VOV4.Xơ Đăng - Tơdroăng ‘’Tơpâ on tơhrik tung pơla môi chôu’’ pêi pro tro tiô tơdroăng Chôu Plâi tơnêi hơnăm 2022 kô po sap ing 20h30’ hâi kố, hâi tơdrốu, hâi lơ 26/3. Tiô tơdroăng châ Khu xiâm ngăn Mơdró tơbleăng troăng rơhlâ pêi pro, mê cho ‘’Mơjiâng pro nếo tung la ngiâ: Nôkố lơ ôh tá la lâi pro’’. Bú môi tơdroăng pêi pro kŭn tê môi tiah tơpâ on tơhrik ôh tá kal, lơ kơdroh xúa dêi rơxế vâ kơdĭng têa kơxăng, têa châu, kơdroh mơ’no ƀă tôm go#m xok, teăng xúa mâu chhá nilong ƀă tơmeăm ki hmâ ƀă hyôh kong prâi... mê rêm ngế pin hiăng ‘no hnoăng ôh tá iâ a tơdroăng pêi pro kum plâi tơnêi krúa le\m tâ.

Tơdroăng Chôu Plâi Tơnêi ‘’60+’’ cho troăng tơmiât pêi ki rơkê dêi Khu tơrŭm cheăng lâp plâi tơnêi ‘na Rak vế kong prâi (WWF), châ tơkŭm po tiah hmâ rêm hơnăm vâ mơdêk hlê plĕng pơlê pơla ‘na kong prâi hơ’lêh ƀă kơdĭng on tơhrik tung lâp plâi tơnêi. Tơdroăng kal kố châ tơkŭm pêi pro roh apoăng a pơlê kong kân Sydney dêi kong têa Australia a hơnăm 2007, châ môi tuăn pêi pro a lối 180 kong têa ƀă kơpong tơnêi tơníu tung mê ai Việt Nam.

Tơdroăng pêi kố hiăng pro hên ngế ‘nâi má môi cho tơdroăng kố cho tơdroăng mâu ngế krê ƀă khu tơrŭm cheăng lâp plâi tơnêi rơtế ‘’tơpâ on tung 1 chôu’’ (sap 20h30 troh 21h30) vâ mơhnhôk tơdroăng tơmâng dêi kuăn pơlê lâp plâi tơnêi ƀă tơdroăng ôh tá tơniăn ‘na kong prâi nôkố, tơdrêng amê krếo thế mâu troăng pêi vâ gak kring plâi tơnêi ƀă mơjiâng môi tơdroăng la ngiâ bâ eăng, krá tơniăn.

Mơhé klêi kơ’nâi rêm chôu tơpâ on mơhnhôk Tơdroăng Chôu Plâi Tơnêi, Tíu xiâm mơ’no tơtro on tơhrik Tơnêi têa mơnhên kơxô̆ on tơhrik ki u ối, ối iâ, bu dâng lối pá kơdâm 500.000kWh, laga tiô pôa Trịnh Quốc Vũ – Kăn phŏ pơkuâ Tơdroăng kơdĭng on tơhrik ƀă Mơnhông mơdêk krá tơniăn (Khu xiâm pơkuâ Kơmăi kơmok – tê mơdró) kơnâ kân dêi tơdroăng xuân cho pơtâng tối mơdêk hlê plĕng pơlê pơla ‘na ki kal dêi kơdĭng on tơhrik ƀă kong prâi hơ’lêh, rak vế kong prâi tíu rêh ối dêi pin:

‘’Ƀă ki phá tơ-ê tơpâ on a kơmăng xua mê ki hên kơxô̆ on tơhrik kơdĭng châ ing tơdroăng tơpâ mâu pul on – mâu rơpŏng tơpâ pul on – ƀă tiah mê gá hâi mơhno nhên tơdroăng ki môi tuăn mơhnhôk dêi mâu khu tê mơdró mơjiâng pro. Laga ƀă 500.000kWh mê kố pin xuân mơnhên cho môi tơdroăng ki môi tuăn păng ‘nâng dêi kuăn pơlê, rơpŏng ƀă hía hé. Tơdroăng tơbleăng pêi pro dêi Chôu plâi tơnêi mê pơtroh pơlê pơla mê ôh tá xê to kơdĭng, kơdĭng on tơhrik ƀă rak vế kong prâi tung môi chôu mê pin thế pêi pro tiah mê đi đo tung plâ 365 hâi dêi plâ môi hơnăm. Mê ngin tối tơdjâk dêi tơdroăng pơtâng tối Chôu plâi tơnêi gá hiăng pro troh lâp lu pơlê pơla ƀă khu tê mơdró môi tiah mê…)

Cho khu tê mơdró mơjiâng ƀă tê mơdró, xing xoăng on tơhrik ăm mâu tơdroăng cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla ƀă tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê, Grup pơkuâ On tơhrik Việt Nam EVN hiăng rơtế Tơdroăng pêi pro Chôu plâi tơnêi, pêi pro chiâng mâu tơdroăng, pơkâ pêi dêi Việt Nam môi tuăn tơdroăng kố tung plâ hiăng hluâ. Tiô pôa Trần Viết Nguyên – Kăn phŏ pơkuâ cheăng kâ, Grup pơkuâ on tơhrik Việt Nam EVN tơdroăng xúa on tơhrik môi tiah lâi ăm tơtro troăng ƀă châ tơƀrê cho kal khât ƀă hía hé.

Tâng xúa on tơhrik mơ’nhê tê kơtiê, ôh tá châ tơƀrê mê cho mơ’nhê mâu kơxô̆ on tơhrik kố, ki má lối cho nôkố yă têa châu têa kơxăng tâk to kơnâ ó tung lâp plâi tơnêi, pơkâ thế tơdroăng xúa on tơhrik thế châ tơƀrê cho tơdroăng ki thâ má môi.

‘Na tơdroăng xiâm dêi tơdroăng môi tuăn Tơdroăng kal Chôu plâi tơnêi ƀă kơxô̆ ‘’60+’’ tung tơdroăng pêi kố, pôa Trần Viết Nguyên – Kăn phŏ pơkuâ tê mơdró EVN xuân tối, gá ôh tá xê pơto to a 60 phut lơ môi chôu, mê cho hên hâi tơ’nôm, hên tơdroăng ki kal tơ’nôm vâ troh lâp lu tơdroăng hlê plĕng kơdĭng on tơhrik ƀă rak vế kong prâi ƀă mâu tơdroăng pêi ki kơnía păng ‘nâng:

‘’Ối peăng Grup pơkuâ on tơhrik Việt Nam mê rêm hơnăm ngin xuân to lĭt khế 3 kố vâ môi tuăn mâu tơdroăng ki kal dêi Chôu plâi tơnêi, tơkŭm po mâu tơdroăng pơtâng tối mâu tơdroăng kơdĭng on tơhrik, hnê mơhno mâu troăng kơdĭng on tơhrik ăm kuăn pơlê ƀă ngin xuân pói vâ cho mâu tơdroăng kố kô châ pêi pro đi đo ôh tá xê to tung khế 3 lơ khế 4 mê cho tâi tâng tá hâi ki ê tung hơnăm ngin pơrá pêi pro mâu tơdroăng xiâm kố; ki rơhêng vâ tối cho tung tơdroăng pơtâng tối troh kuăn pơlê vâ mơdêk hlê plĕng, mơdêk hlê plĕng cho xua ti lâi pin thế xúa on tơhrik kơdĭng ƀă châ tơƀrê vâ rak vế kong prâi ƀă hía hé.

Rơtế tơmiât tiah mê, pôa Hà Đăng Sơn – Kăn pơkuâ Tíu xiâm on tơhrik ƀă tơtêk krúa lĕm kong prâi ối tung mâu Khu tơrum pơkuâ Khoa hok ƀă Kih Thuât Việt Nam tối, kơdĭng on tơhrik tối krê, kơdĭng on tơhrik tối tơdjuôm kum kal khât tung tơdroăng kơdroh xúa mâu tơmeăm khoăng tung kơdâm tơnêi ki pin hiăng ƀă kô thế rôe hên tung la ngiâ:

‘’Á tung tơdroăng hriăn plĕng dêi tơná mê Kơ koan on tơhrik lâp plâi tơnêi IAE vâi xuân tối rơdêi hnoăng cheăng dêi kơdĭng on tơhrik tung pêi pro Net Zero tung kơvâ on tơhrik (mê cho mơ’no tơtro [ằng 0) ƀă Việt Nam. Vâ kô chiâng pêi pro tơdroăng kố mê ngin thế tơkŭm pêi pro mâu troăng ‘na xúa on tơhrik TK ƀă HQ ôh tá xê to tung kơvâ on tơhrik mê tá tung mâu kơvâ troăng prôk ƀă rơxế kơtâu, tung mâu hngêi xuân môi tiah tung mâu tơdroăng pêi cheăng ki tơdjâk troh tơdroăng kal vâ xúa tiah hmâ dêi kuăn pơlê ƀă hía hé, tơkŭm mơ’no liăn ƀă mơnhông mơdêk mâu on tơhrik ki teăng môi tiah on tơhrik kơtâu ƀă khía, on tơhrik kơtâu ƀă mâ hâi …nếo krá tơniăn, tơniăn tŭm ƀă tơniăn mâu tơdroăng kal vâ mơnhông mơdêk cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla dêi tơnêi têa ƀă hía hé’’.

Xuân tiô pôa Hà Đăng Sơn, xúa on tơhrik kơdĭng ƀă châ tơƀrê cho môi tơdroăng pêi ki đi đo, ton xŏn, pơkâ thế ai mâu troăng hơlâ pêi pro châ tơƀrê, ví tơdroăng ‘’kơtê tơđôu’’, tot tơdế rá. Ki nhên khât hiăng ai drêng tơdroăng xúa on tơhrik kơdĭng ƀă châ tơƀrê tá hâi châ tơmâng khât tung tơdroăng tơniăn tŭm on tơhrik xuân môi tiah kum tơniăn mâu tơdroăng xing xoăng on tơhrik tŭm ăm tơdroăng mơnhông mơdêk cheăng kâ dêi tơnêi têa.

Phạm Nguyên Long chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng