VOV4.Xơ Đăng - Nếo achê kố, Vi ƀan kong pơlê Dak Nông tơkŭm po tơdroăng hôp tơpui tơno ‘na kơ-êng hnê tối “Mơnhông cheăng kâ rêh ối kong pơlê Dak Nông” ing tơdroăng hôp tơdrêng ƀă hôp tơpui tung hyôh Internet ƀă khu cheăng khoa hok, mâu ngế rơkê dêi Tíu xiâm tí tăng hrĭan plĕng tung mơnhông mơdêk Peăng mâ Hâi Lo.

Hdrối vâ po hôp tơpui tơno, mâu kăn hiăng lăm troh ngăn khât a mâu tíu ối tung Kong viên tơnêi tơníu lâp plâi tơnêi UNESCO Dak Nông, túa pơkâ cheăng kâ a kong pơlê, tăng ngăn mâu hlá mơéa ‘na túa pơkâ mơnhông mơdêk cheăng kâ rêh ối pơlê pơla dêi kong pơlê. A bo cheăng peăng Hdroh dêi Tây Nguyên tơkoh ƀă kơpong Đông Nam Bộ, kong pơlê Dak Nông ai klôh bauxite ki xiâm tung lâp plâi tơnêi, cho kong pơlê ối tung Top apoăng dêi lâp tơnêi têa ‘na tơmeăm ki ai hlâu mơjiâng pro mâu on tơhrik ki vêh pro môi tiah on tơhrik kơtâu ƀă tôu mâ hâi, on tơhrik kơtâu ƀă khía.

Ai lối 380 rơpâu ha tơnêi, ki hên cho tơnêi bazan hơpok lĕm, ai hên têa, hyôh kong prâi tơniăn, tơtro ƀă hên túa hdrê pêt ton hơnăm, loăng plâi kâ, păn mơnăn mơnoâ. Hên tíu ki lĕm ngăn krip tơdrŏm, ƀă malối cho mâu kiâp ngo on xŏn má môi peăng mâ hâi lo ‘na hdroh, ƀă hên kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo ối rak vế mâu khôi túa ki lĕm tro ƀă hên ki ê.

Mâu kăn lăm ngăn khât a Long Tà Đùng

Mâu khu ki rơkê plĕng tối tiah kố, Dak Nông ai mâu tơdroăng ki pơxúa krê tơviah ‘na tơnêi tơníu, hyôh kong prâi, cho kơpong ki ‘măn kơdĭng vâ mơnhông ton xŏn. Tíu ki pá  tung mơnhông dêi kong pơlê nôkố cho hngêi trăng, troăng klông tơdjêp ƀă troăng prôk tá hâi lĕm krá, túa pơkâ cheăng ki kŭn, ki iâ, pêi chiâk deăng tá hâi hlê plĕng, kơxô̆ liăn ‘no cheăng ối iâ ƀă hên ki ê.

Vâ pêi pro hơ’lêh tơdroăng ki rơhêng vâ ăm Dak Nông mơnhông, Yăo sư Tiê̆n sih Trình Quang Phú – Viê̆n trưởng, Kăn hnê ngăn Hô̆i đong khoa hok Viê̆n hriăn ngăn Mơnhông Phương Đông tối nhên, pakĭng tơdroăng pro tơ’lêi ăm mâu tíu ki xơpá, Dak Nông kal mơdêk mơđah tơbleăng um méa troh ƀă lâp tơnêi têa ƀă kong têa ê, ing mâu ngê̆ thuât, văn hok, um ƀă hên ki ê.

“Tung mâu tơdroăng ki kal kố, mê á bu rơhêng vâ pó tơtrŏng troh tơdroăng ki mơđah tơbleăng, tơdroăng ki mơđah tơbleăng dei pin iâ khât. Chiâng vâ tối ngin hdrối vâ troh akố cho athế ăm nhŏng o ƀơrô cheăng po tâi tâng mâu măng ngăn ai hlá mơ-éa ki lâi, la ôh tá ai, ai, la bu iâ xo”.

Yăo sư Tiê̆n sih Trịnh Quang Phú tối nhên tơdroăng mơdêk mơđah tơbleăng um ‘na Dak Nông

Tiê̆n sih Trần Du Lịch, ngế ki rơkê ‘na cheăng kâ, xuân cho kăn phŏ pơkuâ khu kăn Kuô̆k hô̆i Pơlê kong kân Hồ Chí Minh hneăng hdrối, tối tiah kố, ƀă mâu tơdroăng ki hiăng ai hlâu krê, Dak Nông chiâng vâ mơ-eăm dêi tơná rơdêi drêng ai troăng hơlâ pơkâ ki tơ’mot châ mâu kơxô̆ liăn ‘no cheăng.

“Athế mơhno tối tơdroăng ki rơhêng vâ mơnhông dêi Dak Nông ing mâu ivá mơ-eăm tơ’mot mâu khu ki ‘no liăn cheăng tung tơnêi têa ƀă ing kong têa ê pro chiâng môi tơdroăng ki ‘no liăn cheăng nếo tung tai tâng mâu kơvâ cheăng. Pó athế krếo thế mâu khu ki xiâm tung kơvâ ‘no liăn cheăng, pro tơ’lêi, tâng pâ pôi tá ‘nhó athế pro, vâ ví mâu rôh hôp ai hên mâu khu ki ‘no liăn cheăng troh kĭ hlá mơéa chôu vế bu vâ PR xo la ôh tá chiâng pro klâi.

 Má péa cho athế mơdêk ivá tơ’mot ‘no liăn cheăng, xua tơdroăng PCI dêi Dak Nông bu iâ khât; ‘na khu ki pơkuâ mê pro tiah lâi pó pơkuâ athế hnê tối tâi tâng tơdroăng ki rơhêng vâ mơnhông Dak Nông ăm kuăn pơlê ƀă tá khu pơkuâ tơdroăng kal kí. Pin athế tơdrăng tung pơkâ, mâu tơdroăng pơkâ ‘no liăn, troăng hơlâ tŏng kum ƀă hên ki ê athế pro tơdroăng ki phiu ro ăm khu mơdró kâ ƀă kuăn pơlê.

Malối cho ƀă mâu kuăn pơlê mê athế mơnhên châ mâu tơdroăng tơkêa mê mơnhông ki hdrối ai pơxúa ăm kuăn pơlê amê, mê cho túa vâ châ xo tơdroăng ki môi tuăn dêi kuăn pơlê, malối cho pro ôm hyô”.

Tiê̆n sih Trần Du Lịch: Ƀă mâu tơdroăng ki ai hlâu krê, Dak Nông kô kâi vâ mơ-eăm tơná rơdêi

Rôh hôp tơpui tơno tăng ‘nâi mâu rơkong tơpui tối dêi mâu khu ki rơkê plĕng xiâm dêi tơnêi têa ‘na mâu kơvâ cheăng kâ, hnê hriâm, khoa hok kih thuât ăm hlo khŏm mơ-eăm dêi Đảng ƀô̆, khu kăn pơkuâ kong pơlê Dak Nông tung tơdroăng ki tăng troăng ăm kong pơlê mơnhông, pêi pro chiâng khât mâu tơdroăng pơkâ ki Hneăng hôp Đảng ƀô̆ kong pơlê Dak Nông rôh má 12, hneăng hơnăm 2020 -2025 hiăng pơkâ mơ’no, cho mơ-eăm chiâng kong pơlê chía vâ mơnhông a hơnăm 2025 ƀă kong pơlê mơnhông a hơnăm 2030 dêi kơpong Tây Nguyên.

Minh Huệ chêh

Katarina Nga tơplôu ƀă tơbleăng