Tơdroăng cheăng pro têa măm tiô khôi vâi krâ nah Phan Thiết ai sap ing mâu hơnăm mơ’nui chal XVII, xua mâu kuăn pơlê kơpong Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên (inâi krếo hdrối tơmot chiâng môi),…prôk tiô mâu khu ká rơnó Peăng hdroh (sap khế 5 troh khế 11 rêm hơnăm) mot a kơpong têa kơxĭ Phan Thiết tơnăng ká ƀă ối pơtê vâ uâ bro ká, tơkôm tâi rơnó tơnăng ká vêh a hngêi pơlê xiâm.

Xua ai hên ká xi xŏng, trếo đăm hên rơtế ƀă hyôh kong prâi kong tô tơtro ƀă tơdroăng vâ pro têa măm, xua mê ing tơdroăng pro châ to lâi chât lit vâ kâ tung rơpŏng hngêi, chôa ‘lâng kuăn pơlê hiăng pro hên tâ vâ tê ăm mâu ngế ối a kơphô̆ kơchơ ƀă kơpong thôn pơlê rơhêñg vâ rôe kâ, ing mê mơjiâng môi tơdroăng cheăng pro têa măm a Phan Thiết. Inâi têa măm Phan Thiết ôh tá xê to ai sap ing ton nah mê troh nôkố xuân ối ô eăng, châ tê ngi mâu kong têa tung lâp plâi tơnêi.

Pôa Trần Ngọc Dũng, Kăn pơkuâ Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó Seagull (bêng Phú Thủy, kong pơlê Lâm Đồng) cho ngế hiăng djâ inâi têa măm tiô khôi vâi krâ nah Phan Thiết (inâi têa măm Tín) roh apoăng châ ‘măn a kơchơ kân a Mih, pôa hâk rơngăm drêng têa măm vâi krâ nah dêi Phan Thiết hiăng châ tê a kơchơ mơdró kong têa Mih. Cho ngế kuăn Phan Thiết, sap ing ối kŭn pôa Dũng hiăng ‘nâi hên tơdroăng ‘na têa măm Phan Thiết. Xông kân, pôa pói vâ mâu tơdroăng kố châ rak ƀă troh lâp lu, xua mê hiăng mơjiâng Tíu chôu ‘măn tơmeăm khoăng ton vâi krâ nah Têa măm.

“Sap hơnăm 2016 troh nôkố ai 10 hơnăm, xuân mơ-eăm rak mâu tơmeăm túa lĕm tro akố. Tung tíu chôu ‘măn tơmeăm ton vâi krâ nah Têa măm ai mâu tơmeăm pơ-ôu pơ-eăng tơdroăng cheăng kâ, tơdroăng cheăng pro po, tơdroăng pro têa măm ƀă mâu jâ pôa nah pro têa măm Phan Thiết. Rơtế ƀă Tíu chôu ‘măn tơmeăm ton roh vâi krâ nah Têa Măm kố cho pói vâ vêh pro inâi têa măm Tín ing mâu rơxông prôk hdrối, mâu ngoh nâ hiăng lối 60, 70 hơnăm, vâi xuân ối pâ’’.

Tiô Khu kuăn pơlê pro Têa măm Phan Thiết, pơlê kong kơdrâm Phan Thiết ton ai lối 200 tíu pro têa măm, rêm hơnăm tê tung kơchơ mơdró dâng 22 rơtuh lit têa măm ƀă pêi lo châ 1.000 rơtal liăn, tăng cheăng pêi ăm 400 ngế ƀă rơpâu ngế pêi cheăng tiô rơnó. Tơdroăng mơjiâng pro têa măm xuân tê châ dâng 22.000 tâ̆n ká/hơnăm, gum kuăn pơlê tơnăng ká xi xŏng rak lăm tơnăng ká xi xŏng.

Pôa Trương Quang Hiến, Kăn hnê ngăn Khu kuăn pơlê pro Têa măm Phan Thiết tối ăm ‘nâi, ki phá tơ-ê dêi têa măm Phan Thiết tâng pơchông ƀă kơpong ki ê cho ai mơngiơk trĭng hrái (tơmeăm pro cho ká hdrêng têa kơxĭ) lơ ai mơngiơk prâp iâ (tơmeăm pro cho ká nục); hnăng, xú hŏm lĕm, ngeăm xua ai đăm hên. Tơdroăng ki phá kố troh ing tơdroăng ki tăm têng a kong tô, khía ƀă hyôh tô dêi kong prâi kơpong Peăng hdroh pá kơdế tơnêi têa tơdjâk troh lĕm troh troăng pló xông dêi tơdroăng tâm ƀă po ki mâu tíu ki ê  ôh tá ai ôh.

‘’Việt Nam pin ai to lâi tíu mơjiâng pro têa măm hên. Pơtih cho a Phan Thiết ƀă Phú Quốc, lơ Nha Trang lơ Cát Hải. Laga Phan Thiết mê têa măm tiô tơdroăng chêh rak mê xuân hiăng lối 300 hơnăm. Xiâm kối ti lâi á ôh tá pro hô sơ vâ pâ tơmeăm kơnía ‘na hiêm mơno tơnêi têa ƀă têa măm mê tơdroăng kố xuân cho tá hâi tŭm dêi Khu kuăn pơlê pro têa măm. Ki tro khât tơdroăng kố pin thế pâ thế sap ing ton nah, troh nôkố pơxiâm nếo hlo ki kơnâ dêi gá cho kal khât thế pro’’.

Tiô Khu pơkuâ ‘na Khôi túa lĕm tro, Tơ’noăng ivá ƀă Ôm hyô kong pơlê Lâm Đồng, klêi kơ’nâi séa ngăn tơdroăng xiâm ‘na tơdroăng roh nah mơjiâng, tơdroăng bro ƀă ki kơnâ dêi tơdroăng cheăng têa măm tiô khôi vâi krâ nah Phan Thiết a đơn pơkâ thế Khu kuăn pơlê pro têa măm Phan Thiết, tơdrêng amê pơchông ƀă ‘noăng chư chêh riân ngăn tơmeăm kơnía túa lĕm tro ‘na hiâm mơno ‘’Tơdroăng pro têa măm vâi krâ nah Phan Thiết’’ ăm hlo tơdroăng cheăng kố tơniăn mâu pơkâ, tơdroăng vâ pêi pro Hô sơ khoa hok tơbleăng Khu xiâm mơhno khôi túa lĕm tro, Tơ’noăng ivá ƀă Ôm hyô mơnhên, djâ tung Inâi tơmeăm kơnía túa lĕm tro ‘na hiâm mơno tơnêi têa tiô pơkâ.

Ƀă tiô khôi vâi krâ nah mơjiâng pro têa măm lối 50 hơnăm, pôa Nguyễn Hữu Dũng, Kăn pơkuâ Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó Têa măm Bà Hai (bêng Phú Thủy) tối, pôa sôk ro drêng tâng tơdroăng kố, xua kố cho xiâm kối vâ mơnhông ki rơdêi tơmeăm kơpong.

‘’Inâi têa măm Phan Thiết xuân hiăng ton hơnăm, to lâi hơnăm kố. Tơdroăng OCOP pin hiăng ai, tíu hnê mơhno tíu pro pin xuân hiăng ai, ƀă tơ’lêi hlâu ối achê kơpong têa kơxĭ vâ pêi ôm hyô môi tiah kố cho lĕm tro ‘nâng. Laga châ tơdroăng mơnhên mê kal ai tơdroăng mơ-eăm dêi tâi tâng rêm pâ ‘na khu râ kăn pơkuâ, ‘na mâu tíu cheăng, mâu kŏng ti dế pro têa măm, pin pro gá ăm lĕm tro tâ, ing mê pin nếo mơnhông châ inâi dêi gá rêm hâi troh hơhngế tâ’’.

Kuăn pơlê Phan Thiết pro têa măm hiăng gum pro roh kâ hmê rơpŏng thăm hơtô ƀă ki xú kơhiêm lĕm cho phá ƀă tơmeăm ki ê. Tối troh Phan Thiết cho tối troh têa măm ƀă tối troh têa măm cho tơmiât troh tíu pro Phan Thiết. Tơdroăng pro têa măm Phan Thiết ôh tá xê to ô eăng mê ối ai kơnâ ‘na cheăng kâ, ki kơnâ pêi lo liăn ing tơdroăng cheăng pro têa măm châ rơpâu rơtal liăn tung môi hơnăm ƀă gum mơdêk cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla kong pơlê mơnhông mơdêk. Ing mâu ki kơnâ tiah kố, pơlê pơla cheăm bêng kuăn pơlê ƀă mâu khu tê mơdró a pơlê pói tơngah ‘’Tơdroăng cheăng pro têa măm tiô vâi krâ nah Phan Thiết’’ kô châ chêh tung Inâi tơmeăm kơnía túa lĕm tro hiâm mơno tơnêi têa hơnăm 2026./.