VOV4.Mnông: To\ng 20 năm, nar 1/11/1998, bôk ntuh nău ngơi Xơ Đăng rơh bôk năp geh pơk ntuh ta sóng ngih dak bâh Radio nău ngơi Việt Nam ta nkual Tây Nguyên. Ndrel đah 3 bôk ntuh nău ngơi mpôl rnoi oh nô ta Tây Nguyên pơk ndrel rơh ne\ lah Rđe, Jarai, Bahnar, bôk ntuh [ư nău kan mbơh tơih trong kan, nău ntru\nh, nău kơl bâh Đảng n’hanh pháp luật bâh ngih dak, mbơh tơih ăp nău g^t blău mpeh nău kan hun hao wa\ng sa, mât chăm săk soan tât [on lan, nkre lah ntop mât ndrăy n’hanh mât nău ueh way ơm.20 năm ba năp, bôk ntuh nău ngơi Xơ Đăng le\ lah na nê| nău kan, ntu\k kan nơm tâm nău răk-rblang tâm ban kơt n’hao săk nglăy pah kan ăp nkô| nău mbơh tơih, ăp nar lơ ma geh âk nău mât ua\nh bâh băl mpôl djăt radio dăch ngai.

Gay ma nău ngơi bâh mpôl rnoi Xơ đăng [ư jêng nău ntoh n’hao tâm sóng ntoh ngơi Radio nău ngơi Việt Nam, ăp oh yuh pah kan răk-rblang nău ngơi le\ du\t nsrôih. Yor geh ăp nu^h mhe lôch nti THPT, rơh bôk năp hăn ngai đah [on lan le\ săch nău kan răk, rblang, ntoh nău ngơi. Kahg^t tay ăp nar mhe lăp kan, nu^h ntoh nău ngơi Gương nkoch:
“Ăp nar bôk năm ntơm lăp [ư bôk ntuh nău ngơi Xơ Đăng gâp ê ho\ g^t mhâm trong rblang, mhâm rblang an dơh vât, lôch ne\ mhâm răk an tâm di đah nău ntoh ngơi. He tâm ngơi ndrăng nơm ăp nar r^ dơh dơm yơn tât răk nău ngơi tâm ntu\k thu r^ he rvê, klach tih, jêng lah răk tih mbro, jêr jo\t ngăn mơ d^ng lôch răk du tin mô lah nkoch du nău. Klâp ma du năm lôch ne\, mơ gâp ntơm bên nău kan, lah yor nsrôih kơt nti đah ăp oh nô bâh nău kan ăp nar, ngăn lah lôch geh nti râng ăp jrô nti mpeh nt^m trong răk, rblang yor nghệ sĩ ưu tú Kim Cúc nt^m, lôch ne\ hăn nti ta Hà Nội n’hanh du đê| jrô nt^m nti êng bâh Radiô nău ngơi Việt Nam..”.

Mô rlu kơt nti, tiăr nti, n’hao nău g^t blău mpeh nău kan, g^t joi, kơt nti mpeh nău g^t tâm nău rêh jêng, n’hao nău ngơi nơm bâh ăp rơh tâm mâp đah băl djăt radiô, ăp rơh hăn đah [on lan, ăp rơh s^t khâl rnăk vâl, ntu\k rêh jêng, [on lan…rmôt kan ntuh nău ngơi Xơ Đăng ăp nar lơ ma hun hao, n’hao nău ueh blău pah kan. Nău răk rblang mô kanu\ng dơh dăch đah nău nchih bôk năp, ma [ư t^ng nău kan, ntu\k kan, tâm di đah nău way, nău ueh êng bâh mpôl rnoi gay ma [on lan dơh djăt, dơh g^t, dơh vât gay dơh kơt [ư.ăp nău nchih le\ geh mbơh, dơn ngoăy an tâm ban rnôk răk rblang ăp nău mhe, nkô| way nkoch, ăp nău kan , nău leo kan têh…Nu^h ntoh nău ngơi A Sa Ly, nkoch:
“Lôch âk năm geh ăp oh yuh tâm rmôt kan ndrel kơl an, nt^m nti, mbơh nău kan rblang, răk, săk gâp nơm nsrôih kơt nti, tiăr nti tay ăp nău mô ho\ vât, g^t ăp nău way kan. Gâp saơ, nău kan răk rblang nău ngơi r^ an geh m^n ua\nh âk, le\ lah pah kan răk rblang r^ an geh răk rblang dơh vât, tâm di đah nkô| nău, mhâm [ư ăp nău ngơi geh do\ng an tâm di, dêh dăch đah nău ngơi bâh nơm. Gâp nsrôih kơt nti, năp an nơm ăp nău mhe mpeh naư ngơi rnoi nơm n’hanh nău Yuan gay ma dơh do\ng tâm nău răk rblang [aơ bâh rmôt kan ntuh nău ngơi”.
Tâm ăp năm bôk năp ntuh ngơi,bôk ntuh nău ngơi Xơ Đăng le\dơn geh âk săm [u\t njoăl bâh [on lan djăt radiô ta nkuăl Krông Păch n’gor Daklak n’hanh ăp nkuăl Đăk Tô, Đăk Hà, n’gor Kontum. Ndrel đah nău rgo\ jă rnê bôk nău ntoh ngơi, băl djăt radiô le\ tâm rgop mpeh nău rblang, răk, năl bâr răk bâh ăp nu^h kan ntoh ngơi. Ăp nău ro\ng têh khlăy bâh băl djăt radiô bâh ăp [on lan le\ ntop kơl an ăp oh yuh nău ngơi Xơ Đăng nsrôih pah kan ueh lơn tay ăp bôk ntuh nău ngơi. Băl djăt radiô Y Đuynh, ta [on Hring, xã Ea HĐing, nkuăl Cư Mgar, n’gor Daklak an g^t:
“Gâp way djăt bôk ntuh nău ngơi bâh Radiô nău ngơi Việt Nam đah điện thoại di động. bôk ntuh nău ngơi đah nău Xơ Đăng ta [on gâp tăng kloh rvoah, ăp yuh nô ngơi gâp dơh vât da dê, way djăt nău ngơi bâh nô A Sa Ly. Gâp u\ch djăt mpeh nău nt^m trong pah kan jan sa. Rnăk vâl [ư cà phê mhe nơh way geh bu tuh, mô to\ng dak to\...jêng lah rnôk geh djăt radiô nt^m mbơh mpeh nău mât chăm tơm cà phê lah gâp saơ du\t tâm di,kơt nt^m mbơh mpeh nău do\ng phân an tâm di mât ueh tơm tăm, [ư an nău geh âk. Gâp u\ch djăt ăp bôk nău ntuh mpeh tâm pât ăp rnoi Tây Nguyên, djăt ch^ng gong, du\t ueh”.

Ndrel đah bôk ntuh nău ngơi rnoi đê| Tây Nguyên êng, bôk ntuh nău ngơi Xơ đăng ăp nar lơ ma geh rgâl mhe mpeh nău leo kan, n’hao nău ueh nkô| nău gay ma tâm di đah nău u\ch djăt nău mhe ăp nar lơ ma âk bâh ăp mpôl rnoi. Đah rnoh nău mbơh âk n’hanh ueh, pah kan na nê| kơt lah: nău mhe ntoh lư , Quốc hội đah [on lan, săk soan an ăp nu^h, hăn ndrel đah [on lan kan lo\ mir, nkual [on lan mhe, nău ueh êng ăp mpôl rnoi Tây Nguyên…bôk ntuh le\ kơl an [on lan djăt radio nău mhe, g^t vât mpeh nău pah kan jan sa, mât ueh săk soan, g^t đah pháp luật, g^t mpeh nău ueh văn hoá bâh mpôl rnoi nơm tâm ban kơt ăp mpôl rnoi oh no ta ăp mpeh mpôl neh dak….kơl an nău u\ch bâh băl djăt radiô, n’hanh ntop mât ndrăy nău ueh mpôl rnoi, âk năm ba năp, rmôt kan bôk ntuh nău ngơi Xơ Đăng le\ tâm rgop [ư mât rbăy, hăn thu nău tâm pât ta ăp [on lan Tây Nguyên. Tât a[aơ, bôk ntuh le\ geh rlău 370 nău tâm pât rnoi Xơ Đăng đah âk nău mprơ, bâr mprơ n’hanh nkô| nău ueh, ndrel đah nău rêh bâh [on lan. Băl djăt radiô A Đâm, ta thôn Long Jon, xã Đăk Ang, nkuăl Ngọc Hồi, n’gor Kontum nkoch:
“Gâp du\t u\ch djăt bôk ntuh nău mprơ Xơ Đăng pơk ta Radiô nău ngơi VN, ngănlah djăt ăp nu^h bu ranh mprơ mpeh nău mprơ ayo\, rơngê, ting ting. Bâr mprơ bâh ăp bu ranh pơk ta sóng djăt du\t ueh, du\t kloh. Gâp saơ a[aơ lah ăp nău tâm pât, nău mprơ bâh rnoi Xơ Đăng đah mpôl mom ndăm a[aơ mô hôm nă u\ch djăt. Yor ne\, gâp u\ch bôk ntuh nău ngơi Xơ Đăng bâh Radiô nău ngơi Việt Nam n’hao pơk âk lơn ăp bôk ntuh nău mprơ gay ma mbơh tơih an rơh mom geh g^t, geh vât n’hanh g^t mât rbăy n’hanh n’hao ndrăy nău ueh văn hoá way ơm bâh rnoi nơm”.
Ta meng nău pơk ntuh nău ngơi, bôk ntuh nău ngơi Xơ Đăng hôm nha geh nchih ta trang thông tin diện tử VOV4.VN bâh Radiô nău ngơi Việt Nam đo\ng, kơl an [on lan Xơ Đăng ta ăp mpeh mper tâm dak n’hanh bah dih dak geh ua\nh, geh djăt đah nău ngơi nơm. Tât a[aơ le\ geh rlău 34 rbăn nu^h ua\nh, le\ rnoh IP bơi tât 10 rbăn , rnoh lăp ua\nh trang web nău ngơi Xơ Đăng, râng geh ăp nar geh rlău 100 rơh nu^h răk ua\nh bâh bơi tât 30 ngih dak ta lam ntur neh lăp ua\nh trang web.
T^ng nău mbơh bâh nô Nhát Lisa, groi kruanh ntu\k kan ntoh ngơi mpôl rnoi đê|-VOV Tây Nguyên, kruanh rmôt bôk ntuh nău ngơi Xơ Đăng, pah kan ntoh ngơi đah nău ngơi rnoi đê| an geh mât đăp mpăn 2 nău khlăy, ne\ lah rblang n’hanh răk ta sóng. Nău rblang lah an geh dơh vât, tâm di, bâr răk an dơh djăt đah nău ngơi bâh rnoi nơm.
“Gâp m^n lah, gay ma bôk ntuh mbơh nău mhe đah nău ngơi rnoi đê| ăp nar lơ ma dêh dăch đah băl djăt radiô, rlău ma [ư ueh jăp nău way kan ta ntu\k kan, mpôl kan rblang-răk nău ngơi an geh mông nar [a [ơ tâm mâp đah [on lan rnoi nơm gay ma kơt nti nău ngơi nơm n’hanh geh tiăr nti tay nău răk ngơi. Đah ăp nu^h răk rblang hôm mom pah kan phóng viên, an geh hăn pah kan đah nău ngăn, bâh ne\ mbra rhoăt geh g^t nău răk-rblang, tâm ban kơt nău nchih ueh lơn, tâm di đah nău way ueh owm bâh rnoi nơm. Ăp nu^h kan răk rblang an geh nsrôih, nsrôih âk lơn gay ma dơi geh nău geh ueh tâm let năp tay”.
Nău nsrôih bâh ntu\k kan ndrel oh nô răk rblang n’hanh ntoh ngơi, âk nău nchih đah nău ngơi Xơ Đăng le\ dơi geh nău nkhôm rnê bâh Radiô nău ngơi Việt Nam. Ne\ lah nkô| way nkoch nău ueh êng ăp mpôl rnoi Tây Nguyên đah nău nchih “Nău way dăn nău yô| ơm ôi- nău ueh bâh nu^h Xơ Đăng” geh giải C- Giải rnê an bâh Radiô nău ngơi VN năm 2017. bôk ntuh nău ngơi “Nău ueh êng Xơ Đăng” ntơm bâh nău tâm ro\ng, rgum nsum, tre\ lam, ueh răm” geh giải Bạc ta rơh Liên hoan ntoh ngơi lam dak năm 2018.
Ăp nău ro\ng nău u\ch bâh [on lan, âk nău nkhôm rnê kơp dơn bâh Radiô nău ngơi Việt Nam lah nău gay ma nsrôih n’hao nuih n’hâm ăp nu^h kan răk rblang nău ngơi Xơ Đăng bâh VOV Tây Nguyên an geh nău nsrôih tay, kơt nti, tiăr nti gay ma nâp joat ta trong pah kan yor nău ngơi rnoi đê| bâh Radiô nău ngơi Việt Nam, yor nău rêh ăp nar lơ ma ueh mhe bâh [on lan rnoi đê| Tây Nguyên.
Nu^h rblang: Thị Đoắt
Viết bình luận