Hiăng môi tiah tơdroăng ki tiah hmâ rêm rôh khế 3 troh, khế 4 vêh mâu mố đo#i hơnăm hiăng krâ, mâu ngế ki châ hlo rôh [lêi trâng hơngui hơnăm 1975 mê vâi vêh trâm dêi rơpó hơ’muăn tối mâu tơdroăng ki ôh tá kâi piu dêi môi rôh tơplâ lo mơheăm chhá. Ko xâk hiăng pôk, la tơdroăng ki sôk tó xuân ối đi đo a ngiâ méa kéa hiăng ho\n. Jâ Nguyễn Thị Minh Trinh, kăn pho\ pơkuâ khu ki pêi dêi hnoăng cheăng kal kí hneăng hdrối môi tiah vêh rêh ối [ă mâu hâi khế ki khên tơnôu rôh mot plâ, rơhêng vâ tơleăng dêi rơnó Hơngui hơnăm 1975.

Trâm mâ mâu ngế ki châ hlo rôh tơplâ xâ nah ‘’tơdroăng ki ôh tá kâi piu dêi rôh [lêi trâng rơnó Hơngui hơnăm 1975’’ a Dak Lak

Drêng mê, tuăn hiâm châi heăng drêng pơtroh kuăn tơx^n bu nếo 2 hơnăm ăm kơ koan ki djâ troăng ahdrối, jâ mot tung pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột, tơdjêp, mơjiâng pro mâu tíu ki kum ăm kăch măng.

‘’Mâu tíu pêi cheăng tung dế vâi mơ-eăm khât [ă kăch măng drêng ai rôh vâi veăng tơru\m [ă ngin hlối. Kơnôm ing mê, á châ ‘nâi tơdroăng ‘na khu xâ, [ă xing xoăng tơrêm khu, tíu tơru\m [ă khâu, má môi cho mơhnhôk khu lêng lăm pro mố đo#i, péa cho veăng ‘nhiê meăm, pái cho pơtroh khu lêng ki xông tơtrâ. Tung tơdroăng ki mê ngin rah xo môi, péa ngế ki ‘mêi ki vâi ôu eăng kơdê, sap ing mê plâ ‘nhiê meăm, [ă pro ăm khu lêng xông tơtrâ’’.

Khu lêng tơleăng châ xo Tíu cheăng pơkuâ sư đoan 23 Ngu\i (mơ-éa ton nah dêi Đảng [o# kong pơlê Dak Lak)

Rơnó Hơngui hơnăm ki mê nah, mâu mố đo#i hơnăm hiăng krâ Trịnh Ngọc Bổ veăng tung đo#i ki mơhnhôk a H11, kơpong peăng mâ hâi lo kong pơlê Dak Lak. 21 hơnăm, 4 hơnăm tơplâ, 4 rôh tro rong. La tơdroăng ki ôh tá kâi piu má môi dêi pôa cho rôh plâ ôh tá pe\ng hnêa la xuân ối [lêi trâng, rup 28 ngế lêng ki phak, châ lối 50 mâu pháu hnêa tu\m túa, tơleăng le\m cheăm Krông Pa], pơlê krâm Phước An (nôkố cho cheăm Ea Kly, tơring Krông Pa]). Pôa Trịnh Ngọc Bổ sôk ro tối:

‘’Á ối pâ mê cho măng lơ 28/2, đo#i pêi hnoăng cheăng ngin ai 9 ngế, pro tíu ki tơleăng le\m môi cheăm tung pơla pơlê krâm Phước An tá hâi châ tơleăng le\m, {uôn Ma Thuột tá hâi châ tơleăng. Mê ngin tơpui tung loa krếo thế nho\ng o lêng [ă khu pơkuâ athế re\ng lo mơhno dêi châ a ngiâ, mâu lêng pro tơleăng le\m hiăng gâk tâ tá, tâng nho\ng o ki lâi tơtrâ kô tro kơdê hlâ. Ngin krếo thế dâng lối 10 phut, tung tơpui loâ tơpui têi, ivá hêng hôu, [ă xâ hiăng têk ko\ng thu’’.

Kuăn pơlê Tây Nguyên phiu ro [lêi trâng (mơéa TTX)

Môi ting mâu ngế lêng ki veăng tung rôh tơplâ tơleăng le\m {uôn Ma Thuột hâi lơ 10/3/1975, pôa Hồ Quảng Trị, mố đo#i hơnăm hiăng krâ, xuân cho Tiêuh đoan trưởng Tiểu đoàn 2, Trung đoân 25, chôu vế: tíu cheăng dêi pôa ai hnoăng cheăng plâ [â Hmốu ‘măn Mai Hắc Đế. Tơdroăng ki kơdrâ rơtế [ă tơdroăng ki môi tuăn dêi mâu khu lêng, {uôn Ma Thuột hiăng châ tơleăng klêi kơ’nâi lối 30 chôu pe\ng pháu hnêa, tung tơdroăng ki phiu ro tơkôm dêi kuăn pơlê:

‘’Hâi lơ 10/3 plâ akố mê pin xuân pơkâ hlối 85 – 90%, u ối bu iâ tê ối rêh, klêi mê rơxế thap yap pin troh akố nếo, mơ’nui hâi lơ 11 cho tơleăng tâi hlối. Hâi lơ 10/3 plâ a pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột mê kuăn pơlê hiăng chúa hlá cơ tâi, hlá cơ tơleăng hiăng châ chúa, kuăn pơlê phiu ro khât’’.

Pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột hâi kố

Cho môi tung péa ngế ki pơchoh hlá cơ tung mâu hơnăm tơplâ a kơpong đông H4 – Dak Lak, jâ Nguyễn Thị Ngọc Lan, ăm ‘nâi, hên ngế hiăng hlâ, hiăng tro rong vâ rak vế tơrêm to ché, tơrêm plâ hlá cơ Tơnêi têa xua kố cho hnoăng cheăng ki t^ng. 45 hơnăm hiăng tơkâ luâ, vâ xuân ối [riê drêng chôu vế mâu hâi [lêi trâng kân mê:

‘’Pơchoh plâ hâi plâ măng, têk on kơđe\ng pơchoh plâ măng, ôh tá ai kơbố tơmiât troh hơnăm 1975 tơleăng le\m rơnó hơngui môi tiah mê, mê troh nôkố vêh tối xuân ối [riê tung hiâm mơno ôh tá tơmiât troh châ tơdroăng ki môi tiah mê’’.

Mơd^ng troăng kơpho# (khế 3/2019) a kơpong tíu meăn um [lêi trâng {uôn Ma Thuột

Tối ‘na [lêi trâng Tây Nguyên tung [lêi trâng kân rơnó Hơngui hơnăm 1975, pôa Lê Chí Quyết, cho kăn pho\ pơkuâ ngăn Đảng, kăn pho\ hnê ngăn Vi [an rak ngăn pơlê kong krâm {uôn Ma Thuột hneăng hdrối, tối, 2 tơdroăng ki xiâm, pro chiâng tơ’lêi hlâu má môi cho khu lêng [ă kuăn pơlê rơkê; má péa, cho kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo Xuăn [ă kuăn ngo a kố tơru\m khât. Tơdroăng mê hiăng pro chiâng ivá rơtêi ăm 3 tíu tơdjêp tơdroăng cheăng lêng, kal kí, khu lêng mơhnhôk.

Klêi kơ’nâi tơleăng pơlê kong krâm {uôn Ma Thuột, lêng ki xiâm lăm plâ a Sài Gòn, [ă mâu khu lêng a kong pơlê pơtroh khu lêng xông tơtrâ lăm plâ ‘nhiê mâu kơxái meăm, tăng rup khu xâ. Troh hâi lơ 24/3/1975, kong pơlê Dak Lak hiăng châ tơleăng. Vi [an rak ngăn {uôn Ma Thuột tơku\m khu lêng rak vế tơniăn, ‘mâi mơnhông tơdroăng rêh ối ăm kuăn pơlê, malối to\ng kum tơdroăng kơklêa.

Pôa Lê Chí Quyết, ăm ‘nâi:

‘’Tung plâ rôh tơplâ xâ Mih hdrối nah {uôn Ma Thuột cho môi pơlê kong krâm rêh ối ôh tá pêi cheăng kâ, rêh cho kơnôm ing phái, mê rôh ki mê nah cho to châ rơpâu ngế kuăn pơlê kơklêa ôh tá ai hmê kâ, ôh tá ai têa ôu, ôh tá ai kế kâ. Tiah mê Vi [an hnê ngăn kong pơlê pâ phêp râ kơpêng ăm po tâi tâng mâu hmôu kế kâ dêi khu xâ ki vâi ‘măn, má péa, cho roê la ôh tá ăm liăn mâu kế kâ sap ing hmôu mâu ngế krê, vâ kum ai kế tơmeăm kâ ăm kuăn pơlê.

Tơru\m môi tuăn hiăng kum pro chiâng [lêi trâng {uôn Ma Thuột, po ăm rôh tơplâ Tây Nguyên [lêi trâng, pêi pro troh tơdroăng ki xiâm cho hneăng tơplâ Hồ Chí Minh tơleăng le\m tâi tâng peăng hdroh, pro tơnêi têa tơru\m chiâng môi. Tơru\m xuân cho ivá vâ {uôn Ma Thuột, Dak Lak ‘mâi mơnhông tíu ki châi heăng dêi rôh tơplâ, pêi pro mâu tơdroăng [lêi ki nếo tung rôh mơjiâng [ă mơnhông cheăng kâ rêh ối, rak ngăn tơdroăng rêh ối ăm vâi krâ nho\ng o mâu hdroâng kuăn ngo.

Minh Huệ chêh

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng