Cho ngế ki plâ hơnăm pêi cheăng tơbrê tơbrêh, tê, rôe, lo\ng, têng plâi mak ka, laga tâi tâng kế tơmeăm ki nâ Ngọc Như tê tiah mê xuân bu châ pá kơdâm 5 ta#n plâi ki hiăng têng, kơnâ châ dâng 1 rơtal 500 rơpâu liăn. Nâ Như ai tối, tê mơdró kloăng mak ka nôkố hiăng chiâng môi tơdroăng cheăng ki hmâ păng ‘nâng. Tâi tâng tơring Tuy Đức ai lối chât tíu.. Túa pêi cheăng dêi mâu rơpo\ng xuân môi tiah dêi pó [ă kế tơmeăm ki mơjiâng pro bu cho klăng plâi mak ka ki têng hiăng lo\ng kơtôu. Plâi mak ka malối xú pơ-ôu la tá hâi châ mơjiâng pro hên tơmeăm ki ê.

Nâ Ngọc Như mơjiâng chiâng têa tôu ing plâi mak ka

Nâ Như tơmiât, vâ thăm mơdêk tơdroăng tê dêi kế tơmeăm mê kal athế po rơdâ tơdroăng ki lăm tê dêi plâi, tung mê, kơnôm mâu vâi krâ [ă vâi hdrêng. Ing mê, nâ ối tí tăng tí tăng mơjiâng pro xêh têa tôu ing loăng plâ mak ka. Nâ Như chiâng tơviah xua kế tơmeăm maluâ nếo pêt la hên ngế kuăn pơlê rơhêng vâ rah xo.

‘’Apoăng nah, á bu pế iâ tê vâ kuăn pơlê vâi veăng tơpui tối, hnê khe\n ăm pin, mơnhên tối. Apoăng nah, tê ăm mâu vâi jâ nôu ki ai kuăn ối ku\n [ă châ vâi hnê tối tơniăn, vâi rôe hên ‘nâng. Ki pơ-ôu dêi mak ka ga xú ho\m khât, têa tôu ki pro ing plâi mak ka xú le\m xua vâi têng, tơkéa vâ tối hdrối nah, vâi hmâ kâ tơmeăm ki pro ing plâi mak ka klêi mê, pro têa tôu chiâng tơmeăm ôu. Tâng plâi kâ, mê vâi hrêng vâi tá hâi ai hơne\ng, ôh tá păng kâ, lơ hiăng kâ la hơne\ng vâi ôh tá kâi re\n, la tâng têa tôu mê vâi xuân chiâng vâ xúa kâ tơ’lêi há’’.

Ki pơ-ôu dêi loăng plâi mak ka ga cho kơhiâm ‘nâng, hơ-iâ, ai hên trếo kơhiâm, tơtro [ă mâu vâi krâ [ă vâi hdrêng.

Plâi mak ka ki drêh vâ uâ mơdiê chiâng têa tôu mak ka

 Cho ngế ki rôe [ă xúa kế tơmeăm ing mâu hâi ki apoăng, jâ Nguyễn Thị Loan, ối a thôn 3, cheăm Dak Buc So mơnhên tối, tơná jâ klêi kơ’nâi ôu têa tôu kố hlo mak ka ga tơniăn păng ‘nâng, pro ăm ivá châ chăn rơdêi, kéa xuân kơbâng le\m; mâu vâi cháu drêng ôu têa tôu kố, châ vâi  mo le\m.

Tơmeăm ki pro têa tôu ing plâi mak ka dêi Như Ý a tơring tơkăng kong Tuy Đức, Dak Nông

‘’Á ai 2 ngế cháu ki chiâng a kuăn kơnốu á, ngế ki kân hiăng châ 5 hơnăm, ngế ki o ga hiăng 2 hơnăm. Apoăng hơnăm, á hlo môi ngế nâ ki hmâ ăm dêi kuăn i ôu, mê á tăng roê vâ ăm dêi mâu vâi cháu ôu rêm hâi. Rêm hâi, á rôe dâng 2 lit [ă yă ai 200 rơpâu liăn ăm 2 ngế cháu vâ ôu, klêi mê, ăm tá tơná má há. Mâu vâi cháu [ă kơnốu á git vâ ôu têa tôu plâi mak ka, xua ga rơngiâp, xú ho\m, hơ-iâ [ă tơ’lêi ôu. Mâu vâi cháu á ôu têa tôu plâi mak ka kố pơrá re\ng kân [ă ai ivá mo sêi têi ‘răng’.

Xuân môi tiah loăng kơphế, tiu, kơxu [ă pôm loăng, mê mak ka cho môi tung mâi hdrê loăng ki xiâm dêi kong pơlê kố. Lâp tơnêi Tuy Đức dế nôkố hiăng ai lối 1 rơpâu ha loăng plâi mak ka, tung mê, ai lối 400 ha dế tung pơla tê mơdró, tâng vâ riân ngăn rêm hơnăm châ lối 100 ta#n plâi.

Mâu hơnăm achê pơla kố, hên rơpo\ng hngêi hiăng khên ‘no liăn mơjiâng pro hngêi, rôe kơmăi kơmok, mâu tơmeăm khoăng ki krá le\m vâ mơjiâng pro plâi mak ka. Maluâ ti mê, mâu tơmeăm ki mơjiâng pro mê vâ bô bối dêi pó, ôh tá hâi ai hên túa ki hơ’lêh nếo.

Jâ Phạm Thị Phượng, Kăn ngăn [ơrô chiâk deăng [ă mơnhông thôn pơlê tơring Tuy Đức tối, dế nôkố, tíu ki mơjiâng pro tơmeăm Như Ý xua nâ Như pro hiăng chiâng mơjiâng [lêi trâng khât têa tôu mak ka cho tơdroăng ‘ló hâk phiu păng ‘nâng.

‘’Tíu ki mơjiâng plâi mak ka Như Ý hiăng mơjiâng pro klêi têa tôu mak ka. Maluâ [ă tơdroăng ki rơkê dêi rơpo\ng hngêi, mâu tơmeăm kố châ mơjiâng pro dâi le\m khât, po troăng hơlâ ăm kong pơlê tung rêh ối pêi cheăng kâ. Ngin dế tối tơbleăng ăm Vi [an hnê ngăn tơring Tuy Đức vâ veăng kum khu mơdró kâ po rơdâ pêi chiâk pêi deăng, po rơdâ túa pêi cheăng ki pro pơxúa xuân môi tiâh mơdêk ki kơnâ git dêi loăng plâi mak ka kong pơlê’’.

Tuấn Long chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng