Tơdroăng ‘’Mơhnhôk o troh hngêi trung‘’ châ Khu xiâm pơkuâ ngăn lêng tơkăng kong mơhnhôk pêi pro sap ing hơnăm 2014. Ing mê, mâu lêng Đông tơkăng kong tung lâp tơnêi têa xo păn mâu hok tro  ki pá puât, kum mâu vâi o vâ pơtối châ hriâm. Tung mâu hâi kố tơdroăng cheăng hbrâ vâ mot hơnăm hriâm nếo a tíu tơkăng kong Ia O, tơring Ia Grai, kong pơle Gia Lai dế thâ tơbleăng pêi.

Môi tiah hmâ, mâu kăn [o#, mâu lêng đông tơkăng kong Ia O, Khu xiâm pơkuâ ngăn lêng đông tơkăng kong dêi kong pơlê Gia lai rơtế [ă mâu thái cô dêi hngêi trung troh rơpo\ng hngêi mâu vâi o hok tro vâ mơhnhôk, mâu vâi o hbrâ mot hơnăm hriâm nếo. Ăm mâu vâi o hok tro mâu hmân ếo, mâu kơtong, thie#u tă Đinh Công Thông, Kăn đông tơkăng kong Ia O pơchân mâu nôu pâ hok tro thế pâ, hâi leh mot hơnăm hriâm nếo djâ dêi kuăn lăm troh a hngêi trung.

Thie#u tă Thông xuân ăm ‘nâi, Đông nôkố dế to\ng kum ăm 6 ngế hok tro ki kơtiê xahpá tung tơdroăng mơhnhôk o lăm troh hngêi tung. Mâu hok tro châ mâu kăn [o#, mâu lêng đông tơkăng kong ngăn môi tiah dêi kuăn păn:

‘’Pêi pro tiô troăng hơlâ dêi Khu xiâm pơkuâ ngăn lêng, dêi rêm râ, mâu kơvâ cheăng, mâu kăn kong pơlê, Đông ngin nôkô klêi séa ngăn a tung kong pơlê ngin, Đông ngin nôkố séa ngăn a tung pơlê ngin dế pêi pro tơdroăng mơdêk chêng o troh hngêi trung ăm 6 ngế. Ngin rêm khế, rêm măng t^ng ngin rah mâu khu lăm tí tăng ‘nâi ple\ng tơdroăng vâ tối ăm Đảng, Khu pơkuâ đông vâ mơ-eăm tơdroăng kal ăm vâi o’’.

Rơ-rêk lo têa mâ dêi mâu ngế lêng krâ kơlong ngiât, nâ Kpuih Sâm, pơlê Klong, cheăm Ia O, tơring Ia Grai, kong pơlê Gia Lai ăm ‘nâi, kơnốu nâ re\ng hlâ, tơná nâ xuân chó há, pá vâ châ păn ăm vâi ‘ne\ng kâ hriâm môi tiah vâi pú. Mơhúa drêng nâ châ mâu kăn [o# mâu lêng, đông tơkăng kong Ia O kum [ă xo păn che\m mơ’rêh ăm mâu vâi muăn kuăn cháu tơná hriâm.

Tung mê, kuăn ki kum má môi dêi nâ châ kum ing tơdroăng chông djâ chêng o prôk troh hngêi trung [ă kố cho tơdroăng ki vâ ăm muăn mơ-eăm  hriâm.

‘’Kuăn á gá kơhnâ mơhriâm, la rơpo\ng hngêi pá puât. Mơhúa há châ mâu mố đo#i kring gak tơkăng kong veăng kum, kuăn á ôh tá pơtê hriâm. Gá ro [ă mơ-eăm hriâm. A sôk ro păng ‘nâng kô mơ-eăm ăm gá hriâm vâ gá châ hriâm tiô tơdroăng tơná vâ’’.

Pêi hnoăng cheăng a tíu tơkăng kong, mâu đông tơkăng kong a Gia Lai xuân kơhnâ pêi mâu tơdroăng ki pơxúa tung tơdroăng cheăng kâ, rêh ối, ki tơdroăng ‘’Chông chêng o hvêa prôk troh hngêi trung’’ cho môi tơdoăng pơtih.

Kơnôm veăng kum dêi mâu lêng krâ kơlo\ng ngiât xuân hiăng veăng kum hên ăm mâu thái cô [ă mâu hngêi trung tíu tơkăng kong tung mơhnhôk hok tro lăm hriâm. Thái Ksor Linh, Hngêi trung râ má môi Bùi Thị Xuân, cheăm Ia O ăm ‘nâi, kơnôm ing tơdroăng môi tuăn, kum dêi mâu lêng mô đo#i gak tơkăng kong mê tơdroăng cheăng pơtối pêi pro tro tâ, tơ-[rê tâ:

‘’Ing tơdroăng veăng pêi dêi mô đo#i tơkăng kong cheăm Ia O kum mâu vâi o hok tro kơtiê xah pá mơhnhôk vâi o vâ lăm hriâm. Á hlo kố cho tơdroăng pêi pro ai pơxúa kal khât châ po rơdâ a kơpong hngế hngo tíu tơkăng kong, mơhnhôk ăm vâi o lăm troh hngêi trung, pê klêi hnoăng cheăng hriâm’’.

Kong pơlê Gia Lai ai troăng tơkăng kong xo\n 90km tơkâ luâ 3 tơring, 7 to cheăm tơkăng kong. Tơdroăng rêh ối dêi mâu kuăn pơlê kuăn ngo tung kơpong kố xuân ối trâm hên xahpá. Rơtế [ă mâu lêng, hên vâi o a tíu tơkăng kong Gia Lai hiăng [ă dế châ lăm hriâm a hngêi trung. Hơnăm hriâm nếo kố, tiu tơkăng kong dêi kong pơlê pêi pro tơdroăng cheăng mơhnhôk o lăm troh hngêi trung ăm 50 ngế vâi o ki kơtiê xahpá.

Thie#u tă Nguyễn Văn Thành, Kăn pho\ cheăng kal kí, Đông tơkăng kong tíu tê mơdró lâp plâi tơnêi Lệ Thanh, tơdroăng mơhnhôk o lăm troh hngêi trung hiăng teăm kum vâi o ki kơtiê xahpá ai tơ’nôm tơdroăng kơdô mơ-eăm tung hriâm, vâ xo ah hmôi chiâng mơngế ki ai pơxúa dêi pơlê pơla  

‘’Ngin xuân hiăng tí tăng séa ngăn, mơjiâng tơdroăng pơkâ, kum 9 ngế hok tro kơtiê xahpá [ă ai tuăn vâ lăm hriâm. Tơdroăng kố ngin pêi pro [ă tơdroăng ing liăn khế dêi kăn [o# mâu lêng, đông. Rêm hơnăm, drêng troh mot hơnăm hriâm nếo tơdah xo vâi o [ă tơdroăng hơ-ui pâ, kum vâi o hmân ếo xâp, hlá mơ-éa loăng chêh tơmeăm xúa tung hriâm.

Ngin mơhno hiâm mơno pâ hơ-ui mê, púi vâ vâi o kơdôu mơ-eăm hriâm kơhnâ vâ xo ah hmôi ai tơdroăng rêh ối le\m tâ’’.

Công Bắc chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng