Hdrối nah hiăng pêi cheăng a Trung đoân 498 - Khu xiâm pơkuâ ngăn lêng đặc công, troh hơnăm 2008, klêi pơtê cheăng xua hơnăm hiăng krâ lo pơtê pro lêng, ngế lêng hơnăm hiăng krâ Hoàng Văn Phượng, pơlê xiâm a Thái Nguyên hiăng rơtế [ă rơpo\ng hngêi lăm rêh ối pêi cheăng kâ a cheăm C|ư Knia, tơring C|ư Jut, kong pơlê Dak Nông; ngoh Hoàng Văn Phượng tối ăm ‘nâi, mâu hơnăm apoăng troh akố pa ai ki klâi, ôh tá ‘nâi túa pêi chiâk, păn ro chu í ki tiah lâi ăm gá tro tơ-[rê xua mê, tơdroăng cheăng kâ dêi rơpo\ng hngêi trâm hên xahpá. La [ă tuăn tơmiât dêi mơngế lêng Mố đo#i Pôa Hồ, ôh tá hêng kơ klêa kơtiê, [ă kơxo# liăn tung châ apoăng bú iâ, pôa Phượng hiăng khên mung tơ’nôm liăn hngêi rak liăn ‘no pêt 2 ha tiu.

Kơnôm ing tuăn tơmiât ‘nâi mơ-eăm kơhnâ pêi cheăng, kơ’nâi lối 10 hơnăm pêi cheăng, nôkố rơpo\ng hngêi ngế lêng hơnăm hiăng krâ Hoàng Văn Phượng hiăng ai lối 10 ha loăng plâi tu\m túa, 1 tíu pêi cheăng ki hmâ tê tơmeăm mơjiâng hngêi trăng, kum rak tơ’niăn cheăng kâ ăm lối 20 ngế ki dế tro hơnăm pêi cheăng a cheăm.

Nôkố ngế lêng hơnăm hiăng krâ Hoàng Văn Phượng châ mâu vâi pú rah xo pro ngế pơkuâ kăn Chi ho#i Khu lêng hơnăm hiăng krâ dêi cheăm C|ư Knia. {ă hnoăng cheăng dêi tơná pêi, xuân hiăng ai hên troăng hơlâ vâ kum mâu vâi pú [ă kuăn pơlê a cheăm rơtế mơ-eăm cheăng kâ vâ xông tơ-[rê: 

‘’A xuân đi đo mơhnhôk vâi ngoh o mơdêk hiâm tuăn mơ-eăm pêi cheăng mơnhông tơdroăng cheăng dêi khu lêng hơnăm hiăng krâ rế rơdêi. Đi đo rơtế [ă mâu nho\ng o veăng pêi mâu tơdroăng cheăng, pơtih ‘mâi rơnêu pro troăng kân tung pơlê cheăm. Xúa liăn ‘măn kơd^ng dêi nho\ng o vâ mơjiâng [ă ‘mâi rơnêi pro. A xuân púi vâ pro ti lâi vâ khu kô mơnhông mơdêk rế rơdâ tâ, thê tối hên troăng hơlâ, tơdroăng pêi cheăng kâ troh hên tíu vâ vâi ngoh o a pơlê cheăm châ hriâm [ôi ‘na  túa pêi cheăng kâ  vâ mơnhông tơ-[rê ‘’.

Xuân môi tiah vâi pú tơná, ngế lêng hơnăm hiăng krâ Lê Giám, ối a thôn 5, cheăm Kiến Thành xuân cho môi tung mâu ngế lêng hơnăm hiăng krâ pêi cheăng rơkê, ai kơlo liăn pêi cheăng châ xo rêm hơnăm rơtal liăn/hơnăm.

Hơnăm 1992, klêi lo pro lêng a Lạng Sơn, pôa rơtế [ă on veăng rơpo\ng hngê lăm rêh ối pêi cheăng kâ a cheăm Kiến Thành, tơring Dak Rlâp. Dế mê nah tơnêi kân k^n, rơpo\ng hngêi hiăng mơ-eăm po pông vâ pêt loăng kơxu, kơphế, pêt loăng plâi hôt [ă pêt tiu. Troh hơnăm 2005, hlối pêt loăng plâi dêi rơpo\ng hngêi, hlối mơdró kâ ki tơxâng, pôa Giám hiăng po môi tíu mơdró phon hưh cơ vi sinh a cheăm. Cho mơngế pêi chiâk mê pôa ple\ng ki xahpá dêi kuăn pơlê, ngế ki lâi hâi ai liăn, lơ ôh tá ai liăn pôa kum [ă tơdroăng ăm vâi mung phon rơvât loăng plâi la ôh tá xo liăn rơkâ.

Ing tơdroăng rêh ối ‘nâi hơ-ui kơ vâi krâ nho\ng o ki ê, hlối rơtế [ă tơmeăm ki tê mê le\m tro tiô pơkâ, mê ngế lêng pơlê xiâm tơnêi mơ-eăm hiăng ai hên tơdroăng ki nhoăm pâ dêi rêm ngế tung pơlê cheăm.

Pôa Giám tối:

‘’Tung khu mâu lêng hơnăm hiăng krâ ngin mê ai mâu ngế ki ‘nâ châ ngin ‘no liăn veăng kum ăm phon rơvât tiô tơdroăng rôe phon tơvêh liăn hrá, ai mâu rơpo\ng ki ‘nâ xahpá ăm vâi mung tâi tâng ôh tá xo liăn tơkâ, djâ phon troh a hngêi ăm kuăn pơlê, phon hiăng klêi rơvât mê nếo pơtối pro, ôh tá xê pro ‘nôi mê nếo tê’’.

Pôa Nguyễn Thanh Quang, kăn pho\ hnê ngăn mâu lêng hơnăm hiăng krâ kong pơlê Dak Nông tối: [ă tơdroăng púi vâ, [e\ng [eăn  tung pêi chiâk, ngế lêng hơnăm hiăng krâ Hoàng Văn Phượng [ă Lê Giám hiăng chiâng ngế ki djâ troăng le\m a hdrối pêi cheăng kơhnâ rơkê.

Tơdrêng amê, tơná mâu lêng hơnăm hiăng krâ ối kơhnâ veăng pêi mâu tơdroăng cheăng kum hên ngế ki ê hluăn ing xahpá krá ton:

‘’A tơngah tiah kố, mâu lêng hơnăm hiăng krâ ki pêi cheăng kơhnâ rơkê dê pêi pro tiô troăng hơlâ dêi pôa kô oh tá xê to a mâu tơdroăng pêi chiâk  tê mơdró, mơdêk hnoăng cheăng pêi tơná, đi đo djâ troăng le\m ahdrối mê ối mơhno a tu\m tơdroăng cheăng pêi ki le\m tung tu\m tơdroăng. Ing mâu tơdroăng pêi pro mê, mâu lêng hơnăm hiăng krâ a pơlê cheăm rế hên ngế ki djâ troăng le\m, kơhnâ a hdrối tung mâu tơdroăng hriâm tâp [ă pêi pro tiô tơdjâ hiâm mơno ki le\m tro dêi Hồ Chí Minh’’.

Tung rơxông tơplâ, mâu mố đo#i Pôa Hồ cho vâ pơtih dêi tuăn chân, khên tơnôu kho\m kâi, cho mơngế ki xiâm vâ kâi plâ hnâp khu ‘mêi ki kơneăm tơbriât pơkuâ, pro hơniâp tơniăn le\m lâp tơnêi têa tơru\m môi. Tung rơxông nôkố, vêh pêi chiâk deăng, tê mơdró, hiâm mơno le\m dêi ngế lêng mố đo#i Pôa Hồ nah ối châ pơtối rak vế pêi pro rơdêi, pro xiâm ki khên tơnôu vâ mơngế lêng pơtối tơplâ [ă tơdroăng ki hrâ mơnguâ kơtiê, ôh tá hlê ki klâi, veăng kum mơnhông cheăng kâ rêh ối rơpo\ng hngêi, veăng mơjiâng pơlê pơla rế ton rế kro mơdro\ng.

Hoàng Qui chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng