Tung môi toăng hngêi bro ƀă tâl, a’ngêi lêm ƀrik hiăng tơklo mơngiơk khêi, xua hngêi jâ hiăng ton tĭn châ to lâi chât hơnăm, mê jâ H’Brơi dế chôa ‘lâng kơ’ngrâu dêi vŏng, ối tối cho ning nong pơlông dêi cháu ƀă mâu tơdrá rơnguâ dêi hdrông M’Nông ki hiăng ai sap chal vâi krâ tiah hmâ nah. A mâu tâl, mơnât hngêi jâ ai tĕm dêi mâu ƀâng kơdeăn khĕn, mâu hlá mơ-eá khĕn hiăng châ rak vế tơkâ luâ hên to lâi rơxông hdrối mê hía nah, cho vâ mơhno tối ăm hnoăng cheăng ki hâk git khât tung pơtối rak vế dêi môi rơpŏng hngêi hiăng ai hên hnoăng cheăng kăch măng.
Jâ H’Brơi kot mâ hơnăm 1975 tung môi toăng hngêi ki kŭn roh mê nah, kơdrá ƀă nôu pâ xuân veăng pro yân kŏng ki veăng gum cheăng kăch măng B4 Nâm Nung tung mâu khế hơnăm tơplâ xâ Pơhlăng ƀă khu lêng Mih ki lăm plâ a tơnêi têa pin roh mê nah. Kot mâ drêng pơlê pơla pơxiâm châ tơleăng lĕm, tơnêi têa hiăng tơrŭm chiâng môi, xông kân tung hiâm mơno tâng to idrâp chêng idrâp koăng dêi pâ, tơdrá rơngê dêi nôu, i hiâm mơno túa lĕm tro dêi M‘Nông hiăng mot tung mơheăm chhá jâ sap ing tơxĭn nah. Jâ H’Brơi ai tối ăm ngin ‘nâi:
“Á ‘nâi ƀă hiăng rơbot mâu tơdrá rơngê ting ting kố sap ing á ối tơxĭn nah. Hdrối nah, rêm xoh tung pơlê ai po mâu leh mơdĭng, á hmâ tiô dêi nôu lăm rơngê ting ting tung pơlê. Drêng ối a hngêi hmâ tơmâng dêi nôu pơlông vâi o, vâi cháu mê á hiăng hmâ ƀă tơdrá ki lông, rơnguâ mê, mâu tơdrá ki mê hiăng mot tung i hiâm mơno á ôh tá chôu vế hơnăm ki lâi nah xếo. Mơhriâm rơngê ting ting xuân ôh tá ai pá to lâi ôh, ki kal ga, athế kơdo mơ-eăm hmâng, chúa vế, rơbot, klêi mê pơtâp, mơhriâm xêh”.
Ƀă hdrông M’Nông, tơdroăng rơngê ting ting ôh tá xê to idrâp ki hơdruê mê ối rak vế ‘na mâu tơdroăng ki ton tĭn chal krâ nah, rơkong tơpui tơdjếi, pơto pơtih ƀă i hiâm mơno rêh kâ ối, cheăng kâ tro tơlá dêi pơlê pơla. Ing mâu tơdroăng lông, rơnguâ, rơngê, ting ting êng tiâ dêi pó troh a tơdroăng rơngê rơngối, ối tối cho Ot Ndrong, tâi tâng mâu tơdroăng mê pơrá cho rơkong hnê tối dêi jâ pôa ăm ‘na i hiâm mơno, mơjo pâ, tơdroăng ki tơrŭm tơrôa dêi pó, ƀă i hiâm mơno kơhnâ khât tung pêi chiâk pêi deăng, pêi cheăng kâ. Chôu phut kố, jâ HBrơi pơtối ối kơhnâ hât tung tơdroăng ki hnê djâ rơngê, ting ting ăm khu khu rơxông nếo.
Xông kân tung roh po leh mơdĭng, tung tơdrá rơngê, ting ting dêi nôu ki hiăng hmâ hnê ‘măn sap ing ối kŭn nah, nâ H’Như, kuăn kơdrâi dêi kâ H’Brơi xua hiăng hmâ tâng, hmâ mơhriâm ƀối ‘na khôi túa, vêa vong dêi pơlê cheăm. Mê dế kố, nâ cho ngế pơkuâ ngăn khu kơhnhon xuăng dêi hdrông M’Nông a cheăm Nâm Nung:
“Sap ing á ối tơxĭn nah, á hiăng hmâ tiô dêi nôu mơhriâm rơngê ting ting, mơhriâm xuăng, rơtế ƀă mâu vâi meh, miê, vâi tăm xăng tung khu hơdruê xuăng dêi cheăm. Nôu á cho Ngế hnê ngăn ‘na tơdroăng hơdruê xuăng mê, á đi đo châ ngăn, châ tâng, châ ‘nâi, chiâng rơbot, chúa vế mâu tơdrá rơngê, ting ting, mâu túa kơhnhon xuăng tiô khôi hmâ, ƀă ing mê, chôa ‘lâng chiâng mot khâp tung i hiâm mơno á, ƀă ing mê khoh châ tơmot khâp ‘nâng drêng rơngê ting ting ƀă kơhnhon xuăng tiô khôi hmâ dêi hdrông M’Nông ngin”.
Cho kăn pơkuâ hnê ngăn Chi đoân Droh rơtăm pơlê Ja Rah, cheăm Nâm Nung, nâ H’Như ngăn tơdroăng tơveăng rak vế ƀă pơtối mơnhông túa lĕm tro dêi kuăn ngo xuân cho hnoăng cheăng dêi khu rơxông nếo. A mâu roh ki hôp, tơpui tơno ‘na cheăng Đoân Droh rơtăm a kơxê măng, ôh tá xê to tíu ki khu đoân viên tơpui tơno ‘na mâu tơdroăng cheăng tê mê ối cho roh ki vâ châ trâm dêi pó tung hnoăng tơkŭm vâ hnê pơtâp dêi pó ‘na rơngê ting ting, kơhnhon xuăng. Tâi tâng mâu đoân viên, droh rơtăm ƀă mâu vâi o phô̆m vâ xông kân ki veăng tơmâng, tơpui tơno mâu hneăng hôp, tơpui tơno dêi chi đoân pơlê Ja Rah mê ai lối 30 ngế, tung mê, xuân ai mâu vâi droh rơtăm châ khu vâi ngoh nâ, khu vâi đoân viên rah xo vâ mot tung khu kơhnhon xuăng dêi cheăm Nâm Nung, xua nâ H’Như ki pơkuâ ngăn. Nâ H’như ai tối tiah kố:
“Hên mâu ngế tung khu kơhnhon xuăng kố pơrá cho mâu đoân viên droh rơtăm tung pơlê, mê tơdroăng ki hnê mơhnhôk veăng mơhriâm hơdruê xuăng ga chía tơ’lêi. Ngin đi đo hmâ tơrŭm pêi pro mâu tơdroăng ki pơtâp hơdruê xuăng, mơhriâm rơngê ting ting a mâu roh ki tơpui tơno ‘na tơdroăng cheăng chi đoân, ing mê, rế mơjiâng tíu ki xah ôm hêi ki lĕm tro ăm khu droh rơtăm, rế tơveăng gum rak vế mâu kế tơmeăm, tơdroăng ki kơnía git dêi túa lĕm tro tiô khôi hmâ vâi kra roh nah”.
Rêm roh po leh mơdĭng lơ ai roh mơđah, tơ’noăng ‘na rơngê ting ting, kơhnhon xuăng, mê um méa prế kuăn nôu dêi jâ H’Brơi xuân hiăng hmâ lăm mơđah ukố umê, hiăng chiâng hmâ ƀă vâi krâ-kuăn pơlê. Tung pơla tâng idrâp chêng chuât pu hung pu hung, xơtó lâp pơlê pơla, cheăm bêng, ngế nôu rơngê ting ting tiô tơdrá ki hơniâp ro, phiu niu. Pơla mê, ngế kuăn cho H’Brơi xuân kơhnhon xuăng tiô dêi rơ-rêk, tơdrá ki nôu ga hiăng hơdruê, rơngê ting ting mê âi.
Mâu hơnăm achê pơla kố, khu rơngê ting ting, kơhnhon xuăng dêi cheăm Nâm Nung pơtối hmâ lăm mơđah, lăm tơ’noăng hên tíu, lăm prôk tung lâp tơnêi têa ƀă hiăng châ kâ pri hên, pri ki kân. Jâ H’Brơi, ƀă nâ H’Như dế pơtối hnê mơhno ‘na khôi túa lĕm tro tiô khôi hmâ dêi hdrông M’Nông troh a khu rơxông nếo. Jâ H’Thương Knul-Phŏ Hnê ngăn Tuá lĕm tro-Pơlê pơla Hô̆i đong hnê ngăn cheăm Nâm Nung tối ăm ngin ‘nâi:
“Jâ H”Brơi dế kố cho ngế ki pơkuâ xiâm khu tôu chêng koăng-rơngê ting ting, mê kuăn jâ cho ngế ki pơkuâ ngăn khu kơhnhon xuăng tiô chal krâ roh nah. Tung hên hơnăm hdrối mê hía nah, prế kuăn nôu kơhnâ khât tung rak vế, pêi pro mâu hnoăng cheăng ki pơtối chôu ‘măn, ƀă pơtối mơnhông khôi túa lĕm tro ăm khu rơxông nếo. Tung mâu hơnăm hdrối mê hía nah, khu vâi ki rơkê rơngê ting ting túa tơlá vâi krâ nah xua jâ H’Brơi ki veăng hnê, veăng mơđah mê hiăng ai mâ a hên roh ki mơđah, tơ’noăng, mơđah tung kong pơlê ƀă kong pơlê ki ê. Krê a roh hôp tơ’noăng túa lĕm tro tiô khôi hmâ tơkŭm po a Quảng Trị hơnăm 2024 nah, khu kố hiăng châ kâ 9 to pri, tung mê ai 4 to pri A ƀă hên pri B ƀă hnối châ xo mâu pri C, xua hiăng tơ’noăng, mơđah rơkê tung rơngê ting ting, kơhnhon xuăng”.
Ing môi toăng hngêi ki kŭn a pơlê Ja Rah, mê jâ H’Brơi dế pơtối rak vế, pơtối mơnhông khôi túa, vêa vong dêi rơpŏng hngêi ƀă mâu tơdroăng cheăng ki ai pơxúa ăm pơlê pơla, cheăm bêng. Tâng rơxông jâ pôa, nôu pâ hiăng veăng ‘no dêi ivá ăm hnoăng cheăng kăch măng mê rơxông nếo nốkố dế pơtối rak vế, pơtối mơnhông ‘na khôi túa, vêa vong lĕm tro dêi hdrông kuăn ngo. Ing rơkong ki lông, rơnguâ dêi jâ, mâu tơdroăng rơngê rơngối dêi ngế nôu troh a mâu túa kơhnhon xuăng dêi ngế kuăn kơdrâi, mê ivá cheăng túa lĕm tro dêi M’Nông xuân ối krá kâk troh a mâu rơxông, mâu chal, vâ idrâp chêng, rơkong rơngê ting ting đi đo ối chôu vế, chuât chhâk xơtó troh a pơlê pơla, cheăm bêng tiah hâi kố.
Viết bình luận