Mơdĭng Vía Bà a Thôt Nhạn – Ki lĕm khôi túa vêa vong loi tĭng kôh Xeăng Nôu
Thứ bảy, 08:24, 09/05/2026 Tơplôu: A Sa Ly/Ngế chêh pơtroh Lê Biết/VOV Tây Nguyên Tơplôu: A Sa Ly/Ngế chêh pơtroh Lê Biết/VOV Tây Nguyên
VOV.Xơ Đăng - Hiăng chiâng tiah hmâ, troh hâi lơ 21 khế 3 âm lĭt rêm hơnăm, kuăn pơlê lâp lu vêh a Thôt Nhạn vâ po leh, pleăng tơmeăm ăm Thiên Y Thánh Mẫu tung mơdĭng Vía Bà, khôp pâ ăm tơnêi têa tơniăn, mêi tro tô ‘ló, rơpŏng hơtô, mo sêi têi ‘răng ƀă hiâm mơno mơnâ jâ nôu kơpong Thiên Y Thánh Mẫu. Mơdĭng Vía Bà cho mơhno tơdroăng ro tơniâ dêi tơdroăng loi tĭng kôh Mẫu dêi kuăn pơlê châ rah sap ing nah troh nôkố.

Tá hâi châ 2 hâi roh Mơdĭng Vía Bà hơnăm kố, hiăng ai 40 khu ngế ƀă lối 2000 ngế veăng a leh a Tíu chôu tơmeăm khoăng roh ton nah ngê̆ thuât Tơnêi têa ki lĕm krip Thôt Tháp Nhạn,  bêng Tuy Hòa, kong pơlê Dak Lak. Mâu khu pơrá hbrâ inhên, ing tơmeăm pleăng Thánh Mẫu, hmân ếo pơtâk ƀă ƀai kơhnhon xuăng vâ pleăng ăm Jâ tung hâi Hno ƀă tâi tâng tơdroăng ki nhuô̆m ƀă ki djâ mâu tơdroăng pói vâ lĕm má môi. Mâu ngế ki veăng a leh tối tiah kố:

‘’Khôp ăm kuăn pơlê tơniăn ai pon mơhúa, vâ ăm kong pơlê Dak Lak pin châ tơniăn tơ’lêi hlâu rêm tơdroăng’’.

Tung ihiâm mơno dêi kuăn pơlê mâu kong pơlê Nam Trung Bộ, Thiên Y Thánh Mẫu cho nôu a pơlê mê, cho ngế ki tŏng gum ăm kuăn pơlê tơniăn lĕm, ai tơdroăng rêh ối phâi hơtô, hơniâp lĕm. Xua mê, mơdĭng Vía Bà hiăng ối trâu tung tơdroăng rêh ối ihiâm mơno, cho môi tơdroăng ki pêi pro loi tĭng kôh nôu dêi kuăn pơlê Nam Trung bộ. ‘Na tơdroăng loi tĭng, akố ai tơdroăng ki tơkŭm, tơkoh khôi túa lĕm tro pơla tơdroăng loi tĭng xeăng dêi mơngế Chăm ƀă tơdroăng loi tĭng kôh Nôu dêi mơngế Xuăn.

 

Tung mơdĭng Vía Bà ai 2 tơdroăng cho tơdroăng pleăng tơmeăm ƀă tơdroăng kơhnhon xuăng ƀalong vâ pro ăm jâ Thiên Y Ana sôk ro ƀă châ khoh ăm hiâm mơno tâi ihiâm mơno dêi ngế ki pleăng tơmeăm. Jâ Thông Thị Thêu, hdroâng kuăn ngo Chăm troh ing Bắc Bình, Lâm Đồng tối:

“Tơdroăng loi tĭng cho kal má môi. Rêm hơnăm troh khế kố cho phiu ro ‘nâng. Lăm sôk ăm Jâ, khôp pâ ăm ivá, ăm rơpŏng pêi kâ châ hôm. Ôh tá lăm pêi ôh tá hmiân tuăn, rêm hơnăm pơrá lăm tâi tâng’’.

Vâ Mơdĭng Vía Bà hơnăm kố tơkŭm po tơniăn, tŭm têk tơmeăm, Khu pơkuâ tơmeăm khoăng roh ton nah dêi kong pơlê Dak Lak hiăng hbrâ tíu hbrâ vâ tơdah mâu khu ngế ing Bo cheăng troh tíu xiâm chôu ‘măn tơmeăm khoăng roh ton nah; hbrâ mâu tíu hbrâ mâu tíu hbrâ tơmeăm pleăng, hmân ếo pơtâk; kơpong ôu kâ, tơniăn ăm mâu khu ngế po leh ai mâu hâi leh ki kơnâ a tíu chôu ‘măn tơmeăm khoăng roh nah Tháp Nhạn. Pakĭng mơngế lăm leh, rơpâu ngế kuăn pơlê ƀă tơmối xuân troh lăm ngăn ƀă ti tăng plĕng ‘na ki lĕm khôi túa lĕm tro vâi krâ nah ki má môi kố. Pôa Phạm Phú Thái, tơmối ôm hyô Đà Nẵng tối:

“Roh apoăng a troh a Phú Yên mê trâm leh mơdĭng sôk ro dêi peăng xeăng Nôu. Kố cho khôi túa lĕm tro ‘na ihiâm mơno cho lĕm, cho hôm, mơhno khôi túa lĕm dêi mơngế Xuăn pin’’.

 

 

Tiô ngế hriăn plĕng tơdroăng roh ton nah khôi túa lĕm tro Nguyễn Danh Hạnh, tơdroăng po tơdroăng loi tĭng kôh Xeăng Nôu (Mẫu) châ UNESSCO mơnhên cho tơmeăm kơnía khôi túa lĕm tro ‘na ihiâm mơno dêi kuăn mơngế. Mơdĭng Vía Bà ƀă tơdroăng loi tĭng kôh Xeăng Nôu (Mẫu) châ vêh po a tíu chôu ‘măn tơmeăm khoăng ron ton nah ngê̆ thuât Tơnêi têa ki lĕm krê xêh Tháp Nhạn hiăng gum pơ-ôu pơ-eăng ki kơnâ dêi tíu chôu ‘măn tơmeăm khoăng ron ton nah kố.

“Mơdĭng Vía Bà mê cho pơtó xiâm rêi khôi túa lĕm tro vâi krâ nah, pro xiâm rêi ki kal vâ pin hriăn plĕng tơdroăng ki tơkoh pơla mâu khôi túa lĕm tro, pơla mâu pơlê pơla mơngế tung tơdroăng roh nah. Tơdroăng rak kố ôh tá xê to pro ăm tíu chôu ‘măn tơmeăm khoăng roh nah cho ki lĕm ro dêi tơdroăng rêh, kong pro chiâng tơ-ê tơmeăm khoăng roh nah, ăm tơmeăm ki ton ron nah rêh troh tá ah tung pơlê pơla kuăn pơlê. Ƀă drêng tơmeăm khoăng ron ton nah châ kong pro chiâng lĕm tơ-ê mê pro hên ngế rơhêng vâ ‘nâi vâ hlo. Mê cho tơdroăng ki vâ rak vế ƀă mơnhông ki kơnâ tơmeăm roh ton nah, gum ăm mơnhông mơdêk ôm hyô kong pơlê.’’

Tơkâ hluâ rơpâu hơnăm, mơdĭng Vía Bà đi đo ai hnoăng kal khât tung tơdroăng rêh ối ihiâm mơno dêi kuăn pơlê ƀă cho ki kơnâ khôi túa lĕm ‘na ihiâm mơno châ rak, nhuô̆m. Mơdĭng Vía Bà châ rak ing hên rơxông ăm hlo tơdroăng pro krá tơniăn, gum pro chiâng hên ăm tơdroăng rêh ối khôi túa lĕm tro, ihiâm mơno dêi kuăn pơlê.

 

Tơplôu: A Sa Ly/Ngế chêh pơtroh Lê Biết/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC