VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ-nho\ng o [ă pú hmâ! Hnoăng cheăng hnê to\n chêng ăm vâi pho#m xông kân, mâu vâi rơtăm hdroâng kuăn ngo a kong pơlê Dak Lak hiăng châ khu râ kơvâ cheăng to\ng kum hên tung mâu hơnăm hiăng hluâ, vâ khoh châ pơtối rak vế [ă pơtối châ ‘măn chôu ‘na mơhno mơjiâng túa le\m tro dêi hdroâng mơngế kuăn ngo a Tây Nguyên. Maluâ ti mê, hnoăng cheăng ki kố tá hâi teăm châ pro tơ’mô, môi tiah dêo pó a mâu pơlê cheăm. Tơdrêng [ă tơdroăng ki ôh tá vâ tơmâng ngăn, hiâm mơno vâ khât dêi kuăn pơlê, mê a mâu tơring, cheăm, khu kăn pơkuâ xuân tá hâi ai troăng hơlâ tơ-[rê khât tung tơdroăng rak vế, chôu ‘măn mơhno mơjiâng túa le\m tro dêi tơdroăng to\n chêng tơgôu koăng. Khu chêh hlá tơbeăng cheăng a Rơ’jíu Việt Nam kơpong Tây Nguyên ai chêh tối tơdroăng ki ai păng ‘nâng a cheăm Yang Mao, tơring Krông Bông, kong pơlê Dak Lak.

Y Mul Êban hiăng hluâ 20 hơnăm, cho Kăn pơkuâ hnê ngăn chi đoân droh rơtăm a [uôn Tul la tá hâi teăm la lâi veăng hriâm to\n chêng tơgôu koăng dêi pơlê, xua Y Mul tá hâi teăm hriâm to\n chêng. Chi đoân ai 30 ngế đoân viên, rêm hdroh ai tơdroăng cheăng dêi Đoân mê pak^ng tơdroăng xah peăng [a-long, kơtú [a-long, mâu vâi pú rơtế dêi pó hơdruê mâu [ai ki hên tíu hmâ hơdruê. La to\n chêng tá hâi chói hlo la lâi ai tung tơdroăng ki xah hêi dêi chi đoân; xua ôh ti xê to Y Mul mê ối hên mâu vâi ki ê tung khu đoân viên droh rơtăm dêi pơlê pơrá ôh tá ‘nâi to\n chêng tơgôu koăng ki rơkê môi tiah vâi khu ki ê. Y Mul tối tiah kố: Á tá hâi teăm chói hriâm to\n chêng tơgôu koăng. A hơnăm 2009 nah, a tíu pơkuâ ngăn Đoân droh rơtăm dêi tơring hiăng po hneăng mơhriâm, la troh mơ’nui vâi ôh ti vâ hnê khât. A pơlê ngin xuân ai tơku\m po tung pơla 1 khế, hnê ăm mâu vâi o hok tro tê.

{uôn Tul xuân hiăng po lâm hnê to\n chêng ăm mâu vâi o, vâi hdrêng, xua vâi krâ tung pơlê hnê, la hnê ôh ti ton to lâi. Po lâm ki mê tá hâi teăm klêi hneăng hriâm, la khu ki hnê hiăng pơtê, xua mê, mâu vâi o, vâi hdrêng khoh ôh ti châ hriâm chiâng vâ to\n chêng păng ‘nâng; [uôl Tul, xua ti mê troh nôkố xuân tá hâi teăm ai khu to\n chêng hơnăm ối nếo. O Y Glong Niê tối: Hdrối nah á xuân hiăng hnê châ 3 troh 4 măng la á tí hêng hnê xếo, xua vâi o drêng vâi lăm tu\m, drêng ‘nâ ôh pá ai kơbố, vâi ôh tá vâ, xuân ai mâu ki ‘nâ lăm troh akố vâi vêh, ti vâ hriâm. Po lâm hnê tiah mê ôh tá ro, mâu vâi o nôkố vâi ôh tá git tơdroăng hriâm to\n chêng. Kuăn á dế nôkố ulâi hlo ga vâ hriâm, ga ai dêi tơdroăng cheăng ga há.

Rơpo\ng Y Glong Niê xuân ai môi kơtum chêng la pák^ng ga ôh tá ai kơbố tung rơpo\ng mê ‘nâi to\n chêng. Xua ti mê, rêm rôh troh mâu hâi mơd^ng dêi rơpo\ng, ga khoh tơngah to mâu vâi krâ hơnăm hiăng hên tung pơlê lăm to\n chêng. Pôa Y Thiêp Dhiêng, Kăn pơlê tối ăm ‘nâi: Tung pơlê dế nôkố ai lối 10 kơtum chêng mâu rơpo\ng dế rak ‘măn, maluâ ti mê, ai hngêi ki ‘nâ ‘măn chôu chêng môi tiah ‘măn tơmeăm khoăng ki kơnâ tung rơpo\ng hngêi, la ôh tá ai kơbố ki chiâng to\n chêng. Pôa tô tuăn păng ‘nâng drêng tung pơlê tá hâi ai khu ki rơkê to\n chêng, vâ khoh pơchông ngăn [ă mâu vâi pâ, vâi tăm: Troh nôkố tâng vâ tối mâu vâi rơtăm preăng ai mơngế ki ‘nâi, bu ai to mâu vâi hơnăm hiăng krâ tê ki chiâng to\n chêng. Hdrối mê hía nah xuân hiăng ai mâu vâi krâ hnê to\n chêng la vâi rơtăm ôh tá ‘nhó vâ, ai mâu ‘nâ ôh tá kâi rơbot, mâu ‘nâ klêi hriâm vâi lôi, ôh tá vâ hriâm xếo, ôh tá git tơdroăng to\n chêng. Tung pơlê kố xuân hiăng po peá pái xôh ‘na tơdroăng to\n chêng, la hlo ôh tá ai rơheá klâi. Xua mê, troh nôkố ôh tá ai khu rơxông nếo chiâng to\n chêng. Xuân hiăng tơmiât hên ‘na tơdroăng vâ pơtối rak vế tơdroăng to\n chêng tơgôu koăng tiô túa tơlá vâi krâ nah, la troh nốkố xuân tá hâi teăm ai troăng hơlâ ki lâi vâ kâi chiâng.

Pôa Trần Thế Hưởng, Kăn [o# pơkuâ ngăn ‘na mơhno mơjiâng túa le\m tro-pơlê pơla dêi cheăm Yang Mao tối ăm ‘nâi: Tiô tơdroăng riên ngăn sap ing hơnăm 2008 nah, mê cheăm Yang Mao u ối 31 kơtum chêng, tung mê, ai mâu kơtum chêng ki ‘nâ hiăng hía, pá ai tu\m. Troh nôkố, cheăm xuân tá hâi teăm lăm êng mơnhên ngăn. Mâu khế hơnăm hdrối nah, kơvâ ngăn ‘na mơhno mơjiâng xuân hiăng ăm cheăm 3 kơtum chêng, hmâ xúa tung roh ki vâ mơd^ng pơlê pơla, la xuân ôh tá xê hmâ to\n đi đo. Xua bu ai môi xôh tê ki mơd^ng xối kơno têa ki hmâ po rêm hơnăm, xua mâu vâi hơnăm hiăng krâ ki to\n. Tối ‘na tơdroăng ki ôh tá ai tơdroăng ki hnê ăm rơxông nếo kố a cheăm Yang Mao, pôa Trần Thế Hưởng tối ăm ‘nâi: Mâu hơnăm pơla hdrối kố nah tơring xuân hiăng ai pơkâ ‘na po lâm hnê to\n chêng, la mâu vâi rơxông nếo akố ôh ti toh chôu vâ hriâm, hâi ki pơxiâm po ai ‘nâng vâi troh akố, la troh a mâu hâi kơ’nâi mê, drêng tơku\m mơngế vâ pơtâp, ôh tá ai kơbố troh, xua vâi lăm pêi cheăng, pêi chiâk pêi deăng. Ki má peá nếo, tơdroăng ki mơhá liăn ăm vâi ki hnê xuân ôh tá nhên. Tơdroăng rêh kâ ối dêi hên ngế akố ối trâm hên pá puât, vâi tô tuăn păng ‘nâng ‘na tơdroăng rêh kâ ối rêm hâi, xua mê, tơdroăng ki vâ pơtối rak vế ‘na to\n chêng ôh tá châ rơheá.

Tơdroăng ki rak vế to\n chêng rế hía rế vâ hía lôi tung tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê a [uôn Tul xuân môi tiah a cheăm Yang Mao, tơring Krông Bông, kong pơlê Dak Lak. Tâng tơdroăng hnê hriâm kố ôh tá châ re\ng rak vế, mơni pá ton xếo, chêng koăng mơni bu ối to tung hiâm mơno dêi kuăn pơlê tê.

Nhat Lisa tơplôu