Kơxo má, drêng kong hiăng tôu troh a hbêa ngo Đồng Bò, pôa Bùi Xuân Phước, 91 hơnăm, rŏng hiăng kŭng, chôa ‘lâng têk nhang a tíu koh pleăng Pôa Hồ tung hngêi koh tơbâ ki kŭn. Ngôi nhang kơneăng troh lâp lu tung tíu ki ôh tá pơ’lok, pakong cho long têa reăng sen nếo tơpo, hlá cơ khêi hơlŏng trĭng kơneăng tung khía ing têa kơxĭ pê mot.
Ƀă lêng kuăn pơlê dêi bêng Nam Nha Trang, kơpong tơbâ Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa hneăng apoăng ki pôa Bùi Xuân Phước mơjiâng, hiăng chiâng tíu ki hmâ. Mâu ngoh đi đo troh kơpuih văng, chuâ hlá cơ, hdrâ kơƀăng tơdrăng, lế lĕm. Idrâp ing loăng pê hlá khăng, idrâp ing chuât dêi hlá cơ kơneăng a trăng a’ngêi tung dế plông, hlối xú lĕm ngôi nhang trầm chiâng tíu rế krip rế achê.
Pôa Trần Minh Cường, lêng kuăn pơlê bêng Nam Nha Trang tối ăm ‘nâi.
‘’Lêng kuăn pơlê chu tŏng gum Kơpong tơbâ kơpuih văng lế lĕm, hdrâ kơƀăng tăng, chuâ hlá cơ tĭng ká. Ngin ối ‘măn rơxế lế lĕm, gâk ngăn, pêi cheăng, hnê tối ‘na prôk troăng. Rêm hơnăm mâu hâi Leh kân môi tiah 3/2; 30/4 ƀă 1/5; 19/5; 27/7; 2/9... mâu khu troh a kố cho kơdrâm ‘nâng’’.
Pôa Bùi Xuân Phước kot mâ hơnăm 1935. Sap ing ối kŭn pôa hiăng veăng khu thiê̆u sinh quân, klêi mê chiâng mô đô̆i lăm tơplâ a tíu tơplâ Phú Yên. Klêi kơ’nâi Tơdroăng tơkêa bro (Giơ-ne-vơ) Geneva hơnăm 1954, pôa lăm a peăng Kơnhŏng, châ hriâm đăi hok kơvâ tíu chôu ‘măn tơmeăm khoăng roh ton nah. Kơ’nâi mê, pôa pơtối pro lêng, veăng tơplâ a tíu tơplâ kong têa Lếo.
Lo ing khu lêng, pôa pêi cheăng tung kơvâ tíu chôu ‘măn tơmeăm khoăng roh ton nah ƀă đi đo tơmiât ƀă tơdroăng tơbâ Pôa Hồ. Pôa hiăng mơdoh lối 30 hơnăm tơdroăng rêh ối tơná, rôe rêm ƀăng tơnêi, kơdĭng liăn khế, kế tơmeăm, thăm nếo tê dêi toăng hngêi ối a kơphô̆ vâ ai liăn mơjiâng pro tíu tơbâ. Rêm pŭm gât, rêm um meăn, rêm kơtóu hmốu mot a tíu koh pleăng pơrá ai kơpeăng kŏng ƀă ivá dêi ngế lêng hơnăm hiăng krâ. Troh nôkố, kơpong tơbâ kân rơdâ tâ 2.000m2 ƀă hên tơmeăm môi tiah um meăn Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa hneăng apoăng, tíu koh tơbâ, hngêi hôp kân vâi krâ nah, long têa sen, kơdrum loăng ƀă kơƀăng mơđah tơbleăng ‘noăng chư chêh ‘na tơdroăng rêh ối Pôa Hồ. Rêm roh leh kân hên khu kăn ƀô̆, hok tro, mô đô̆i hneăng hdrối nah pơtối troh a kố têk nhang, hôp tiô khôi vâi krâ nah.
Pôa Đặng Đình Tuân, mô đô̆i hneăng hdrối nah a Tôh kuăn pơlê kơphô̆ Phước Thủy, bêng Nam Nha Trang, ngế ki rŭm ƀă kơpong tơbâ ing mâu hâi apoăng, tối ăm ‘nâi, tơdroăng mơjiâng tíu kố cho tơdroăng châ tơƀrê dêi ihiâm mơno tuăn pâ Pôa Hồ ƀă tơdroăng ki mơ-eăm tâi ihiâm mơno dêi pôa Phước.
“Pôa Bùi Xuân Phước cho kuăn pơlê tung peăng Hdroh tơnêi têa, ƀă tâi tâng tuăn pâ ƀă Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa, ƀă tuăn ihiâm mơno rơkê rak vế, tíu chôu ‘măn tơmeăm khoăng roh ton nah hiăng prôk ing Peăng Kơnhŏng troh Peăng Hdroh ti tăng, mơjiâng chiâng kơpong kố. Apoăng cho pá puât, phiu ro ‘nâng laga ngin hâk mơnê meh Phước xua hiăng tơmiât pêi rơkê, tâi ihiâm mơno, pêi mơ-eăm tâi ihiâm mơno, kơhnâ. Ai hên tơdroăng cheăng bu ai môi ngế meh pêi tê, ƀă hiâm mơno nhuô̆m Pôa Hồ Chí Minh hiăng mơjiâng chiâng kơpong tơbâ kố’’.
Mơhé hơnăm hiăng hên, ivá ôh tá pá hro, pôa Bùi Xuân Phước xuân plâ hâi măng ƀă kơpong tơbâ. Pôa hiăng rak ngăn kơdrum loăng plâi, xut krúa lế lĕm tíu koh tơbâ, rơnêu lĕm rêm to um, rêm kơtâ tơneăn chêh rơkong hnê pơchân dêi Pôa Hồ. Hên ngế troh lăm pôu xuân hlo ngế mô đô̆i hneăng hdrối nah xâk hiăng pôk khom, la ôh tá pơ’lok ối kĭng long têa, ngăn a um Pôa tung dế kong ngiêt drêh lĕm, tối ‘na tơdroăng pói vâ châ troh tá ah tiô Pôa Hồ. Pôa tối:
“Á hiăng tâ, hlê plĕng tŭm ‘nâng. Á hiăng 91 hơnăm, rêh ối hâi ki lâi xuân mơ-eăm pêi cheăng hâi mê, drêng hlâ ah xuân hiăng tơniăn lĕm vâ prôk tiô Pôa Hồ. Rơkong pơchân cho kơpong tơbâ kố ôh tá tê ôh, ôh tá ăm vâi ki ê, ôh tá diâp ăm kơbố, rak tơmeăm ki kố ăm plâ rơxông á ƀă ăm rơxông la ngiâ ah nếo’’.
Tung dế mâu loăng ngiât lĕm a ngo Đồng Bò, kơpong tơbâ Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa ƀă ngế lêng hơnăm hiăng krâ, môi tiah “tíu chôu ‘măn tơmeăm khoăng tơbâ tung ngôa” dêi hiâm mơno kuăn pơlê ƀă Pôa. Ƀă rêm pŭm gât, rêm troăng prôk, xuân ai tơdroăng ki pói vâ dêi môi rơxông troh tá ah hriâm tâp, pêi tiô ihiâm mơno, tơdroăng ki pleăng dêi Kăn xiâm pơkuâ tơnêi têa hneăng apoăng.
Viết bình luận