Đông kăch măng H9 Dak Lak - Tơdế chal ối pâ tơdroăng tơplâ a kơpong mê nah
Thứ hai, 08:24, 03/03/2025 H’Xíu H’Mok/Tơplôu: A Sa Ly/VOV Tây Nguyên H’Xíu H’Mok/Tơplôu: A Sa Ly/VOV Tây Nguyên
VOV4.Xơ Đăng - Tơkâ luâ tơdế chal klêi kơ’nâi tơnêi têa châ tơleăng lĕm, Đông kach măng dêi kong pơlê Dak Lak drêng mê nah (nôkố, ối tung tơring Krông Bông, kong pơlê Dak Lak) xuân u ối rak vế tơdroăng roh nah ki tơplâ xâ khên tơnôu, ó rơdêi. Tung hneăng hơnăm 1965-1975, akố hiăng po hên mâu tơdroăng cheăng ki kal dêi Đảng ƀô̆ kong pơlê Dak Lak, cho tíu xiâm, cho đông ki ai tơveăng tŏng gum dêi kuăn pơlê, kế tơmeăm vâ plâ xâ a peăng Hdroh, ing mê, mơjiâng chiâng ivá ki kâi plâ ƀlê trâng Buôn Ma Thuột, lơ 10/3, veăng gum khoh pro Hneăng ki plâ ƀlê trâng kân rơnó Hơngui 1975, pro dêi tơnêi têa tơrŭm chiâng môi. Koh hâk vâ chê troh hâi tơbâ 50 hơnăm hâi ƀlêi trâng Buôn Ma Thuôtj, pro tơleăng lĕm kong pơlê Dak Lak.

Tơring Krông Bông, kong pơlê Dak Lak kân rơdâ pá kơdâm chêng ngo Chư Yang Sin kân xŏn. Mâu hâi hbrâ ăm leh tơbleăng kơphế, leh tơbâ 50 hơnăm tơleăng lĕm kong pơlê, rêm kơtâu kơtúa hlá cơ khêi lĕm; mâu kơpong ôm hyô châ rơnuâ lĕm, pro nếo ƀă hên tíu ki lĕm mơnâ mâ ngăn, hbrâ tơdah tơmối. Ngo xŏn, kong tơnêi têa ƀă mâu pơlê kĭng ngo Chư Yang Sin, ôh tá xê mâu tíu troh ki hâk vâ ăm tơmối hâk vâ ôm hyô pơlê pơla, châ hlo hên kong kế...mê ối cho hngêi trung hriâm a tơnêi tơníu ‘na tơdroăng roh nah 10 hơnăm tơplâ xâ Mih (1965 – 1975), cho tíu kong kring vế ăm kăch măng, kong mơdât mâu lêng xâ kong têa ê. Hiăng vâ chê 100 hơnăm, pôa Lê Chí Quyết, Phŏ kăn pơkuâ hnê ngăn cheăng Đảng kong pơlê Dak Lak, xuân ối pâ 10 hơnăm pêi cheăng dêi tơná a kơpong đông kố:

‘’Kơ koan hnê mơhno má môi cheăng Đảng kong pơlê, kơ koan hnê mơhno apoăng dêi Peăng hdroh kố, mê cho Ƀơrô cheăng Đảng kong pơlê, kăn pơkuâ, phŏ ƀơrô, mâu khu cheăng văn thư, po chêh chư tung kơmăi, ‘măn rak, khu cheăng ki tơdroăng kal, kơmăi hrik mơ’no hyôh. Roh hôp apoăng dêi hnê mơhno má môi cheăng Đảng kong pơlê akố tơpui tơno 2 tơdroăng, ahdrối cho thế mơdât khu lêng kong têa ê mot plâ, rak krá đông peăng Hdroh ôh tá ăm lêng kong têa ê tơbriât pơkuâ, tơdrêng amê mơjiâng chôa ‘lâng chiâng kơpong đông, vâ tơdjêp chiâng kơpong đông kăch măng kêi đeăng lĕm dêi kong pơlê ing peăng Kơnhŏng troh peăng Hdroh’’.

Ƀă Ngế ki hnê hriâm Hà Ngọc Đào, kăn pơkuâ Khu pơkuâ Hnê hriâm – Hnê mơjiâng tuăn ngôa rơkê Dak Lak, kơpong đông kăch măng H9 – Krông Bông rế cho hngêi trung, rế cho tíu tơplâ ƀă xuân cho nông trương, xua mâu thái hơnăm ối nếo troh lăm hnê ăm Dak Lak hiăng pêi tơdrêng 3 hnoăng cheăng: hnê hriâm, pêt mơjiâng kế kâ ƀă veăng tơplâ. Pôa Hà Ngọc Đào vêh pâ, H9 xuân cho kơpong tơnêi ai hên ngế khên tơnôu:

‘’Á mot akố hơnăm 1965, troh hâi tơleăng lĕm cho a kố 10 hơnăm. Hên ngế tro rong ing kố ƀă xuân xông kân ing kố. Ai mâu ngế khên tơnôu, môi tiah ngế khên tơnôu Y Ơn, chiâng rơkê ing tơdroăng pêi yu kĭch, tơdroăng pêi cheăng kăch măng a Krông Bông. Ngế khên tơnôu Ama Lê - ngế khên tơnôu khu lêng xuân xông kân ing kố klêi mê hlâ ƀă châ khĕn cho ngế khên tơnôu. Xua mê drêng vêh a kố tung á pêng păm tơdroăng ki tâ rơrêk, pâ khu pú, pâ nhŏng o, pâ vâi krâ kuăn pơlê, pâ tíu đông tơplâ xâ nah’’.

 

Tung tơdroăng tơplâ kơtăng, râ ó, kuăn pơlê mâu pơlê pá kơdâm chêng ngo Chư Yang Sin xuân ôh tá mơjo ivá, châ chăn, gâk kring kơpong đông tơplâ xâ, po rơdâ kơpong tơleăng lĕm. Kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo a kố hiăng gâk kring ăm Kăch măng, vâ 3 hneăng hôp Đảng ƀô̆ kong pơlê tơkŭm po a kố tơniăn. Pôa Y Suôm Niê, ối a ƀuôn H’Ngô A, cheăm Hòa Phong, tơring Krông Bông hơ’muăn:

‘’Rêm ngế môi tơdroăng cheăng, tiô ivá dêi tơná. Kêi xŏng mê pơcháu khoăn, pơtih kŭn mê hrĭng to xŏng, ngế kân mê rơpâu to xŏng, veăng kum vâ djâ lăm tâp a kơpong tơkăng kong pơla lêng kong têa ƀă khu lêng kăch măng. Klêi mê pêt pôm loăng, kŭn pêt 500 xiâm, kân pêt châ rơpâu xiâm. Vâ xo pôm loăng mê ko ku kŭn, têng khăng klêi mê djâ troh ăm mô đô̆i lăm plâ lêng xâ kong têa ê’’.

 

Cho tơdroăng tơrŭm môi tuăn, môi hiâm mơno dêi khu lêng ƀă kuăn pơlê hiăng pro tơ’lêi hlâu vâ Khu pơkuâ cheăng Đảng kong pơlê Dak Lak pơkuâ kuăn pơlê mâu hdroâng mơngế ing ƀlêi trâng kố troh ƀlêi trâng ki ê, mơjiâng tơdroăng ki ƀlêi trâng Ƀuôn Ma Thuột, tơleăng lĕm kong pơlê Dak Lak, kum tung ƀlêi trâng roh mê nah rơnó Hơngui 1975, mơjiâng tơnêi têa tơrŭm chiâng môi.

Pôa Y Thức Êban, Phŏ Kăn hnê ngăn Vi ƀan tơring Krông Bông tối ăm ‘nâi, Kơpong đông lêng tơplâ kong pơlê Dak Lak hiăng châ mơnhên cho tíu roh ton nah râ tơnêi têa sap ing hơnăm 2017, chiâng tíu hnê hriâm khôi túa kăch măng ăm rơxông ối nếo.

‘’Kố cho môi tíu ki rơdêi vâ ngin pơtối hnê hriâm khôi túa kăch măng, ki rơhêng vâ tối cho ƀă vâi hdrêng. Tung la ngiâ, tơdroăng mơnhông ôm hyô, mơnhông ki kơnâ roh ton nah kô châ mơnhông ó rơdêi tâ nếo ƀă tơdroăng ki kal khât, ki rơhêng vâ tối cho mâu râ droh rơtăm đi đo tơkŭm po mâu tơdroăng hnê hriâm tiô khôi vâi krâ nah, tơbâ hnoăng kân kĭn dêi pôa pâ, hiăng khên tơnôu tơplâ, pleăng châ chăn mơheăm chhá xua tơniăn krê, xua hơniâp lĕm dêi pơlê xiâm, dêi tơnêi têa’’.

Klêi kơ’nêi 50 hơnăm tơleăng lĕm, kơpong đông tơplâ xâ nah dêi kong pơlê Dak Lak (nôkố cho tơring Krông Bông) dế pơhlêh rêm hâi ƀă tơdroăng môi hiâm mơno mơjiâng dêi khu râ kăn pơkuâ ƀă kuăn pơlê. Mâu kơdrum chiâk deăng kơphế ngiât lĕm lâp kơpong tơnêi tro lêng kong têa ê ‘nhê ƀă xế trếo ‘mêi. Mâu tơdroăng ki u ối nah nôkố hiăng chiâng tíu chôu tơbâ tơmeăm roh nah, kô troh tá ah ối tung hiâm mơno kuăn pơlê ƀă mâu rơxông kơ’nâi a Krông Bông tối krê, Dak Lak tối tơdjuôm, cho tơdroăng hâk tơngăm ‘na môi rơxông tơplâ xâ khên tơnôu.

           

H’Xíu H’Mok/Tơplôu: A Sa Ly/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC