*** Kơxo kố, a Kơpong ki tơbâ Tơmeăm khoăng roh ton nah dêi Tơnêi têa ki kân krip Đền Hùng (kong pơlê Phú Thọ), hiăng po Xối tơbâ hâi Pơtáu Hùng hlâ ƀă Pleăng reăng a Um meăn “Pôa Hồ tơp ui tơno ƀă mâu kăn ƀô̆, mâu lêng Đại đoàn Quân Tiên phong”. Plâ mâu khế hơnăm ki tơplâ tơplong, mơjiâng ƀă kring vế tơnêi têa, i hiâm mơno ki koh mơnê kơ hnoăng kân kĕng dêi jâ nôa roh nah hiăng pleăng ăm chal kơ’nâi, ing mê hiăng chiâng kơxái ki tơrŭm, cho ki xiâm dêi i hiâm mơno, ivá cheăng ki ó rơdêi ki krih tơviah dêi hdrông mơngế, ing mê, khoh chiâng mơnhông i hiâm mơno, inâi Việt Nam tung tơdroăng ki tơrŭm cheăng hbrâ tơplâ mơdât tơdroăng ki hyôh kong prâi pro ôh tá tơniăn, pơreăng pơrâu, kring vế ƀă mơnhông tơnêi têa. Ivá ki ó rơdêi dêi tuăn loi kơ mơhúa jâ nôa, tơdroăng rơkâu xối kơ hâi pơtáu Hùng hlâ trối rơkong ki vâ tơkŭm pơtâng khĕn ing plâi nuih dêi tơrêm ngế kuăn Lạc  cháu Hồng koh tơbâ xiâm rêi dêi hdrông hdrê, ‘na Tơnêi têa xiâm, ƀă péa nâl ki krih tơviah la ga achê “Kuăn pơlê”. Hâi Xối tơbâ hâi Pơtáu Hùng hlâ mê ôh tá xê to hâi ki leh kân dêi hdrông mơngế, mê ối cho roh ki vâ lân lĕng rơdâ i hiâm mơno mơjo pâ tơnêi têa, tuăn mơno ki khên tơnôu ƀă hiâm mơno pói rơhêng vâ mơnhông-trối rơkong Pôa Hồ hiăng hmâ hnê pơchân: “Mâu Pơtáu Hùng hiăng ai hnoăng mơjiâng tơnêi têa, Meh cháu pin athế rơtế dêi pó rak vế tơnêi têa”.

*** Ahdrối mê, ing hâi lơ 17/4 cho hâi má 1 khế 3 Bính Ngọ), tơdroăng po leh Xối tơbâ Hâi Pơtáu Hùng hlâ-Leh mơdĭng Đền Hùng ƀă Măng tĭng Túa lĕm tro-Ôm hyô Đất Tổ hơnăm 2026 hiăng po hên mâu tơdroăng ki ai tơdjâk ki po kân krip a Kơpong xối tơbâ Đền Hùng ƀă mâu cheăm, bêng tung kong pơlê Phú Thọ. Mâu tơdroăng ki pêi pro tung hơnăm kố ai hên tơdroăng ki pơhlêh nếo, ki hơniâp ro, tơrŭm cheăng pơla khu ki rak vế ki kơnía git tiô khôi hmâ vâi krâ roh nah ƀă po rơdâ tơrŭm cheăng ƀă lâp plâi tơnêi.

*** Kố cho hơnăm ki apoăng kong pơlê Phú Thọ hiăng tơkŭm po hên tơdroăng ki kơchuâ um lâp plâi tơnêi, mơhno tơbleăng um méa Đất Tổ troh a pú hmâ tung lâp plâi tơnêi. Ai hên mâu tơdroăng túa lĕm tro tiô khôi hmâ pơtối châ rak vế ƀă tơkŭm po hơniâp ro kân, trối: Leh ki mơhno tối ‘na túa lĕm tro, mơđah tơbleăng, mơhno tối, tơbleăng khĕn mâu tơmeăm khoăng dêi pơlê cheăm; Mơđah hơdruê xuăng tung kuăn pơlê; Roh tơ’noăng lŭm, pế kơƀăn ‘nhĕn, pêi kơƀăn tơxông ƀă hên hĕng mâu tơdroăng ki ê. Leh têk nhang koh tơbâ khu Pơtáu Hùng ki po a mâu cheăm, bêng tung kong pơlê Phú Thọ xuân hiăng châ tơkŭm po tung 18 khu cheăm, bêng.

*** Tơdroăng ki koh tơbâ Pơtáu Hùng hiăng châ UNESCO chêh tối tung Hlá mơ-eá cho Tơdroăng ki kơnía git teăng mâ dêi kuăn mơngế ing hơnăm 2012. Hâi Xối tơbâ Pơtáu Hùng hlâ cho môi tung mâu tơdroăng  ki kal kân khât, sap nah ta hâi chói ai tâng vâ pơchông ngăn ƀă mâu kong têa ki ê tung lâp plâi tơnêi. Ki xiâm dêi leh mơdĭng xối tơbâ Pơtáu Hùng hlâ kố cho vâ mơhno 4 tơdroăng cheăng ki xiâm: Tuăn mơno ‘nâi mơnê nhoăm; khoh niân tiah hâi kố kơnôm ai hnoăng vâi krâ roh nah; ihiâm mơno ki ‘nâi chúa vế, pâ mơnê dêi xiâm rêi hdrông hdrê ƀă mơhno tối khôi túa ki lĕm tro krê dêi tơdroăng loi tĭng, rơkâu xối mơhúa jâ nôa dêi mơngế Việt Nam.

Pôa Bùi Hoài Sơn - Phŏ Yăo sư-Tiê̆n sih, cho kăn teăng  mâ ki pơkuâ ngăn ‘na Vi ƀan hnê ngăn Tuá lĕm tro-Hnê mơhrriâm dêi Kuô̆k hô̆i tối ăm ‘nâi:

“UNESCO vêh mơnhên ‘ló khât mâu pơlê pơla dêi mâu hdrông mơngế Việt Nam tung tơdroăng ki hâk kơdeăn, pơ-ô pơ-eăng môi hiâm mơno loi tơngah dêi tơdroăng ki rơkâu xối Pơtáu Hùng hiăng chiâng mơhno tối ‘na um méa dêi hdrông mơngế. Ƀă ing um méa dêi hdrông mơngế mê, ing mê cho vâ mơhno tơdroăng ki tơrŭm ăm tâi tâng tơnêi têa ƀă hnối gum ăm pin ai môi hnoăng cheăng ki khên tơnôu tơplâ xâ vâ kring vế tơnêi têa ƀă mơnhông dêi tơnêi têa troh a hâi kố. Ƀă ai môi tơdroăng nếo, ki UNESCO vêh mơnhên ƀă kơdeăn khĕn, tơdroăng ki loi tĭng kơ Pơtáu Hùng ga hiăng ai sap ing chal vâi krâ roh nah, cho tơdroăng ki ai păng ‘nâng sap ing chal vâi krâ roh nah, troh a hâi kố, xuân u ối ƀă hiăng châ mâu pơlê pơla mâu hdrông mơngế Việt Nam rak vế, pêi pro”.