Paz huôv tsar uô nox nhoz tox siêz Lai Châu

Côngz trinhx zoz thôngz hâur jok Xin Chải, xar tox siêz Khun Há, tỉnh Lai Châu tsênhv tâu sir jos kriz uô puz pov zuôr paz muôx tâu iz kror huôv tsar yiêz. Thâuv ntêx, chiê muk trâu têx qơư uô nox, tiv zix zos têx qơưk chos sâm thiêz txir hơưk, pêx xênhv jok Xin Chải tsuv chêix yêz mêir muk tas yênhx six hơưv đhâu chor cêr zâu nkhâuk lêv, đaz tuôs muôx ntâu poz jêz, chêix ntux nas mak nhav, bluô, chêix ntux kruôr mak muôx pa pâus. Chor hax huv muôx tsiv gri siêz li txir hơưk, sâm phênhv ntâu zos tâu sơưr đơưk êr lok xưz. Viv li tas ntâu đas jos, pôngz plox ntâu, uô trâu ntâu ziv chuôz zis txơưv muôx ar, muôx jôngr taz sik cux tsik tâu car chos ntâu thiêz kriz đar uô nox. Tix lâus Lù A Chơ, nhoz hâur jok puz pâuz:“Thâuv ntêx zos muk iz txox cêr ar xưz, taz sik lok six lax muk lok. Chêix ntux nas mak đêx cuôr cêr đaz tuôs tas. Nhiv no công ty tưz paz trâu pox nhuôs uô txox cêr bê tông lok six jông thiêz muôx tsiv gri trâu pox nhuôs muk lok cov zôngx ziv đuô”.

Txox cêr muk trâu hâur jok Xin Chải piz hlôngr yiêz txix thâuv Công ty Cổ phần Tập đoàn Bình Châu Đại Dương pov muôx ntâu kror liv thiêz tuôx nriêr pâuz, huôv tsar yuôx đrox njuôz đros du lịch têx đrox tsuôs, chiv xênhz nhoz xar Khun Há. Tưz tsik zos yưv pênhr trâu uô nox, taz viv tưz xêir tsov đros đrêiv pêx xênhv txix yưv pênhr cxiv tsa têx hạ tầng zov chênhr, tiv zix zos kriz uô cêr muk lok. Zơưv Lừ Xênhv Zax, hlôngr njêx muôs Công ty Cổ phần Tập đoàn Bình Châu Đại Dương hêik pâuz:“Ntu cêr no ntêr muôx 17 cêik cêr phênhv ntâu zos chiê pox nhuôs muk lok uô nox. Shông 2025, Công ty tưz uô bê tông muôx 6 cêik cêr, shông no yuôr 7 cêik cêr công ty paz suôz jêz, xi măng, chuôz lov… pox nhuôs côngv đas jos đros uô. Uô tâu cêr jông cê paz trâu pêx xênhv muk lok zôngx ziv thiêz paz trâu công ty muk tâu trâu qơư uô nox”.

Txox cêr no tsênhv paz muôx tâu têx hlôngr yiêz jông đuô. Chor hnaz txir hơưk nhiv no tưz tsik tsuv êr muk đhâu têx cêr ndê tox, đaz tuôs lơưv. Chor har sâm cux tâu tu jông đuô. Pêx xênhv piz kriz đar thax tsav chos, tsưr ziv uô nox thiêz zuôr nzir têx zuz nôngz yiêz lok chos, uô nox, paz gra siêz tsơưr lươngv đuô.

Trơưk zơưv Phạm Văn Hiểu, Tsar Phòng Kinh têr xar Khun Há, tỉnh Lai Châu, nhiv no thax tsav qơư muôx 8.400 ntâu héc ta jôngr, 444 héc ta ntâu txir hơưk thiêz xar muôx 40 héc ta sâm Lai Châu. Txox cêr muk trâu qơư uô nox nhoz Xin Chải tưz tsik zos chiê muk lok, mak tsênhv zos yênhx kror paz cxơưz cxiz trâu yưv pênhr muk ntêr, trâu kinh têr jôngr, trâu huôv tsar yuôx đrox njuôz, paz gra siêz phênhv sâu truôx đrênhk thiêz cxiv tsa jêx jok yiêz ntơưv thax tsav qơư:“Txox cêr no, xuz thơưx zos paz zôngx ziv trâu uô nox, tiv zix zos huôv tsar tsoz sâm. Sâuv thax tsav chos sâm tưz tâu cêv kuôk trơưk ntu cêr no muôx zuôr xar 400 héc ta nhoz trâu têx qơư zôngx ziv, thâuv muôx cêr cux zuôr zaz zâuv tâu ntâu doanh nghiệp tuôx yưv pênhr trâu chos sâm. Thâuv muôx doanh nghiệp tuôx mak pêx xênhv cux zuôr tâu sơưv liv txix sik côngv đros doanh nghiệp chiê yưv pênhr. Đuô li, pêx xênhv ntơưv no cux zuôr huôv tsar tâu chor sâm no”.

Txox cêr yiêz nhoz jok Xin Chải, xar Khun Há nhiv no tưz tsik zos txuôk têx qơư uô nox trâu jêx jok xưz, mak tsênhv paz txuôk chor chiv kôngz trâu sâuv ciêz đrôngs, paz cxơưz cxiz huôv tsar thiêz muôx ntâu hlôngr yiêz. Txix thôngx ziv nhoz pêx xênhv, chinhr quyền thiêz doanh nghiệp, chor cêr zâu đaz tuôs tsênhv jux juk zos yênhx chor cêr paz trâu huôv tsar, kriz tơưv têx tsưr ziv uô nox truôx đrênhk txix jôngr, txix txir hơưv, txix Sâm Lai Châu, chiê tox siêz Lai Châu truôx đrênhk uô cov tâu jông luôs hâux lưv cxiv tsa jêx jok yiêz./.

                                                                                                                          Khắc Kiên-Lik Thox cxêik nhênhv

Kriê uô luôv đêx hâur tsêr cơưv ntơưr paz shux xênhz

 phax tar trâus pôngz đêx

Tsuôk hâur hli 4 nhiv kruôr đhâu, ntơưv tỉnh Quảng Trị tsi so muôx ntâu txuz shux xênhz trâus pôngz đêx. Chor nhuôv zâu siz zâuv muk đa đêx hâur đêx lox, đêx hiêr txưr lok sik uô si jê ntơưv têx ntus pak đêx, njưs tar đêx, cưx đês chor lâul tsi ndo seiz tưz uô trâus pôngz đêx. Ntâu lênhx shux xênhz tsi pâuz uô luôv đêx thiêz tsi tâu muôx tsưr ziv paz thâuv njiz trâus têx tsi jông li heik sâuv.

Nhiv no, ntâu luz tsêr cơưv tưz fuô uô ntâu tsênhv njiêz kriê uô luôv đêx, kriê phax tar trâus pôngz đêx đros trâu kriê txux chi hâur tsêr cơưv. Tsêr cơưv cxênhx iz Quán Hàu, xã Quảng Ninh, tỉnh Quảng Trị tưz muôz luôs hâux lưv kriê uô luôv đêx, phax tar trâus pôngz đêx đros trâu kriê txux chi. Thôngz đhâu têx luz six hơưv cơuv txux chi tsưr ziv uô luôv đêx, phax tir thêir trâus pôngz đêx, Hoàng Minh Khang, shux xênhz lớp 5B, tsêr cơưv cxênhx iz Quán Hàu tưz pâuz txos thax tsav tưs đêx toz, kror tưs đêx ntưk chênhr thiêz tsưr ziv phax tir thêir têx riêz nênhs. Hoàng Minh Khang heik pâuz, txơưv tâu cơưv uô luôv đêx nzor, taz sik Minh Khang zuôr chênhr phax, thâuv muk đêx lox, đêx hiêr txưr:“Khov cơưv uô luôv đêx viv li cur pâuz nzir lok têx txux chi, tsưr ziv truôx tuk thiêz phax tar trâus pôngz đêx. Thâuv uô luôv đêx, cur muôx têx pâuz por hưv trâu zuk thiêz paz luôs lưv tus txơưr đuô thâuv njiz trâus riêz nênhs”.

Zơưv Nguyễn Từ Hiển, cưk kriê ntơưr cxênhx iz, tsêr cơưv cxênhx iz Quán Hàu heik pâuz, tsêr cơưv kriê nzir txux chi uô luôv đêx chiê bax tsưr ziv trâu têx nhuôs shux xênhz pâuz por hưv zuk thâuv trâus pôngz đêx, zuk paz zuk tus khênhx lok sik paz luôs lưv tus zos paz tâu. Lơưr cưk kriê Nguyễn Từ Hiển, iz chas tsêr cơưv txơưx jênhv, chuôz zis cux tsuv seiz car njôngr, heik têx mê nhuôv tsi tâu siz zâuv muk đa đêx lox, têx pak đêx thâuv tsi muôx nênhs lâul seiz shuôs:“Tsêr cơưv tưz fuô uô têx hâux lưv kriê cơưv uô luôv đêx trâu chor nhuôs shux xênhz, têx lênhx uô niêv uô txir cux moz siêz, sir jos đas cir trâu chor tuz nhuôs cơưv. Têx lênhx shux xênhz cux tâu cưk kriê ntơưr kriê txux chi, tsưr ziv phax tar trâus pôngz đêx thiêz txo grêk tsơưs têx txuz trâus pôngz đêx, riêz nênhs”.

Hâur ntu đhâu, ntâu luz tsêr cơưv ntơưv tỉnh Quảng Trị sik hux jos tsưr tsix, lưv lươngv Cảnh sát phax cuz tuô cuz thiêz chơưv paz lênhx nênhs kriê txux chi uô luôv đêx trâu shux xênhz hâur cheix ntux sor; yax mông, kriê tsưr ziv phax tar trâus pôngz đêx trâu têx nhuôv shux xênhz. Iz chas co, luôs hâux lưv kriê uô luôv đêx trâu têx tuz nhuôs shux xênhz cux paz zok nriêr, xeir tâu ntâu lênhx nhuôs muôx txux chi, txơưx uô luôv đêx chiê tso sik tưr thik hâur thax tsav qơư.

Tsêr cơưv cxênhx 2Đồng Phú, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị muôx cxix cxuô zav chuôz zênhx, qơư phưx vưv kriê uô luôv đêx trâu shux xênhz. Zuôr txos cheix so sor, chor cưk kriê ntơưr hâur tsêr cơưv no sir jos kriê têx nhuôs shux xênhz chênhr phax lok sâuv trâus pôngz đêx. Tsêr cơưv paz têx nhuôs muôx nzir txux chi jênhv pâuz lok têx riêz nênhs, por hưv zuk tus khênhx thâuv njiz trâus tsi jông, tsưr ziv truôx tuk thâuv paz luôs lưv tus thiêz chơưv paz xuz thơưx. Pos Đoàn Thị Tình Thương, Thơưx seiz car tsêr cơưv cxênhx 2 Đồng Phú heik, tsêr cơưv hux jos đros shux xênhz niêv txir chiê seiz shuôs jông têx mê nhuôv thâuv tas six hơưv cơưv, lar heik zos hâur cheix so sor:“Tsêr cơưv lok six moz siêz txos luôs hâux lưv phax tar trâus pôngz đêx trâu shux xênhz, viv no zos têx lok six riêz nênhs trâu chor nhuôs nhoz hov hnuz nhôngs no, lar heik zos têx thax tsav, suôv qơư nhoz jê đêx hiêr, ntus đêx lox, pak đêx. Tsêr cơưv kriê têx shux xênhz tsưr ziv chơưv paz, đơưk uô iz cxiê hâux lưv thâuv njiz trâus tsi jông hâur đêx. Iz chas ntơư, tsêr cơưv cux sir jos đros shux xênhz niêv txir seiz shuôs njôngr têx shux xênhz thâuv tas six hơưv cơưv, lar heik zos hâur cheix so sor”.

Hâur ntu đhâu, Sở Zoz zux tỉnh Quảng Trị tsưr tsix ntâu trâur nuv kriê uô luôv đêx, hâur ntơư muôx tsaz yênhx “paz fuô kriê têx tsưr ziv phax tir thêir jông thiêz truôx tuk trâus pôngz đêx trâu nhuôs zâu” fuô uô tâu lok six jông. Ntu 2022-2025, tsaz yênhx no tưz tsưr tsix zuôr xar 500 lớp kriê uô luôv đêx trâu 9 cxênhz ntâu lênhx nhuôs zâu; 33 cxênhz ntâu lênhx shux xênhz tâu kriê lok sâuv têx tsưr ziv truôx tuk hâur đêx; yênhx puô lênhx cưk kriê ntơưv tâu cơưv cxaz nzir têx tsưr ziv yuôr trâus. Zơưv Phan Hữu Huyện, Phưv Giám đốc Sở Zoz zux tỉnh Quảng Trị heik pâuz, iz chas tsêr cơưv sir jos, chuôz zis thiêz côngv thôngx tsuv seiz shuôs, por hưv jông têx mê tuz mê nhuôv hâur cheix ntux sor lok sik têx hnuz so ntơưr:“Tror uô jông hâux lưv yax kriê gra siêz txux chi tsưr ziv trâu shux xênhz, zov chênhr zos gra siêz tsưr ziv trâu côngv thôngx hâur choz kriê têx nhuôs cêr uô nênhx. Tror nthuôr uô đêz đar têx hâux lưv kriê uô luôv đêx trâu cxuô lênhx cxuô tus mê nhuôv. Nhênhz chơưv Ủy ban tỉnh thôngz đhâu Hôiv đôngx tỉnh tso tơưv nghị quyết fuô kriê uô luôv đêx trâu shux xênhz cxênhx iz thiêz cxênhx 2”./.

                                                                                                           VOVMT-Riê Lâux cxeik, nhênhv