Hâi lơ 3 khế 2 hơnăm 1930, Đảng Ko\ng san Việt Nam châ mơjiâng pro. Kố cho hvêa chêng prôk ki kal kân khât dêi tơdroăng cheăng roh nah kăch măng Việt Nam, tơ’mot [ă inâi, hơnăm dêi pôa Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh.

Klêi kơ’nâi hneăng ki plâ [lê trâng dêi Kăch măng khế 10 Rusi, pôa Hồ Chí Minh (drêng mê nah inâi cho Nguyễn Ái Quốc) hiăng châ mơnhên mơhno tơdroăng cheăng ki kal: Troăng prôk dêi kăch măng pro tơleăng le\m hdroâng kuăn mơngế athế pêi tơdrêng [ă tơdroăng mơnhông mơjiâng troăng hơlâ chuh ngiah xah ho#i. Pôa hiăng ai tơdroăng ki hbrâ rơnáu krâu khât ‘na mâu tơdroăng cheăng ki kal.

Mê cho hbrâ rơnáu ‘na hiâm mơno, troăng tơpui leăng hnê mơhno tối troăng hơlâ Marx-Lenine mot tung hnoăng cheăng ko\ng nhân [ă tơdroăng ki mơjo pâ tơnêi têa; tơdrêng amê, mơnhên tơleăng ‘na ki xiâm dêi tơdroăng cheăng kal kí, châ kum rak tơniăn tơdroăng rêh ối hdroâng kuăn mơngế pêi tơdrêng [ă hnoăng cheăng, mơngế pêi chiâk athế ai klâng pêi [ă ki rơhêng vâ tối cho hnoăng cheăng hbrâ rơnáu ‘na tơdroăng tơku\m cheăng kăn [o#.

Sap ing mâu hơnăm 1925-1927, pôa Nguyễn Ái Quốc hiăng pơkuâ xiâm tơdroăng mơjiâng ‘’Việt Nam thanh niên cách mạng Đồng chí Hội’’, po 3 to lâm hnê mơhriâm tơdroăng cheăng kal kí dêi kăch măng ăm khu droh rơtăm ki kơhnâ rơkê dêi Việt Nam, tâi tâng ai 75 ngế. Pôa Dương Kỳ, Kăn pơkuâ hngêi ‘măn rak kế tơmeăm khoăng rôh nah kăch măng Quảng Đông, Sinuâ, tíu ki pơkuâ ngăn tíu pêi cheăng ‘’Việt Nam thanh niên cách mạng Đồng chí Hội’’, a hngêi kơxo# 13, nôkố cho kơxo# hngêi 248-250 kơpho# Văn Minh, ai tối tiah kố: Ing tơdroăng tơru\m cheăng dêi Hội Việt Nam cách mạng droh rơtăm hiăng mơnhông chiâng mâu khu pơkuâ ngăn hnoăng cheăng ko\ng san, mê cho hbrâ ăm tơdroăng cheăng kal kí, hiâm mơno, tuăn tơmiât vâ tơku\m po, hnối mơjiâng cheăng Đảng. Xuân a tíu kố, hên droh rơtăm ki mơjo pâ tơnêi têa hiăng châ ‘mâi rơnêu tuăn ngôa vâ chiâng mâu kăn [o# xiâm tung mâu hâi ki apoăng châ mơjiâng.

Xua ing tơdroăng ki mê, tơdroăng ki mơjiâng Đảng Ko\ng san Việt Nam a rơnó hơngui hơnăm 1930 ga tơtro [ă hnoăng cheăng dêi pôa Nguyễn Ái Quốc: ‘’Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn cho Ngế ki xiâm pơkuâ rơkê kơnía dêi Việt Nam. Xuân chiâng vâ tối, tung plâ 2 hơnăm tơdế pêi cheăng a Quảng Đông cho roh ki kal kân khât tung pơla pêi pro tiô hnoăng cheăng kăch măng dêi Pôa.

Tung pơla mê, Pôa hiăng hnê mơjiâng chiâng hên mâu kăn [o# dêi Đảng Ko\ng san Việt Nam. Xuân chiâng vâ tối, tơdroăng cheăng kăch măng dêi pôa Hồ Chí Minh a Quảng Châu hiăng ai tơdjâk kân, trâu hơngế khât troh tơru\m cheăng pơla Sinuâ [ă Việt Nam. Pôa cho Ngế ki xiâm vâ ăm rêm ngế pin koh mơnê nhuo#m’’.

Tơdroăng ki ai pơxúa kal kân khât, mê cho, pôa Hồ Chí Minh hiăng mơjiâng [ă ‘mâi rơnêi hnoăng cheăng dêi Đảng chiâng đảng ki khên tơnôu, krá kâk, kro mơdro\ng ‘na hiâm mơno [ă tơdroăng ki rơkê ple\ng tung pơkuâ ngăn kăch măng, klêi mê, ai tá tơdroăng mơjiâng Đảng krúa le\m, krá tơniăn. Pôa hiăng pơchân tối tơdroăng mơjiâng Đảng cho ing hiâm mơno, tơdroăng cheăng kal kí, tơku\m po tơdjâ troăng, hiâm mơno troh a tơdroăng cheăng hnê ngăn, pơkuâ djâ. Tiô pôa Hồ, tâng vâ mơjiâng Đảng ‘na cheăng kal kí tơtro, ki ahdrối tâ, mơngế kăn [o# kal athế pơtối rak vế hiâm mơno, tuăn tơmiât đi đo hơ’leh, tơtro [ă hnoăng cheăng kăch măng. Mê cho ki xíâm vâ rak vế, kring ngăn tơniăn dêi Đảng [ă kuăn pơlê. Ngế chêh hlá tơbeăng Nhị Lê, hdrối nah cho Kăn xiâm pho\ Rah chêh Tạp chí Cộng sản ai mơnhên tối:

‘’4 tơdroăng cheăng ki kân, tơdroăng ki Pôa Hồ tơmiât hên cho ing mâu tơdroăng cheăng tơdjuôm tung mơjiâng Đảng. Pôa đi đo tối nhên, cho kăn [o# đảng viên, kal athế ‘’Kơhnâ, kơd^ng, tuăn tơpâ, tơdrăng, kơhnâ cheăng tơdjuôm, ôh tá tơmiât krê tơná’’. Mê cho hiâm mơno, tuăn tơmiât dêi kăch măng, dêi kăn [o# đảng viên [ă mê xuân cho tơdroăng ki kal athế tơmiât, pêi pro đi đo.

Xua ti mê, nếo hlo nhên cho hiâm mơno dêi Đảng ki pơkuâ xiâm tâng ôh tá châ rak vế tro tiô troăng hơlâ, troăng prôk ăm hdroâng mơngế, rêm ngế kăn [o#, đảng viên ôh tá rak vế tuăn tơmiât kăch măng mê kô pơloăng, chiâng phá tơ-ê, kô chiâng pro mơhía hnoăng cheăng dêi Đảng, bu tơmiât to liăn ngân’’.

Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa pói rơhêng vâ, tơmiât nhên troh tơdroăng cheăng mơjiâng Đảng. Ki apoăng, mê cho tơdroăng ki tơku\m pêi pro tiô hiâm mơno kuăn pơlê pói vâ - hnoăng cheăng ki pơkâ ivá ki ó rơdêi dêi Đảng. Pôa hiăng pơkâ thế Đảng athế pêi pro tro tiô hnoăng cheăng dêi khu pơkuâ ngăn, mơngê krê ki pơkuâ djâ, ôh tá ăm Đảng chiâng ai tơdroăng ki hmôu pơ vâ pêi pro ti lâi tiô hiâm mơno tơná vâ, lơ pêi tiô troăng ki phá tơ-ê, lơ hlo tơná pơkuâ ah vâ pro ti lâi xuân hôm, mê hnoăng cheăng Đảng cho athế đi đo tơtro khâp, [ă ai pơxúa ăm kuăn pơlê hên tâ.

Tơdrêng amê, Đảng athế rak vế, pêi pro le\m tro tiô luât ki tơdrăng, kơtăng khât, [ă ing tơná pêi pro dêi xêh, klêi mê, pêi pro tiô troăng hơlâ ki tơru\m cheăng, vâ môi tuăn tung Đảng, athế ‘’rak vế tơdroăng tơru\m tung Đảng’’, môi tiah rak vế dêi kuăn ngé tung mâ tơná’’.

Tung mơjiâng cheăng Đảng, Pôa ối pơchân thế Đảng kal rak vế, pêi pro đi đo, [ă pêi tro tiô luât ki tơru\m [ă kuăn pơlê, đi đo tơmâng tơdroăng pâ thế dêi kuăn pơlê, mê cho ki xiâm vâ Đảng châ [lêi trâng… Ing mâu troăng hơlâ ki hnê mơhno dêi Pôa, pôa Phạm Thế Duyệt, Ngế cheăng tung Khu xiâm kal kí, Kăn xiâm Vi [an hnê ngăn Măt tra#n tơnêi têa Việt Nam ai tối nhên: Đảng athế pơkuâ mơjiâng môi tơnêi têa ki păng ‘nâng dêi kuăn pơlê, xua kuăn pơlê, kum kuăn pơlê; [ă hnoăng cheăng ki rak vế tro tiô luât, xo tơdroăng kring vế hnoăng cheăng dêi kuăn pơlê vâ pro xiâm ki apoăng:

‘’Pro ti lâi vâ rak vế, pêi pro tiô hnoăng cheăng tiô hiâm mơno kuăn pơlê. Đảng pơkuâ ngăn la athế pêi pro tiô hiâm mơno kuăn pơlê pói vâ. Bu ai tơdroăng  ki pêi pro tiô hiâm mơno kuăn pơlê mê nếo kâi chiâng vâ mơnhên tơdroăng ki pơkâ mơ’no [ă drêng rak vế, pêi pro tro tiô troăng hơlâ lơ ôh? Á ôh tá tơmiât ki klâi, la á hiăng ai hiâm mơno ki kho\m kâi pêi tơdroăng cheăng ki kân tung pơkuâ ngăn, mê cho rak vế pêi pro tiô hiâm mơno kuăn pơlê, mê cho ki xiâm vâ séa ngăn, mơnhên tối mâu tơdroăng, mơ’no vâ pêi pro há lơ ôh?’’

Tung mâu hâi khế 5 ki ai hên tơdroăng cheăng kal kí roh nah, tâi tâng Đảng, tâi tâng kuăn pơlê hiăng vêh tơbâ nếo hâi mơhum mâ Pôa Hồ [ă hiâm tuăn mơnê nhuo#m [ă koh tơbâ kân ‘nâng. Pôa hiăng piu hiêt dêi plâ rơxông tơná ăm kăch măng [ă ăm hdroâng mơngế Việt Nam, chông djâ tơnêi têa Việt Nam ing tơnêi têa ki pro têk, rơmăng rơmuât chiâng môi tơnêi têa tơniăn krê, tơ’lêi hlâu. Pôa hiăng prôk hơngế la tung hiâm mơno, tuăn tơmiât dêi Pôa đi đo bâ eăng tung rêm hiâm mơno kuăn pơlê Việt Nam [ă tung plâi nuih dêi kuăn pơlê ki rơkê ple\ng tung lâp plâi tơnêi.

Lại Hoa – VOV1

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng