Tsưr ziv uô nox txix tsoz chos sâm nhoz ntus đriv Lai Châu

Jok Ngài Thầu, xã Sì Lở Lầu, tỉnh Lai Châu, hâur têx har jôngr njuôz xiêz, chor sâm tsênhv hloz lox jông. Txơưv tsênhv zâu, taz sik đros têx chuôz zis pluôs, zuôr xar pluôs li niêv tix Sùng Thị Cam chuôz zis, iz tsoz zuz zos iz siêz njênhs njôngr lok luz nênhx tov kaz no jông đuô. Ntâu shông đhâu, niêv tix Cam chuôz zis thiêz tsôngv box Hmôngz nhoz no luz nênhx phênhv ntâu khov trâu tsoz poz cưk, tsoz blêx. Ar uô kôngz tsơưs, cêr muk lol đêz, viv li phênhv sâu tsi truôx tuk. Txix tsênhv tsênhz co, Bôv đôiv Pênhz phax tỉnh Lai Châu tưz chox tsoz sâm Lai Châu lok chiê kriê tsôngv px chos. Tưz tsik zos khơưk muôz zuz tsoz chos, canr bôv, chiến sĩ tsênhv muk ciês ntơưv jêx jok, đros pox nhuôs uô ar, cxiv uô txax, tsêz chos thiêz heik kriê tsưr ziv chos: “Đhâu thâuv tâu bôv đôiv pênhz phax kriê chos sâm pêz lok six uô tsâus txos bôv đôiv pênhz phax thiêz pêz xar tiêk tov kaz no zuôr muôx tâu phênhv sâu, chiê huôv tsar kinh têr, cxuôv yêiz thiv pluôs”.

Txix iz zav tsoz chos thâuv ntêx tsuôk tâu pâuz txos hâur har jôngr, tsoz sâm Lai Châu nhiv no tưz tâu tsôngv pêx xênhv chos hâur têx vax. Nhoz Ngài Thầu, Bôv đôiv Pênhz phax tưz đros pox nhuôs uô ar têz, cxiv uô tsêr tax, their vor thiêz chox tsoz chos lok chos. Kror tsiv gri đuô zos tsôngv pêx xênhv tâu chiv chir tsoz phưz thiêz jux juk pâuz tâu kỹ thuật uô thiêz tsoz phưz. Tix lâus Vax A Của, Tsar jok Ngài Thầu, puz pâuz: “Hâur jok muôx 54 ziv chuôz zis, 27 ziv chuôz zis pluôs thiêz 17 ziv chuôz zis zuôr xar pluôs mak tas nro 54 ziv chuôz zis puôr lênhx tâu paz tsưr ziv chos sâm. Đros pox nhuôs hâur jok nhiv no tâu bôv đôiv pênhz phax chox kriê tsưr ziv, paz trâu pox nhuôs zuz nôngz thiêz tsưr ziv viv li pox nhuôs lok six jông siêz thiêz shir phaz” .

Lai Châu zos tiv phaz muôx qiv hơưv jông chiê huôv tsar chos sâm. Thax tsav tox siêz, qiv hơưv lax nziês thiêz jôngr ntông ntâu zos têx kror jông chiê huôv tsar zav yuôx đrox njuôz no. Txix kaz shông 2024, Bôv đôiv Pênhz phax tỉnh Lai Châu tưz tsưr tsix chos siv ntơưv thax tsav ntus đriv. Đhâu ntâuk gri chêx cuk xuz thơưx, taz viv tror kriz uô tsưr ziv paz tsôngv pêx xênhv chos sâm huôv tsar kinh têr reik đros por vêv tsưr qênhx, txiv ngaz ntus đriv têz qơưk. Ntơưv xã Sì Lở Lầu, tsưr ziv no xuz thơưx tâu pêx xênhv thôngx ziv siêz. Zơưv Lê Văn Đức, Phưv Chủ tịch UBND xã Sì Lở Lầu, heik:“Ntu nhiv kruôr đhâu Zênhx Pênhz phax Vàng Ma Chải cux tưz sik côngv đros têx ziv chuôz zis tsưr tsix chos têx yuôx đrox njuôz, tiv zix zos por hưv thiêz huôv tsar tsoz sâm Lai Châu. Qir thơưx ntâuk grê tsưr ziv huôv tsar jông, tâu tsôngv px sâuv thax tsav xã jông siêz chos thiêz tsoz phưz”.

 Gra tsoz sâm lok chos ntơưv jok nhiv kruôr zos hâux lưv xuz thơưx. Viv no zos zav tsoz chos muôx six hơưv hloz lox ntêr, tsuv zuôr muôx tsưr ziv, pênhr yưv uô thiêz thax tsav chos huv đros. Tiv zix, tsuv sik côngv txix zuz nôngz, tsưr ziv, thax tsav qơư chos txos trâu tsiv uô thiêz sâu zuôr xiv huv.

Viv li, trâur nuv tâu kriz uô lơưr tsưr ziv tsôngv pêx xênhv zos lênhx nênhs uô tsưr, bôv đôiv pênhz phax sik côngv, đros chính quyênx, doanh nghiệp, nênhs khoa học, hợp tác xã thiêz pêx xênhv. Trung tá Phạm Minh Trí, Chính trị viên Zênhx Pênhz phax Vàng Ma Chải, pheiz kênh:“Thâuv ntêx tsuôk muôx sâm nhoz pêv har jôngr, thâuv pox nhuôs muk zok har jôngr mak thiêx pov tâu xưz. Hok nhiv no pox nhuôs sơưr đơưk chiv chir chos, lơưr zuôr tâu seiz njiê pov ciês bộ đội pênhz phax kriê chos thiêz tsoz phưz. Zos tsoz sâm  huôv tsar tâu yênhx côngz mak zuôr chox lok phênhv sâu lok six jông trâu pox nhuôs, chiê têx chuôz zis pluôs, chuôz zis zuôr xar pluôs hla đhâu cêr pluôs.”

Txix tsoz chos sâm, iz tsưr ziv hla đhâu cêr pluôs tsênhv tâu kriz uô ntơưv ntus đriv Lai Châu. Thiêz đros têx tsoz yuôx đrox njuôz nhoz hâur har jôngr, têx siêz njênhs njôngr lok iz luz nênhx jông đuô cux tsênhv jux jus tâu truôx tul sâuv thax tsav qơư nhoz./.

                                                                                                          Khắc Kiên-Txâur Vax cxeik nhênhv

Tsaz yênhx tsưr ziv têz qơưk cxiv tsa nôngx cxênhz yiêz, txo grêk yêiz pluôs truôx đrênhk thiêz PTKT-XH thax tsav tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs thiêz tox siêz ntu 2026-2035, ntu I: Txix shông 2026 txos shông 2030

Uô lơưr Côx hôiv li Nghị quyết sôr 257/2025/QH15 hnuz 11 hli 12 shông 2025 lok thôngz đhâu tsưr ziv yưv pênhr têz qơưk Tsaz yênhx cxiv tsa jêx jok yiêz, txo grêk yêiz pluôs truôx đrênhk thiêz huôv tsar kinh têr - xar hôiv thax tsav tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs thiêz tox siêz ntu 2026-2035 tâu uô cxix cxuô, ndar six hơưv, thôngx ziv thiêz truôx jông, Bộ trưởng Bộ Kôngz nuv thiêz Tênhx qơư thôngz đhâu Têz qơưk Tsaz yênhx cxiv tsa jêx jok yiêz, txo grêk yêiz pluôs truôx đrênhk thiêz huôv tsar kinh têr - xar hôiv thax tsav tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs thiêz tox siêz ntu 2026-2035 (hu uô Tsaz yênhx) muôx têx tsênhv njiêz li đrav kaz:

I. Tsaz yênhx li tsưr ziv

1. Luôs hâux lưv uô cxuô:

Cxiv tsa jêx jok yiêz jông, bluô nux, vav mênhx, truôx đrênhk, đros đô thị huôv tsar thiêz huv đros qiv hơưv txơưr txar. Huôv tsar tas nro thax tsav tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs thiêz tox siêz. Uô lơưr txo grêk yêiz pluôs cxix cxuô, truôx đrênhk, pox niêv txir nênhx vax huôv siz luôs thiêz ngaz tuk xar hôiv. Huôv tsar kinh têr jêx jok lơưr saz hur jông, truôx tuk, sinh thái, đros hlôngr yiêz nganhx kôngz nuv chiê muôx nzir phênhv sâu, tsơưr lươngv luz nênhx thiêz txo grêk yêiz pluôs nhoz têx thax tsav, suôv qơư, têx qơư pêx xênhv nhoz, tiv zix zos thax sav tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs thiêz tox siêz pir li têx thax tsav txơưr đuô. Tuôr tsês, phuôx huiz côngv thôngx cxuô mênhx cxưx tsơưs nênhs têx vênhx huôv jông; uô cov tsôngv box têx mênhx cxưx njênhs siêz njôngr trâu Đảng thiêz têz qơưk têx tsênhv chêi; uô truôx jông sik côngv siêz tas nro mênhx cxưx. Uô jông côx phax, ngaz tuk thiêz ngaz tuk xã hội, tiv zix zos têx thax tsav zov chênhr, ntus đriv thiêz poz hiêr.

2. Tsưr ziv, hâux lưv uô tsênhv tsênhz txos shông 2030

a) Sir jos chuôz tsar phênhv sâu xav lênhx nênhs nhoz têx jêx jok ndêsiêz muôx 2,5 - 3 jiês pir li shông 2020, tsar ndê phênhv sâu trâu tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs bâuv 1/2 xav kror luz đraz tas nro têz qơưk;

b) Sir jos cov chor chuôz zis pluôs tas nro têz qơưk nhoz phênhv truôx tuk grêk tsơưs 1% - 1,5% iz shông, txo grêk chor chuôz zis pluôs thax tsav tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs thiêz tox siêz cov tsơưs đuô 10%;

c) Sir jos uô cov thax tsav tsôngv box mênhx cxưx tsơưs nênhs thiêz tox siêz tsik yuôr xã, jêx jok txov nhêv tiv zix;

d) Sir jos tas nro têz qơưk muôx zuôr xar 65% chor xã uô tiêr cxiv tsa jêx jok yiêz, hâur co muôx zuôr xar 10% chor xã uô tâu zos jêx jok yiêz jông; sir jos muôx 05 tỉnh, thành phố uô tiêr hâux lưv cxiv tsa jêx jok yiêz.

II. Thax tsav, qơư thiêz nênhs tâu sơưv thiêz six hơưv uô tsaz yênhx

1. Thax tsav.

Tsaz yênhx kriz uô sâuv tas nro têz qơưk; sir jos paz trâu têx xã, jêx jok txov nhêv tiv zix, thax tsav tsôngv box heir nênhs tsơưs thiêz tox siêz, ntus đriv thiêz poz hiêr.

2. Qơư thiêz nênhs tâu sơưv:

Têx xã, jêx jok, tsôngv box, ziv chuôz zis, côngv thôngx pêx xênhv nhoz, hợp tác xã, tôv hợp tác, doanh nghiệp thiêz têx tsưr tsix txơưr đuô sâuv tas nro têz qơưk, hâur co sir jis paz trâu cor chuôz zis pluôs, chuôz zis zuôr xar pluôs, chuôz zis nhiv kruôr hla đhâu cêr pluôs (hâur 36 luz hli, xav txix thâuv chuôz zis tâu cấp muôx vax huôv côngk nhav hla đhâu cêr pluôs), thax tsav tsôngv box heir nênhs tsơưs thiêz tox siêz, ntus đriv thiêz poz hiêr.

3. Six hơưv kriz uô:

Tsaz yênhx tâu uô txix shông 2026 txos tas shông 2035, ntu I: Txix shông 2026 txos tas shông 2030./.

Vừ Chu-Lik Thox cxeik nhênhv- Lưu, link

Tâuv tsuôz- Tsôngv box Hmôngz nhoz Nghĩa Thuận, tỉnh Tuyên Quang li zav nox reik đros đreiv luz nênhx

         Pos Hầu Thị Chấu tưz zuôr muôx 70 shông hnuz nhôngs nhoz xã Nghĩa Thuận, tỉnh Tuyên Quang puz pâuz, txix thâuv tsênhv zâu pos tưz pov têx pos, têx niêv uô zav nox tâuv tsuôz. Txos nhiv no, zav nox kaz no tsênhv six fênhx muôx đros đreiv hâur têx ziv chuôz zis tsôngv box Hmôngz nhoz no li têx pluôk mor nox:

          Chiê uô tâu tâuv tsuôz tsuv muôx tâuv pâur. Thâuv tâuv tâu tsâu đêx cov jông chox muk jov yênhx cuô tâuv, đhâu co muôz hâu txos thâuv bâu muôz cxaz cuô kâuz, tâu uô txix jâuz kâuz tâu đê pêv har jôngr lok đo shơư uô cê. Chor cuô kâuz no paz uô trâu tâuv muôx njik kâuz thiêz cuô tâuv khor đuô. Cuô tâuv tsuôz tsuv muôx jâuz njuôz- iz zav jâuz kaz nto bê nhoz tox siêz Tuyên Quang. Jâuz đê lok muôz nzuôr cov hur, cxôngr mos thiêz hâu đros cuô tâuv, thâuv cuô tâuv bâu lok six tsư kaz, muôz cxaz jâuz bleik ok cxôngr lok sik shơư mak ziv tsư kaz đuô, nox kaz njêr lok sik nox tsuôs cux tâu, lơưr yênhx ziv chuôz zis li siêz nhiêv nox.

Tâuv tsuôz khênhr tâu nox đros mor cuôv- tsôngv box Hmôngz iz zav nox shưv jê tâu uô txix hmôngr poz cưk. Thâuv nox cuô tâuv đros mor cuôv, jâuz njuôz tsư kaz, cuô tâuv muôx njik kâuz, mor cuôv tsư ha mak lok six huv thiêz kaz jông, nox iz jiês zuôr ndo njôngr hâur siêz tsi plox. Tix lâuk Phạm Văn Thành, iz lênhx nênhs txix Hà Nội tuôx ndis seiz Tuyên Quang, jiês xuz thơưx tâu nox tâuv tsuôz pheiz kênh:“Jiês xuz thơưx cur tuôx ntơưv no, muk ciêz tâu nox ntâu zav nox kaz nhoz tiv phaz, cur pov lok six kaz. Đrâuv mor cuôv, cuz thaz lok sik chơưr poz cưk…muôx iz zav nox cur ndo njôngr viv lok six kaz co zos tâuv tsuôz. Zos zav nox thâuv tưz iz jiês tâu nox mak zuôr ndo njôngr hâur siêz tsi plox”.

          Tâuv tsuôz tưz yênhx tsôngv box Hmôngz iz zav nox reik đros đreiv hâur luz nênhx. Viv li, txơưv luz nênhx muôx ntâu hlôngr yiêz, đros muôx ntâu zav nox cxaz kaz txix têx mênhx cxưx txơưr, taz sik tâuv tsuôz cux tsênhv six fênhx tâu ntâu chuôz zis nênhs Hmôngz nhoz no tuôr tsês li iz zav nox kaz nto bê tsuôk zuk mênhx cxưx thiêx li muôx:

Tuôx txos tox siêz Tuyên Quang - tsôngv kruô tsuv ndo njôngr muk ciêz tox siêz chiê tâu nox siv tsôngv box Hmôngz nhoz no li zav nox kaz tâuv tsuôz no./.

                                                                                                Txâur Vax cxiv sâu thiêz cxeik nhênhv