Hdrông kuăn ngo Rơđế vâi tiô kơjôi ‘na nôu, xua mê kuăn kơdrâi ai hnoăng ki má môi tung rơpŏng, tung mê hnoăng pơkoăng kơnốu cho môi tung mâu hnoăng ki kal.
Drêng vâ xo ngế kơnốu ki tơná hâk vâ pro kơnốu, ngế drôh Rơđế thế kơnôm ngế pro pơla. Mê hmâ cho o miê, o kơnốu dêi nôu lơ ngế hơnăm hên tung hdrông hdrê hngêi kơdrâi, loi tơngah khât, mo châ, hlê plĕng ‘na khôi túa lĕm tro, tơpui kâ chiâng...
Krâ pơlê Ama H’Loan ối a ƀuôn Akô Dhông, bêng Buôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi: To lâi rơxông kố, mơngế Rơđế tối dêi drêng ai kuăn, hnoăng păn kuăn, mơ-êa kuăn, mơhum kuăn cho hnoăng dêi ngế nôu. Kuăn ‘nĕng thế tiô kơjôi nôu, tung xo on veăng mơngế kuăn kơdrâi thế lăm kơ-êng vâ pơkoăng kơnốu. Xua mê, drêng troh hơnăm mơjiâng on veăng, mâu droh Rơđế kô cho ngế ki mơ’no tâi tâng kơxô̆ liăn vâ pơkoăng mê nếo chiâng vâ pơkoăng tơdah dôh vêh a hngêi. Ƀă tơdroăng ki tơdah dôh vêh a hngêi cho khôi túa lĕm tro vâi krâ nah mơhno tơdroăng ki tiô kơjôi ‘na nôu tung pơkoăng ŏng mé dêi hdrông kuăn ngo Rơđế.
Drêng kố, hngêi kơdrâi hbrâ môi xiâm drôu ƀă môi to mâ meăm hlái vâ ngế pro troăng djâ troh a hngêi kơnốu vâ po tơdroăng kơ-êng kơnốu ăm ngế kơdrâi. Kơ’nâi mê, teăng mâ péa pâ rơpŏng hngêi trâm mâ, tơpui tơno, ngế rơtăm tơdah rơkong kơ-êng dêi peăng hngêi kơdrâi kô tơdah mâ hlái mê vâ pro tơmeăm ki diâp.
Pơtối mê, hngêi kơdrâi kô djâ muăn kơdrâi dêi tơná troh a hngêi kơdrâi môi tuăn ‘na khôi túa pơtroh mé ối a hngêi kơnốu. Tung pơla kố, hngêi kơnốu kô mơnúa ihiâm mơno ngế kơdrâi môi mơno ƀă kơnốu, hiâm mơno lĕm, chiu pá kơhnâ pêi cheăng dêi ngế kơdrâi tung môi pơla. Tơdroăng kố kô tiô tơdroăng môi tuăn, môi tuăn sap apoăng troh tá tui lui dêi péa pâ.
A leh pơtroh mé peăng hngêi kơnốu ai hnoăng pâ mâu tơmeăm, pơkâ thế hngêi kơdrâi thế ăm tiô pơkâ mê. Tơdroăng kố vâ mơhno ihiâm mơno pâ mơnê ƀă hnoăng păn roăng, rak ngăn dêi nôu pâ ƀă ngế kơnốu ƀă ngế kơnốu ki la ngiâ dêi ngế drôh Rơđế.
Klêi kơ’nâi môi pơla pơtroh mé, tâng hngêi kơnốu môi tuăn ngế kơdrâi kô môi tuăn ăm hngêi kơdrâi po tơdroăng tơdah dôh. Tâng ngế kuăn kơnốu pơhlêh ôh tá vâ, ôh tá vâ xo ngế kơdrâi mê peăng hngêi kơnốu kô krếo hngêi peăng kơdrâi vâ tối ôh tá vâ xếo.
Tiô Ngê̆ sih ưu tú Vũ Lân, hngêi hriăn plĕng khôi túa lĕm tro Tây Nguyên, tung hâi tơdah dôh, hngêi kơnốu kô hbrâ môi xiâm drôu ƀă môi to chu vâ chiân kuăn kơnốu vêh hngêi kơdrâi. ‘Na peăng hngêi kơdrâi, vâ tơdah dôh vêh mê vâi thế djâ mâu tơmeăm ki rơpŏng hngêi kơdrâi hiăng pơkâ. Tung mê, ki kal má môi cho mâ meăm hlái châ ngăn môi tiah rơkong tơkêa môi ihiâm mơno dêi rơtăm ƀă ngế drôh kơdrâi. Mé, dôh sâp hmân ếo, pơtâk hdrông kuăn ngo vâ mơhno tơdroăng ki kân krip tung hâi ki kân krip dêi tung tơdroăng rêh ối.
Drô troăng vêh a hngêi kơdrâi, khu tơdah dôh hmâ tro trâm mâu khu rơtăm tơpui ‘nêk, mơdât. Ƀă ngế dôh thế ăm vâi mâ meăm hlái. Tiô tối, drô troăng tơdah dôh vêh trâm hên pơloăng mơnúa, mơdât mê tơdroăng xo ŏng mé nếo krá, hơniâp, pêi cheăng kro mơdrŏng, mơhum hên kuăn ‘nĕng.
Tơdah dôh vêh troh hngêi, krâ pơlê kô teăng mâ péa kơjôi tơbleăng tối ăm miê, nôu, pâ, mâu nâ, o hngêi peăng kơnốu, hngêi pơkeăng kơdrâi ƀă nhŏng o péa pâ. Châ hlo ngăn tơdroăng dêi rêm ngế, péa ŏng mé kô diêp ăm mâ ăm dêi rơpó ƀă ing kô păng ‘nâng hiăng chiâng on veăng. Tơdroăng kố pơchân tối on veăng thế rêh ối ƀă dêi pó môi ihiâm mơno ƀă dêi pó. Tâng kơbố mơdrếo mâ, pơhlêh ihiâm tuăn mơno lơ pro tơdroăng ki xôi kô thế chêl tŭm tâi tâng kơxô̆ liăn ki ăm vâ pơkoăng ŏng mé.
Klêi kơ’nâi mâu tơdroăng po pơkoăng hiăng klêi, mê tôu chêng koăng, ngế mé, ngế dôh râng triăng drô xiâm ăm dêi pó ôu, rơtế kâ hmê, kâ môi kliâm chu vâ rơtế dêi pó tung tơdroăng rêh ối hmâ vâ trâm pá puât lơ ro đi đo ai dêi pó. Rơpŏng, nhŏng o, pú hmâ diâp ăm mâu kơxuô tơmeăm pơkoăng ăm ngế mé ƀă ngế dôh.
Tiô jâ H’ Yam Bkrông ối a ƀuôn Tơng Jú, bêng Ea Kao, kong pơlê Dak Lak, mơngế Rơđế tối dêi troăng ki tơmiât, tâng prế on veăng hơnăm ối nếo rơtế dêi pó hrăng troh 4 – 5 chôu hâi kơ’nâi mê tơdroăng ki xo on veăng dêi prế kô ton troh tá krâ ah.
Viết bình luận