Ngăch ngăr hap ta tơm sầu riêng ta du ntŭk mir tăm ta xã Nha Bích, nkuăl ƀon têh Đồng Nai- ntơm nơh aơ lah nkuăl têh Chơn Thành, n’gor Bình Phước, nô Võ Quốc Thành (38 năm deh, ƀon tơm ta Đăk Lăk), nkoch, aơ lah nău kan geh luh âk prăk bâh nô tâm yan pĕ lêh sầu riêng. Nô lah dŏng n’gâr pêh gŏ ta play sầu riêng, djăt nău nteh bâh play gay ma gĭt năl play lĕ kranh, săk găr dŭm tâm trôm gay ma gĭt dơi koh play mô lah mô. Yơn lah, nău gĭt năl aơ mô geh gĭt tâm di ôi du măng.

Nô Thành nkoch, ntơm lăp kan, nău koh play nse, play mô jêng lah nău way geh ƀư. Ăp tơ̆ koh tih, nuĭh koh way sŏk prăk nơm trok an nuĭh tơm mir. Rlet rlău âk tơ̆ geh tih nô geh gĭt nti na nê̆ n’hanh rgum âk gay ma năl nău nteh bâh play. Nô Võ Quốc Thành nkoch.  "Gâp nơm gĭt năl êng bâh tă âk tơ̆ geh nău tih. Lah mâp ăp mir tơm sầu riêng nklơi mir i lĕ lêh play bơi lôch, kanŭng hôm du đê̆ play dơm, nuĭh goh play an geh hăn mbrơi ăp tơm gay ma djăt na nê̆ nteh play. geh kơt nĕ mơ dơi geh tâm di, der geh âk nău koh tih play nse, play mô jêng.

Mô dơn geh năl tâm nău nteh play jâk, n’gơch mô lah n’gloh, nuĭh koh play hôm nha geh gĭt na nê̆ ăp ntil play sầu riêng đŏng n’hanh nău way bâh nkual neh bâh ăp ntŭk tăm. Ăp ntil play sầu riêng geh nar têh jêng êng êng n’hanh nar jêng êng êng gay ma tâm di dŭm. Nô Bùi Duy Hạnh (40 năm deh, ƀon tơm ta Nghệ An),  nuĭh geh rlău 10 năm tâm nău kan pĕ lêh sầu riêng, n’hanh lĕ rlău ăp nkual ăp ntŭk gay ma hăn goh, nkoch.  “Nău way kan tât rnôk pĕ lêh play lah klâp ma 90 nar đah sầu riêng ri6 n’hanh 120 nar đah sầu Thái. Tât di nar nĕ rĭ sầu riêng kranh, hên mơ dơi tât ta mir rlong uănh săk play. Rnôk saơ săk play lĕ dŭm rĭ mơ geh koh. Đah ăp nuĭh way ƀư goh sầu riêng, nău gĭt năl hôm nha geh dơh lơn bâh nău kơl rnoh khlăy rĭ nuĭh way ƀư geh uănh play lah lĕ gĭt năl sầu riêng lĕ di dŭm mô lah ê hŏ hôm”.

Nău kan goh play sầu riêng geh nău way kan êng rnôk mô geh jrô nti mô lah nău way uănh kan. Ăp nău blău nĕ geh nti kơt bâh nău way kan ƀa ƀa. Nău dơi kan knơm âk ta nău blău êng nơm n’hanh nău blău gĭt tăng, geh nuĭh kanŭng 3 khay lah lĕ gĭt năl hôm, yơn geh nuĭh kan bâh 2 tât 3 năm mơ nănh njôt pêh goh play. Nô Huỳnh Văn Khanh 36 năm deh, ƀon tơm ta Vĩnh  Long rhơn nkoch. "Kanŭng oh nô geh nău nsrôih, ăp nuĭh geh hăn lor mbra ntĭm nti an gâp gĭt, bâh nău năl ntô săk, nău dang play dang lok tât nkong. geh ăp nuĭh hăn tĭng gâp bar pe tơ̆ lah lĕ dơi koh hôm. yơn lah, nău kan aơ geh mô nă geh nuĭh ƀư, yor lah an geh nău nsrôih n’hanh gĭt năl tâm di”.

Tâm du rơh lêh play, nău tâm rgop kan ndrel bâh bar hê nuĭh kan geh nuih koh ta tơm n’hanh nuĭh rƀah ta neh lah nău kan dŭt khlăy ngăn. Nuĭh koh hao prêh ta tơm, tâm rnôk ba dâng du hê sŏk bao đŏng play tĭng nuĭh ba lơ ntŭp, gay ma mât đăp mpăn n’hanh mât an play sầu riêng mô geh hăch.

Nău geh bâh nuĭh kan geh nău tâm ƀah êng êng knơm ta nău blău kan. Du hê nuĭh goh, koh sầu riêng blău mbra geh nsĭt bâh 50-60 rkeh prăk/khay. Tâm rnôk nĕ, rmôt kan kơl an kanŭng ƀư nău kan đŏng rƀah play nău geh bâh 15 rkeh prăk/khay.

Bol ma joi geh rpăk rkeh ăp nar, nău kan m’ak anh dŭt jâk đah nuĭh kan. Tĭng ăp nuĭh tăch rvăt n’hanh tơm mir, rnoh roh rui n’hanh tih dơi an đah ăp rmôt nuĭh kan pĕ lêh kanŭng geh klâp ma 2% (tâm ban dah 20kg  play nse tâm ăp tấn sầu riêng). Lah rlău rnoh aơ, nuĭh koh play mbra sŏk prăk nơm trok lĕ rngôch tĭng rnoh khlăy ta ntŭk tăch rgâl. Nĕ lah rnoh mbra dơi geh bar pe jât rkeh prăk kanŭng du tơ̆ ƀư tih. Yor nĕ, mpeh đah rnoh geh kơt nĕ lah nău kan an geh nsrôih n’hanh dơn kan na nê̆ răp jăp.

Yan sầu riêng way ntơm ta nkual Tây Nam Bộ, lôch nĕ tât nkual Đông Nam Bộ n’hanh  ăp n’gor Tây Nguyên. Đah rnoh neh tăm âk rlău lam dak n’hanh nar lêh play mô geh tâm ndrĭh, ăp nuĭh ƀư goh play sầu riêng way geh mât đăp mpăn nău kan geh ƀư ăp năm.