp mpăn ne\ lah nta nău dơh nơih an nău hun hao. Nău mbơh ntơm nơh bâh he lah đăp mpăn gay ma hun hao r^ a[aơ rlơ\ tay bar nău du\t khlăy bâh Tây Nguyên lah hun hao ngay ma nta nău an đăp mpăn nâp nâl”

            Ơ di đo\ng! Tây Nguyên mbra hun hao, n’hao nău dơi geh bâh nơm, rhoăt bah tâm [ah đah ăp nkual mpeh mper tâm lam dak. N’hanh tâm ăp nar aơ rnôk ma  khay wai le\ tât yơn ăp dak bât bâh ăp ntu\k dak bât pă điện, dak bât to\ djrah le\ to\ng bêng dak, nău ma le\ rngôch bar pe jât năm aơ ê ho\ tă geh ta Tây Nguyên kơt lah mbơh lor mpeh du yan geh âk bêng mpeh nău rêh đăp mpăn n’hanh hun hao. Tây Nguyên le\ geh soan hao n’hanh nâp nâl nău tâm knơm.

`Nu^h rblang: Thị Đoắt