VOV4.Xơ Đăng - Sap apoăng hơnăm troh nôkố, lâp kong pơlê Dak Lak ai 66 ngế vâi kơdrâi ki dế mơ-êa tro tâ pơreăng COVID-19, tung mê, hiăng ai 3 ngế hlâ. Mâu vâi kơdrâi ki dế mơ-êa xuân ôh tá ‘nâi hdrối tơdroăng kô trâm xía vâ, la nôkố nếo tro tâ pơreăng COVID-19 thăm rế xâu xía ó păng ‘nâng

Ối tung kơbong ki tơkôm vâ rơneh kuăn ngá, ngiâ truâ kên pâng môh rơkong [ă truâ kế ki kơdât têa hế xơte\ng, hmâng jâ kơ’no dêi kuăn ing kơmăi ki vê ngăn hiâm plâi nuih, mê nâ Nguyễn Thị Bích Thủy, a tơring Ea Hleo, kong pơlê Dak Lak châi ó khât xua kuăn ngá tung châ gá tơdro. Nâ Thủy ăm ‘nâi, prế on veăng nâ hiăng ton nếo ai kuăn, xo dêi rơpó hiăng châ 15 hơnăm nếo mơ-êa. Kơdrâ khât, bu ối 3 hâi ‘nôi nếo rơnêh, nâ Thủy ‘nâi dêi tơná tro pơreăng COVID-19. Mơ-êa rôh apoăng drêng hiăng châ 42 hơnăm, mê tro tâ pơreăng COVID-19 há thâp mê nâ Thủy tô tuăn ó khât:

‘’To lâi hâi hdrối tâ hâ môh la á tơmiât xua kong prâi hơ’lêh mê chiâng hâ môh tiah mê ôh tá tơmiât troh hiăng tro tâ pơreăng COVID-19, xuân tô tuăn, xua [ok thái pơkeăng tối tâng ôh tá kâi rơneh mê dâng 6 troh 8 chôu ah kô pâ, rơhêng vâ rơneh tiah hmâ ivá rơdêi xo’’

Xuân a Hngêi pơkeăng, jâ Nguyễn Thị Kiều Trinh a tơring }ư\ Mgar, kong pơlê Dak Lak ăm ‘nâi, klêi kơ’nâi 3 hâi tro tâ pơreăng COVID-19, mế dêi jâ hlo vâ rơneh rơpo\ng hngêi djâ mot tung hngêi pơkeăng. Mơhúa kơnôm ing tơdroăng ki hiâm mơno ôh tá tơche\ng tơmiât klâi dêi rơpo\ng [ă tơdroăng rak ngăn krâu dêi mâu [ok thái pơkeăng, ngế nôu hiăng rơneh kuăn tơniăn le\m.

‘’Troh a hngêi pơkeăng xuân mơhúa ai mâu [ok thái pơkeăng. Sap ing kơxo má xuân kơnôm ai mâu [ok thái pơkeăng mê á tá hâi châ trâm ngế mế ‘nhiah, kố bu nếo châ mot trâm kố; cháu xuân hiăng hlo, xuân phiu ro. Nôkố, bu ‘nâi mơnê mâu [ok thái pơkeăng xo ôh tá ‘nâi tối klâi nếo, prế kuăn nôu hiăng tơniăn le\m, hiăng hlo phiu ro khât’’.

Thủy, ngế ki dế mơ-êa ối tung kơbong ki tơkôm vâ rơneh

Tiô kơxo# riân ngăn dêi Khu ngăn pơkeăng [ă khăm pơlât kong pơlê Dak Lak, sap ing hâi lơ 1/1/2022 nah troh hâi lơ 17/3/2022, lâp kong pơlê ai 666 ngế vâi kơdrâi ki dế mơ-êa tro tâ pơreăng COVID-19, tung mê ai 3 ngế kơdrâi hiăng hlâ. Hngêi pơkeăng kân kơpong Tây Nguyên hiăng hơ’lêh kơpong cho kơpong hngêi E chiâng kơbong ki pơlât mâu nôu ki dế mơ-êa tro tâ pơreăng COVID-19 vâ séa ngăn tơdroăng ki mơhno môi tiah kơ-o, tơngê, ‘na kuăn ngá tung châ tiô túa ki hbrâ rơnáu vâ to\ng kum tơniăn, tro hâi khế má môi. Nôkố, kơbong kố dế pơlât [ă rak ngăn lối 20 ngế nôu ki dế mơ-êa tung pơla tơkôm vâ rơnêh [ă hiăng klêi rơnêh.

Hdrối mê, a hơnăm 2021, tung pơla pơreăng COVID-19 dế tâ tú, pro ôh tá tơniăn [ă dế rơ-iêo, Hgêi pơkeăng kân kơpong Tây Nguyên hiăng ngăn tơ-[rê 4 ngế dế mơhum dêi 4 ngế nôu tâ pơreăng COVID-19. Tung mê, ai môi ngế chía rơ-iêo, mâu [ok thái pơkeăng hiăng pâ xo kuăn ngá vâ to\ng pơlât ăm nôu châ rêh. Mê cho ngế kơdrâi ki dế mơ-êa kot mâ hơnăm 1992, ối a [uôn Sinh A, cheăm Ea Drông, pơlê kong krâm {uôn Hồ (kong pơlê Dak Lak).

Jâ Trinh tơdah dêi mế nếo klêi rơnêh sap ing kơbong ki pơlât mâu ngế ki tro tâ pơreăng COVID-19

Klêi kơ’nâi mơnhên tâ pơreăng COVID-19, dế mơ-êa châ 33 măng t^ng, ngế ki kố châ djâ mot pơlât a hngêi pơkeăng pơlât kơ-o lo mơheăm [ă pơlât êi xôu kong pơlê. Xua ngế ki kố gá râ, mê hiăng pơ’lêh troh a kơbong ki pơlât COVID-19 dêi Hngêi pơkeăng kân kơpong Tây Nguyên. Akố, ngế ki kố châ kum ăm hiâm [ă kơmăi, mơdât kâ, corticoide, pâk ‘mot trếo kơhiâm. La ngế ki kố hlo râ, ôh tá kâi hiâm mê Hngêi pơkeăng hiăng séa ngăn tâi tâng [ă pơkâ pâ xo kuăn ngá vâ to\ng xo ăm nôu châ rêh.

Tiô [ok thái pơkeăng Chuyên khoa II Trần Ngọc Thắng, kăn pho\ pơkuâ ngăn kơvâ rơneh kuăn ‘ne\ng Hngêi pơkeăng kân kơpong Tây Nguyên, drêng tâ pơreăng COVID-19, ngế ki mơ-êa cho hlo gá râ tâ [ă mâu ngế ki ê xua tung pơla mơ-êa, ngế kơdrâi ki mê hlo ai pơreăng tung châ. Xua athế păn 1 ngế kuăn ngá tung châ mê tơdroăng ki vâ hrik xo oxy dêi ngế nôu ki dế mơ-êa gá hên luâ tâ tiah hmâ. Tâng tâ COVID-19, xôu dêi ngế nôu kô tro virus kâ, tơdroăng kố pro tơdjâk kân troh ivá dêi ngế nôu prế kuăn ngá, thăm nếo pro rơ-iêo troh ivá dêi prế kuăn nôu.

‘’Virus COVID gá mot tung troăng hiâm cho ki xiâm [ă troăng hiâm mê ai tơdjâk troh ivá dêi ngế nôu ki dế mơ-êa mê drêng hlo ai tơdroăng ki mơnhâu troh ivá mê ngin pơklât thế pâ. Kum akố cho, má môi xuân athế kơjo kum ăm ngế nôu klêi mê nếo tơmiât troh kuăn gá. Kơtăn kố ai 2 hâi ai môi ngế nôu ki dế mơ-êa 33 – 34 măng t^ng, mê ngế nôu ki dế mơ-êa mê hlo ôh tá kâi hiâm mê ngin pơkâ pâ xo kuăn ngá vâ pơlât ki ôh tá kâi hiâm ăm ngế nôu‘’.

Môi rôh rơneh kuăn cho môi rôh vâ châ trâm tơdroăng ki hlâ xua hên tơdroăng ôh tá mơhúa. Tơdroăng kố gá rế tâk hên tâ drêng ngế nôu ki dế mơ-êa ôh tá mơhúa tro tâ pơreăng COVID-19. Xua mê, vâ rak tơniăn ivá châ chăn dêi nôu prế kuăn xuân môi tiah ví mâu tơdroăng ki ôh tá mơhúa tung pơla mơ-êa, mâu nôu ki dế mơ-êa tâ COVID-19 kal séa ngăn ivá, drêng hlo mâu tơdroăng ki tơviah mê kal mot pơlât tung hngêi pơkeăng rế re\ng rế ‘ló.

Nam Trang chêh

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng