A Kong pơlê Kon Tum 36 toăng hngêi kơmăi on tơhrik thế nâp liăn ‘na rak ngăn kong. Hơnăm 2019, Vi [an kong pơlê Kon Tum k^ pơkâ xo liăn ki mơhá ăm hnoăng rak ngăn kong ai lối 252 rơtal liăn, iâ tâ kơxo# liăn ki Khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [ă mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum châ xo tung hơnăm 2018.

Laga tiô pôa Hồ Thanh Hoàng, Ngế pơkuâ ngăn tối maluâ kơxo# liăn ki mơhá mê iâ la tơdroăng pê klêi pơkâ xo hơnăm kố kô pá tâ. Ki xiâm cho kong prâi ôh tá tơniăn, xua mêi iâ tâ rêm hơnăm. Hlo tiah mê, mâu tíu pêi cheăng dế thâ pêi hên mâu tơdroăng ki mơ-eăm vâ pê klêi tơdroăng pơkâ.

‘’Khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [ă mơnhông pêt kong Kon Tum  đi đo hnê tối, pêi cheăng [ă mâu tíu rak ngăn xúa tơdroăng mơhá liăn ăm hnoăng rak ngăn kong tung kong pơlê vâ nâp tu\m kơxo# liăn ăm rak ngăn kong [ă ăm liăn tơkâ ki hrá nâp tiô pơkâ. Pak^ng mê, ngin kô mơ-eăm tối tơbleăng hên troăng hơlâ pơrá phá dêi rơpó vâ pâ mâu kơxo# liăn ki che\n dêi mâu tíu pêi cheăng ối thế nâp a liăn ‘măn kơd^ng.

Pơkâ thế Khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [ă mơnhông pêt kong Việt Nam x^ng xoăng liăn dêi mâu tíu pêi cheăng xúa liăn mơhá ăm hnoăng rak ngăn kong pơla mâu kong pơlê tro tiô hâi khế pơkâ ‘’.

Tơdrêng [ă mâu troăng hơlâ vâ xo tro, xo tu\m kơxo# liăn xúa mơhá ăm hnoăng rak ngăn kong 36 to hngêi kơmăi on tơhrik, Khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [ă mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum xuân dế mơ-eăm po rơdâ xiâm vâ xo. Sap ing hâi apoăng hơnăm tíu pêi cheăng hiăng tí tăng ‘nâi ple\ng ăm Vi [an kong pơlê pơkâ pêi tơdroăng xo liăn mơhá ăm hnoăng rak ngăn kong. Pak^ng mê k^ inâi mâu tíu pêi cheăng [ă kơmăi kơmok ối xúa têa kơnho\ng vâ toh báu loăng plâi thế ăm liăn ki mơhá hnoăng rak ngăn kong.

Vâ xo liăn ing khu mơdró kố, Khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [ă mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum thế troh tơrêm khu mơdró, hnê tối ‘na troăng hơlâ, tơpui tơno k^ tơhrâ. Cho Khu mơdró hmâ uâ pro tơpoăng pôm loăng ai hngêi kơmăi a cheăm Đăk Ruồng, tơring Kon Braih [ă ivá uâ 200 ta#n tơpoăng/hâi, pôa Trần Văn Xuân, Ngế pơkuâ ko\ng ti veăng tơlo liăn Fococev Tây Nguyên ăm ‘nâi, troăng hơlâ ‘na tơdroăng tơvêh liăn mơhá ăm hnoăng rak ngăn kong [ă kơnho\ng têa 1.750 m3/hâi pơxúa tung pêi chiâk:

‘’{ă Kong ti cho môi tung kơvâ uâ tơpoăng pôm loăng mê ngin xuân môi tiah mâu khu mơdró ki ê  ‘na tơdroăng ki pêi cheăng ngin xuân vâ môi tuăn. La tí tăng ngăn [ă séa ngăn tơ’nôm [ă mâu hngêi kơmăi vâi pó kơ’nâi ngin kô pêi pro’’.

Pôa Phan Gia Thái, ngế pơkuâ Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó uâ tơpoăng pôm loăng Kon Tum ai hngêi kơmăi a cheăm Sa Bình, tơring Sa Thầy, ivá hngêi kơmăi mê uâ 100 ta#n tơpoăng tung môi hâi, xúa hên 2.000m3 têa/hâi măng xuân ai tơchoâm troăng hơlâ pêi.

‘’Tối peăng khu mơdró klêi tí tăng ‘nâi ple\ng cho pơkâ dêi tơnêi têa mê Kong ti xuân thê pêi tê’’.

Tơdroăng tối ing khu rak liăn ‘măn kơd^ng [ă mơnhông mơdêk pêt kong Kon Tum ăm ‘nâi, troh nôkố khu râng liăn hiăng k^ tơkêa mơhá ăm hnoăng rak ngăn kong [ă 13/18 tíu pêi cheăng ai xúa têa ăm tung pêi chiâk thế mơhá liăn ăm hnoăng rak ngăn kong. Kố cho tơdroăng ki tơxâng hâk mơnê tung tơdroăng pro rơdâ tăng liăn ăm hnoăng rak ngăn [ă mơnhông pêt kong krá tơniăn dêi kong pơlê.

Vâ pó vâi krâ nho\ng o [a\ pú hmâ ‘nâi nhên tâ tơdroăng mơ-eăm dêi khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong kong pơlê Kon Tum tung tơdroăng po rơdâ kơxo# liăn châ xo, mơjiâng kơxo# liăn tơniăn ăm mâu khu rak ngăn kong [a\ mơdêk tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê veăng rak ngăn kong, pôa Hồ Thanh Hoàng, Kăn pơkuâ khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum tiâ rơkong kơ-êng dêi Khoa Điềm, ngế chêh hlá tơbeăng. Pó vâi krâ nho\ng o [a\ pú hmâ kô tơmâng.

Ô pôa, êh ai mơnhên klâi ‘na kơxo# liăn mơhá hnoăng rak ngăn kong hơnăm kố?

Pôa Hồ Thanh Hoàng: Tiô pơkâ xo liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong hơnăm 2019 châ Vi [an kong pơlê Kon Tum k^ ăm pêi pro, tâi tâng pơkâ xo liăn tung hơnăm 2019 cho dâng 252,70 rơtal liăn. Tiô á mơnhên, tung hơnăm 2019 kong prâi tơniăn, kong mêi iâ tâ hơnăm 2018, xua mê tiô tối hdrối kô pá puât tung tơdroăng kêi đeăng pơkâ châ Vi [an kong pơlê k^ ăm pêi pro.

Xêo troh hâi lơ 22/7/2019, khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum hiăng châ xo lối 118,5 rơtal liăn, châ 46,9% pơkâ.

Nôkố a mâu hngêi kơmăi on tơhrik dế ai veăng tơlo môi tiah lâi tung kơxo# liăn châ xo liăn mơhá hnoăng rak ngăn kong [a\ mơnhông pêt kong a kong pơlê Kon Tum, ô pôa?

Pôa Hồ Thanh Hoàng: Nôkố kong pơlê ai 36 hngêi kơmăi on tơhrik, ai 24 hngêi kơmăi on tơhrik tung kong pơlê [a\ 12 hngêi kơmăi on tơhrik tơru\m [ă kong pơlê ê, tung tơdế apoăng hơnăm 2019 hiăng pêi pro mơhá hnoăng liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong [a\ tâi tâng kơxo# liăn ai 118,44 rơtal liăn, châ 99,92% kơxo# liăn châ xo ing mơhá hnoăng rak ngăn kong dêi khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum.

Tiah mê, kô hlo nhên mâu hngêi kơmăi on tơhrik dế ai kum tâi tâng kơxo# liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum.

Tiô châ ‘nâi khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum dế pêi pro kơtăng tung tơdroăng po rơdâ kơxo# liăn xo hnoăng. Pôa ai tối tiah lâi ‘na tơdroăng kố?

Pôa Hồ Thanh Hoàng: Sap hâi apoăng hơnăm 2019, ngăn tiô pơkâ kơxo# 156 hơnăm 2018 dêi Chin phuh ‘na hnê mơhno pêi pro mâu troăng dêi Luât rak ngăn kong, khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum hbrâ tơbleăng Vi [an kong pơlê: Má môi, cho tơbleăng pơkâ pêi pro xo hnoăng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong kong pơlê Kon Tum. Má péa, k^ inâi mâu tíu mơjiâng pro tơmeăm xúa kơmăi kơmok ai xúa têa ing kơnho\ng têa kum tung mơjiâng pro tơmeăm kơmăi kơmok thế chêl liăn rak ngăn kong.

Ing mê, khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong thăm pêi cheăng [a\ tíu mơjiâng tơmeăm kơmăi kơmok ai xúa ing kơnho\ng têa kum ăm mơjiâng tơmeăm kơmăi kơmok vâ tơno tơnêng, k^ tơkêa mơdrếo liăn mơhá hnoăng rak ngăn kong.

Xêo troh nôkố, khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi kong pơlê hiăng k^ tơkêa pơcháu mơhá liăn rak ngăn kong [a\ 13/18 tíu mơjiâng pro tơmeăm kơmăi kơmok ai xúa têa ing kơnho\ng kum mơjiâng tơmeăm kơmăi kơmok thế mơhá liăn rak ngăn kong. Tung la ngiâ, khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum kô pơtối pêi cheăng, tơno vâ môi tuăn [a\ 5 tíu ki ê nếo vâ k^ tơkêa pơcháu hnoăng mơhá hnoăng liăn rak ngăn kong tiô tro pơkâ.

Tung tơdroăng pêi pro tơdroăng kố mê khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum trâm tơdroăng pá ki lâi, ô pôa?

Pôa Hồ Thanh Hoàng: Pak^ng mâu tơdroăng tơ’lêi, ki châ tơ-[rê, tơdroăng pêi pro tiô troăng hơlâ mơhá hnoăng liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi kong pơlê Kon Tum ai mâu tơdroăng pá, môi tiah: ôh tá vâ hơ’leh, pơtê lôi; ôh tá chêh nhên, nâp liăn hrá lơ ôh tá tu\m tiô pơkâ nôkố dêi mâu tíu cheăng xúa kơxo# liăn mơhá rak ngăn kong, ki hên cho mâu hngêi kơmăi on tơhrik ku\n (ôh tá tá ối tung Grup pơkuâ on tơhrik Việt Nam).

{a\ mâu tíu mơjiâng tơmeăm kơmăi kơmok ai xúa têa thế chêl liăn mơhá hnoăng rak ngăn kong mê dế tối tơvâ lăm pêi cheăng a tíu ê, lơ kal pâ [a\ khu râ kăn ai hnoăng séa ngăn tơdroăng mơhá liăn rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong xua mê dế pơtê lôi, tá hâi k^ tơkêa.

Tiah mê, khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong kong pơlê Kon Tum ai túa ki klâi vâ pơtối mơdêk pêi lo liăn vâ kum tơtro tâ hnoăng rak vế, mơnhông pêt kong krá tơniăn, ô pôa?

Pôa Hồ Thanh Hoàng: Má môi, ngin kô đi đo séa ngăn kơxo# liăn che\n ăm tơdroăng rak ngăn kong; tơku\m po mâu khu kăn pêi cheăng troh lăm ngăn vâ séa ngăn kơxo# liăn [a\ pơkâ mâu ko\ng ti on tơhrik tung kơpong mê tung kong pơlê chêl liăn hnoăng rak ngăn kong [a\ pơkâ khu râng liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong kong pơlê Việt Nam xing xoăng liăn mơhá rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong dêi mâu hngêi kơmăi on tơhrik tung kong pơlê tro tiô hâi khế pơkâ.

Má péa, pơtối séa ngăn, hlo nhên mâu tíu ki xúa tơdroăng rak ngăn kong pêi cheăng vâ tơpui tơno, k^ tơkêa; Má pái, cho pơtối tơno môi tuăn, k^ tơkêa pơcháu hnoăng mơhá liăn rak ngăn kong [a\ mâu tíu mơjiâng tơmeăm kơmăi kơmok ai xúa têa ing kơnho\ng têa. Má pu\n, cho pơtối mơhnhôk, hnê mơhno mâu tíu cheăng xúa hnoăng liăn rak ngăn kong tung kong pơlê pêi pro kơtăng, pêi pro tu\m hnoăng dêi tơná tung pêi pro troăng hơlâ vâ tâk tơ’nôm kơxo# liăn châ xo ing liăn mơhá hnoăng rak ngăn kong.

Má pơtăm, kô đi đo séa ngăn, tơku\m tâi tâng tơdroăng chêh xo, pơkâ mâu râ kăn ai hnoăng tơleăng tro tiô pơkâ dêi luât tâng mâu tíu ki xúa liăn mơhá hnoăng rak ngăn kong mơhno\ng ôh tá vâ pêi tơdroăng chêh mơnhên, nâp liăn mơhá hnoăng rak ngăn [a\ mơnhông pêt kong tiô pơkâ.

Mơnê kơ pôa!

            Khoa Điềm chêh

            A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng