VOV4.Xơ Đăng - Kơdrum kong ilâng Yok Đôn ai tơnêi lối 115 rơpâu ha, rơdâ drô péa kong pơlê Dak Lak - Dak Nông ƀă achê tíu tơkăng kong ƀă kong pơlê Mondulkiri, kong têa Kul. Akố ki hên cho ing nhâ loăng kuăn kiâ kong loăng hlá kân tơruih a rơnó tô mơdrăng vâi hmâ tối “Kong kân ai hên hdrê loăng kuăn kiâ kong”. Kố cho kơdrum kong ilâng tơnêi têa a tơnêi têa pin ối rak vế hên túa loăng ki kân kơnía mê. Vâ kring vế tơniăn ăm mâu “Kong kân ai hên túa loăng kuăn kiâ kong” tơ’lêi on chếo tung rơnó mơdrăng, Kơdrum kong ilâng Yok Đôn ƀă mâu khu rak ngăn dêi kong pơlê hiăng ƀă dế tơbleăng tơdrêng hên troăng rơhlâ hbrâ mơdât on chếo, tơpâ on chếo kong.

Kong prâi Tây Nguyên dế mot rơnó kong tô khăng khoăng. Pá kơdâm loăng hiăng ton hơnăm a Kơdrum ilang kong Yok Đôn, hlá pêi ƀă hên râ hlá tơruih tung nhâ, hlá xá, xiâm phêa, pơlái ƀă hía hé hiăng khăng. Pôa Nguyễn Hữu Tạo – Kăn phŏ pơkuâ gâk ngăn kong Kơdrum ilâng kong Yok Đôn tối, drêng kố hlá pêi tơ’lêi chếo. Sap apoăng rơnó tô, khu cheăng hiăng thăm pêi pro tơdroăng hbrâ mơdât on chếo kong. Rơtế ƀă tơdroăng pro rơpâu met troăng mơdât on chếo, pơtâp mâu troăng hbrâ mơdât on chếo kong, khu cheăng hiăng hdró kơpong, rĕng mơgrúa hlá pêi.

‘’Tung kơdrum nôkố ai 17 tíu gak ngăn, khu ƀă ngin dế hnê mơhno tơdroăng gâk plâ hâi plâ măng, tơniăn pêi pro troh tâi tâng mâu ƀăng kong tung kơdrum, pêi pro troăng chôu nhâ ối drêh vâ mơdât on chếo, chôu tah mâu tơmeăm ki chếo. Pro ti lâi chôu hlá pêi tung ƀăng kŭn, ôh tá tơdjâk troh loăng, tơniăn ăm kong xông ngiât lĕm’’.

Khu cheăng Kơdrum ilâng kong Yok Đôn hdró kơpong, po văng hlá pêi

Tung kơpong Kơdrum ilâng kong Yok Đôn nôkố ai vâ chê 30 rơpâu rơpŏng kuăn pơlê rêh ối, ối tung 7 cheăm dêi mâu tơring Ƀuôn Đôn, Ea Súp, kong pơlê Dak Lak ƀă tơring Čư Jút, kong pơlê Dak Nông. Tâi tâng kuăn pơlê cho mơngế hdroâng kuăn ngo, tơdroăng rêh ối ối kơnôm hên a kong. Jâ H’Khưa Hđơt, hdroâng kuăn ngo Rơđế, ối a pơlê Jang Lành, cheăm Krông Na, tơring Ƀuôn Đôn tối ăm ‘nâi, rơpŏng rơtế ƀă 19 rơpŏng ki ê tơdah gak ngăn 500 ha kong ki ai xêh ối tung Kơdrum ilâng kong Yok Đôn. Tung rơnó khăng khoăng, kuăn pơlê hiăng klâ chiâng 5 tôh pơ’lêh dêi pó lăm séa ngăn gak ngăn kong hlối pêi pro mâu troăng hbrâ mơdât on chếo kong.

‘’Rêm rơpŏng rah môi ngế pêi, veăng tôh 5 ngế vâ lăm séa ngăn gak ngăn kong tung roh Têt. Klêi Têt mê pêi pro tơdroăng hbrâ, mơdât on chếo kong. Mâu khu pêi cheăng tung tôh tơrŭm ƀă khu séa ngăn gak ngăn kong troh mâu rơpŏng pơtâng tối mơhnhôk kuăn pơlê ôh tá chôu chiâk deăng pro pêi chiâk lơ hdi tơnêi kong, pro chếo kong. Mâu kơpong tơ’lêi chếo mê tơkŭm po văng hlá pêi, hbrâ mâu troăng tơpâ on chếo kong vâ tơpâ on drêng ai on chếo kong ƀă hía hé’’.

Tơrŭm rơtế khu pơkuâ kong, mâu rơpŏng ki tơdah gak ngăn po pro lối 120 km troăng mơdât on

Kơdrum ilâng kong tơnêi têa Yok Đôn cho môi tung mâu kơpong rak vế loăng pơlái kong kế, kuăn kiâ kong ối tung ƀăng kân má môi lâp tơnêi têa ƀă lối 115.000 ha, ối rơdâ tung péa kong pơlê Dak Lak ƀă Dak Nông, tơkăng ƀă kong pơlê Mondulkiri, kong têa Kul. A kố ai lối 220 túa loăng pơlái kong kế tung mê ai hên loăng ki kơnía; dâng 340 túa kuăn kiâ kong, ki hên cho rui, hơkâu, ro kong, mêm, kơchiâk ki chiâng kơneăng ƀă hía hé.

Pôa Phạm Tuấn Linh – Kăn pơkuâ Kơdrum ilâng kong Yok Đôn tối, tơdroăng tơrŭm tơdâng tơ’mô pơla mâu khu gak ngăn kong, khu râ kăn pơkuâ ƀă mâu rơpŏng tơdah gak ngăn hiăng pêi pro tơtro tơdroăng pơkuâ gâk ngăn kong. Tung hên hơnăm achê kố, Kơdrum ilâng kong Tơnêi têa Yok Đôn ôh tá ai roh chếo kong kân ki lâi. Rơnó khăng khoăng kố, Kơdrum ilâng kong tơrŭm ƀă mâu tíu cheăng ki tơdjâk pêi pro kơtăng mâu troăng hbrâ mơdât on chếo, po pro lối 120 km troăng mơdât on, tâp hrĭng tíu tơbleăng tối, mơjiâng 17 khu ki djâ troăng ahdrối pêi pro hnoăng cheăng séa ngăn, gak, pơtâng tối, mơhnhôk kuăn pơlê rơtế gak ngăn kong.

‘’Vâ gak ngăn kong lơ hbrâ mơdât on chếo kong mê ngin mơnhên tơdroăng hbrâ mơdât cho ki xiâm. Kơdrum ilang kong hiăng tơkŭm po pơtâng tối ăm lối 4.000 roh ngế kuăn pơlê veăng ƀă 5 hngêi trung hriâm vâ kuăn pơlê, hok tro hlê plĕng ki kal dêi kong, kong prâi kong. Tơrŭm ƀă Vi ƀan kuăn pơlê 7 cheăm kơpong pêi pro troăng tơrŭm tơkŭm po séa ngăn, gak ngăn, mơdât pơxâu phâk teăm tơdrêng mâu tơdroăng pro xôi tơdjâk a kong. Rơtế amê cho pơkâ 17 tíu gak, khu pêi cheăng a kong mê thăm séa ngăn, mơdât ôh tá ăm kơbố mot lơ kuăn pơlê mot lo tung kong djâ on kô pro tơ’lêi chếo kân’’.

Tuấn Long chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng