Eăng lân ihiâm mơno kơhnâ hriâm ing môi rơpŏng mơngế Jarai
Thứ bảy, 05:00, 24/10/2026 Tơplôu: A Sa Ly/Quốc Học/VOV Tây Nguyên Tơplôu: A Sa Ly/Quốc Học/VOV Tây Nguyên
VOV.Xơ Đăng - Jâ RČom H’Kliơng (hdrông kuăn ngo Jarai) a ƀuôn Rưng Ma Nin, cheăm Ia Rbol, kong pơlê Gia Lai ai 9 ngế kuăn pơrá châ hriâm tâp ƀă châ pon mơhúa. Jâ nếo châ Khu mơhnhôk hriâm Việt Nam diâp ƀâng kheăn kơdeăn xua ai tơdroăng rơkê tung tơdroăng mơjiâng troăng hriâm tâp troh tá ah. Tơdah tơdroăng sôk ro mê, rơpŏng hiăng tơkŭm po ôu kâ hơniâp ro, mơhno hiâm mơno pâ mơnê trâu hơngế dêi ngế nôu pâ; gum troh lâp lu hiâm mơno hâk vâ hriâm tâp a pơlê.

Hâi mơ’nui măng tĭng, rơpŏng jâ Rčom H’Kliơng ối a ƀuôn Ma Nin, cheăm Ia Rbol, kong pơlê Gia Lai ai rôh tơkŭm dêi rơpó po hâi hơniâp ro, ối tâ tá xiâm drôu xiâm, tơdjuôm ivá xua jâ nếo châ Khu mơhnhôk hriâm Việt Nam diâp ƀâng kheăn kơdeăn. Teăng mâ rơpŏng rơtế veăng Hôp tơno tơdroăng kal kheăn kơdeăn mâu troăng pêi hriâm tâp kơhnâ rơkê lâp tơnêi têa a pơlê kong xiâm a Hà Nội vêh. Ngoh Nay Nhơn – dôh kuăn rơmúa dêi Rčom H’Kliơng, cho thái hiăng pơtê hnê hriâm, tối rôh ôu kâ mơhno hiâm mơno pâ mơnê nôu pâ hiăng tơmâng troh tơdroăng hriâm tâp dêi kuăn cháu:

“Rơpŏng ngin, mơhé hdrối nah cho pá puât, rơxông jâ pôa, nôu pâ pêi cheăng tơbrêi tơbrêh, pêi chiâk deăng laga xuân păn roăng, rak ngăn kuăn ‘nĕng hriâm tâp inhên. Troh nôkố, tơdroăng rêh ối rơpŏng ngin hiăng tơniăn ƀă kuăn ‘nĕng pơtối hriâm troh tá tui lui. Nôu pâ hiăng mơ-eăm vâ kuăn ‘nĕng hriâm tâp, pá puât troh tơkéa lâi xuân tơkâ hluâ, pói vâ ăm kuăn ‘nĕng hriâm tâp chiâng rơkê, gum pơxúa ăm pơlê ƀă tơdroăng rêh ối pơlê pơla. Mê cho rơkong pơchân tối, tơdroăng ki mơhnhôk dêi nôu pâ ăm dêi kuăn ‘nĕng. Ing mê kuăn ‘nĕng tơmâng nôu pâ, pêi pro tro troăng pơkâ pêi, troăng hơlâ tơtro ƀă Tơnêi têa’’.

Jâ H’ Kliơng tối ăm ngin ‘nâi, mâu kuăn jâ pơxiâm kân klêi kơ’nâi tơnêi têa châ tơleăng lĕm. Tơdroăng rêh ối a kơpong kong ngo Ia Rbol, kong pơlê Gia Lai drêng mê cho pá puât. Hiăng ai drêng rơpŏng bu ai alâi kơ-ốu, pôm, thăm nếo ai drêng ât hmê. Drêng mê nah, on veăng jâ xuân mơ-eăm păn roăng, rak ngăn kuăn ‘nĕng mơ-eăm troh hngêi trung hriâm, kơdĭng rêm to pôm, alâi; ai drêng tơná lôi kâ vâ xo ki mê ăm dêi kuăn ‘nĕng kâ vâ ai ivá hriâm.

Jâ hâk tơngăm xua tâi tâng 9 ngế kuăn (5 ngế kuăn kơdrâi, 4 ngế kuăn kơnốu) pơrá hriâm tâp châ pon mơhúa; Ngế tiô hriâm kơvâ khăm pơlât ƀă ngăn pơkeăng, ngế tiô hriâm pro thái cô, ngế pêi cheăng tung mô đô̆i lơ kơ koan tơnêi têa ing râ cheăm troh râ kong pơlê.

‘’Nah, mơhé cheăng kâ pá puât, pêi cheăng tơbrê tơbrêh laga thế păn roăng kuăn ‘nĕng châ hriâm tâp. Ai drêng hmê kâ mơhé ôh tá bê kâ, ôh tá ai ếo sâp, á xuân mơ-eăm ăm kuăn ‘nĕng ai kế kâ. Xua á tơmiât, mâu kuăn châ hơniâp lĕm cho châ hriâm, la ngiâ ‘nâi klê hên tơdroăng rơkê vâ lăm pêi cheăng, kâi rak ngăn dêi tơná. Á hiăng lối 78 hơnăm, pói vâ kuăn pơlê tung pơlê mơ-eăm ăm kuăn hriâm. Ai hriâm mê nếo ai tơdroăng la ngiâ lĕm tro, gum pơxúa ăm rơpŏng hngêi, ăm pơlê pơla’’.

 

Pôa Nay Mun, Kăn hnê ngăn Khu mơhnhôk hriâm cheăm Ia Rbol, kong pơlê Gia Lai hâk tơngăm tối, cheăm Ia Rbol cho kơpong tơnêi pêng păm tơdroăng ki hâk vâ hriâm tâp rơkê. Ki má lối cho môi tiah rơpŏng pôa Ksor Chuel ối a ƀuôn Rưng Ma Nhiu châ pơ-ôu pơ-eăng cho ‘’rơpŏng cưh nhân’’. Rơpŏng jâ Rcom H’Kliơng ối a ƀuôn Rưng Ma Nin nếo châ Khu mơhnhôk hriâm Việt Nam diâp ƀâng kheăn kơdeăn xua rơkê tung tơdroăng hriâm tâp troh tá ah. Ing mê gum troh tá ah tơdroăng ki rơkê hriâm tâp a cheăm.

‘’Jâ Rcom H’Kliơng ai tâi tâng 9 ngế kuăn pơrá hriâm tâp, châ pon mơhúa. Nôkố kuăn ‘nĕng hiăng hriâm klêi châ pon mơnúa pêi cheăng a kơ koan tơnêi têa. Pói vâ kuăn pơlê pin hriâm troăng ki kơhnâ mơ-eăm mơhriâm mê dêi rơpŏng jâ. Tơdrêng amê, thế mơhnhôk vâi krâ kuăn pơlê ki ê achê hơngế, pơtâng tối vâ mâu rơpŏng xuân athế ‘nâi kơdo mơ-eăm pêi cheăng bă păn roăng, rak ngăn  krâu khât dêi kuăn ‘nĕng hriâm tâp i lĕm, la ngiâ mot kơ koan tơnêi têa gum rơpŏng hngêi, gum pơlê pơla’’.

Rơpŏng jâ Rčom H’Kliơng ôu kâ xua châ Khu mơhnhôk hriâm Việt Nam diâp ƀâng kheăn kơdeăn cho rôh vâ mơhno ihiâm mơno pâ mơnê trâu hơngế pleăng hnoăng cheăng ôh tá pơ’lok dêi nôu pâ hiăng păn roăng, rak ngăn tơdroăng hriâm tâp ăm dêi kuăn cháu. Mê cho tơdroăng ihiâm mơno kơhnâ hriâm tâp châ hnê ăm ing mâu rơxông ƀă gum lân rơdâ troh lâp lu ki lĕm tro tung pơlê pơla.

 

Tơplôu: A Sa Ly/Quốc Học/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC