Ôh ta ai hên tơdroăng êng tiâ dêi pó, tơdroăng ki tơpui, laga, tơdroăng pơro, Mơđah Vó-Vó mơđah tiô túa dêi ngê̆ thuât, pơtroh ăm kuăn pơlê ki châ ngăn châ troh hlo tung môi kơpong ki nếo, tíu ki ai hên um méa ki tiah hmâ dêi tơdroăng rêh kâ ối châ hơ’muăn tối ƀă rơkong tơpui tơno ƀă plông mơđah tiô chal nếo nôkố. Idrâp mâu prôa tiô tơdrá dêi kuăn ngo chuât xơtó, ai drêng prông, drêng prŏng, ai drêng rĕng, drêng hrá ngăn tiô kơ tơdroăng ki bâ, ki eăng kơnhéa dêi khu on tum, drêh, trĭng...; mâu ngê̆ sih vâi kơpon tiô kơxái, mơdá, uăn pât dêi châ, klêi mê, tâk ngi ‘ngêi tiô tơdrá’ ƀă mâu vó ki kah kân, ai drêng ’nâ cho mâu prôa, ai drêng ‘nâ chiâng mâu tơdroăng ki vâ hơ’muăn tối hên tơdroăng hơ’muăn tối ki nếo.
Tiô ngăn tơdroăng kố ôh tá la lâi ki lôi tơrêm tơdroăng a plông mơđah, pôa Bachtijar, tơmối ôm hyô cho mơngế kong têa Rusi, mơhno tối tơdroăng ki hâk nâ sôk suâ dêi tơná:
“Á tơpui ƀă dêi i hiâm mơno, cho tơdroăng ki rơkê ó khât. Roh ki mơđah kố cho ro rih ó păng ‘nâng. Ngin, cho mâu ngế tơmối lo ing kong têa Rusi, ngin hâk mơnê păng ‘nâng mâu ngế ki mơđah akố”.
Tung plông mơđah ki ai hên on mơngiơk dêi um méa, dêi on ki kơnhéa blá ƀlât, mâu tơdroăng ki hếo, kơto kơxái, kơneăng a tơdế rá lơ ăm mâu vó chiâng tơdúa klêng tê klêng hía pro ăm hiâm mơno pin chiâng rơxiâp ó ‘nâng. Ing tơdroăng ki tơdro, uăn pât dêi châ chăn, tơdroăng ki râng mâu kế tơmeăm, tá troh a túa ki châ pro pơkuâ ngăn a tơdế rá dêi mâu ngế ki ki mơđah, tâi tâng mâu tơdroăng ki mê ga veăng mơjiâng chiâng môi túa ki hơ’muăn dêi tiô i hiâm mơno dêi tơná.
Tiô ngoh Nguyễn Minh Hậu, mơngế ki tơdro, uăn pât dêi châ, vâ khoh châ ai mâu phut ki hơniâp ro a plông mơđah mê cho môi roh ki mơhriâm pơtâp ai hên tơdroăng ki pá puât, ton hơnăm.
“Ƀă mâu ngin o mê tâng vâ tối ga cho pá ó păng ‘nâng, ôh tá xê tơ’lêi hlâu. Ngin o athế pơtâp, mơhriâm lo têa kơxôu têa kơxâm, lo têa mâ, thăm nếo tro rong, lo mơheăm chhá, mê nếo khoh klêi chiâng pêi pro dêi tơdroăng ki vâ mơđah kố. I hiâm mơno rêm roh mơđah kố ga ai pơrá phá dêi pó, ôh tá ai ki lâi trối roh ki lâi ôh”.
Ôh ta xê to pro ki vâ ăm mơngế ki ngăn ƀă mâ châ ngăn, châ hlo. Mơđah Vó kố ối mơjiâng chiâng môi tíu ki ai idrâp ki krih tơviah. Amê, tơdrá ôh tá xê to ki vâ pơchuât ăm pin châ tâng, châ hmâng, la ga hiăng chiâng môi tơdroăng dêi tơdroăng hơ’muăn.
Ƀă tơdroăng ki veăng dêi mâu vâi ngê̆ nhân lo ing hên pơlê pơla pơrá phá dêi pó, mâu idrâp ki chuât trối hmâ mê dêi mâu hdrông kuăn ngo trối Rơđế, Chăm, Raglai lơ Xuăn, drêng ga ối krê ga kô ối cho tơdroăng krá tơniăn, laga drêng mot tung kơpong plông ki mơđah, ing mê, mơjiâng chiâng mâu tơdroăng rế achê ƀă rế tơviah tâ há. Mâu túa ki mơhno lĕm tro ga ôh tá tơklâ, mê ga ối achê ƀă mâu ngê̆ sih, ƀă rơrêk dêi plông mơđah.
Nâ Trương Thu Hương, ngế ki pơkuâ djâ ‘na tơdrá prôa dêi kuăn ngo dêi tơdroăng kố ai tối ăm ‘nâi, kơnôm ing tơdroăng ki tơrŭm cheăng kố hiăng mơjiâng chiâng tơdroăng ki trâu rơdâ dêi tơdroăng mơđah:
“Ai hên hdrông kuăn ngo akố, ƀă ing túa lĕm tro dêi hdrông kuăn ngo, vâi pơtroh djâ troh akố cho mâu prôa ki mơjiâng pro ing tơmeăm tung kong kế, ngo ngối, mê cho tơdroăng ki vâi krâ hiăng hmâ xúa rêm hâi tung rêh ối túa lĕm tro, cho mâu prôa ki vâ rêi, vâ tôu mơđah pleăng ăm khu xeăng la nốkố hiăng châ mơđah a plông kân. Ngin tăng troăng hơlâ ki tơrŭm tâi tâng mâu tơdroăng ki mê ƀă dêi pó kơnôm ing tuăn hriăn tơmiât dêi rêm ngế, veăng mơnhông mơjiâng mâu tơdroăng hơ’muăn tối ‘na túa lĕm tro”.
Tiô nâl Chăm ƀă mâu hdrông kuăn ngo a Tây Nguyên, “Chum” ối tối cho “chum dêi pó”. La “Chum” dêi nâl Xuăn kố, nâl Rơteăng pin cho “Vó” cho kế tơmeăm ki xúa rêm hâi tung tơdroăng rêh ối dêi hdrông kuăn ngo Chăm a pá hdroh Tơdế Tơnêi têa-Tây Nguyên, ing mê, hiăng chiâng um méa ki xiâm. Drêng châ râng tơvế, châ mơjo pâ, drêng châ pin, mơdá mâu vó ki mê, drêng châ xúa vâ ăm kuăn mơngế châ xúa, châ mơđah tung tơnêi tíu, kơpong, mê vó ki mê ôh tá xê to kế tơmeăm ki ôh tá chiâng tơdro, mê ga chiâng môi tung mâu tơdroăng ki vâ hơ’muăn tối, châ hơ’muăn tối ƀă tơdroăng ki tơdro, ai tá idrâp chuât ƀă ki bâ eăng.
Tiô jâ Nguyễn Thị Thảo Nguyên, ngế teăng mâ dêi Hngêi hơdruê Đó, bêng Bắc Nha Trang, kong pơlê Khánh Hoà, tơdroăng kố cho tơdroăng ki châ mơjiâng pói rơhêng vâ châ rak vế mâu tơdroăng ki kơnía, laga ƀă túa ki mơhno tối tơdroăng ki nếo.
“Mơđah vó ki xiâm cho tơdroăng mơđah ‘na túa lĕm tro ai tơrŭm pơla péa túa lĕm tro dêi hdrông kuăn ngo Chăm, Tây Nguyên ƀă Xuăn, tâi tâng ai 6 tơdroăng ki tơrŭm mơđah, tung mê, rêm tơdroăng cho môi roh ki vâ mơhno mơđah, mơnhên tối tơdroăng ki mơnhông dêi tơdroăng rêh ối. Ki xiâm dêi show kố cho ki pơtối mơnhông ƀă pơ-ô pơ-eăng ki lĕm túa lĕm tro dêi tơnêi têa Việt Nam”.
Tung tơdroăng ki mơđah a plông tiô chal nếo, mâu tơdroăng ki kơnía dêi túa lĕm tro tiô khôi hmâ châ rak vế, pơtối mơđah tơtro, ôh tá xê to vâ vêh mơđah mê ối cho vâ mơhno tơdroăng ki nếo tơtro ƀă tơdroăng rêh ối, cheăng kâ chal nếo. Ing mê, pơtối châ mơđah ƀă lân lĕng rơdâ tung i hiâm mơno dêi kuăn pơlê, ki rơhêng vâ tối ƀă tơmối drêng troh a kơphô̆ têa kơxĭ Nha Trang.
Viết bình luận