Hiăng pơ‘lêh a kơpong tơnêi kăch măng Ia Ly
Thứ ba, 05:00, 08/09/2026 Tơplôu: Gương/Hoàng Qui/VOV Tây Nguyên Tơplôu: Gương/Hoàng Qui/VOV Tây Nguyên
VOV.Xơ Đăng - Ia Ly cho kơpong tơnêi ai hên hnoăng cheăng kăch măng dêi kong pơlê Gia Lai. Tung mâu hơnăm tơplâ nah, kuăn pơlê tíu kố môi ihiâm mơno gâk ngăn, kring vế pơlê pơlê pơla, gum ivá, tơmeăm khoăng xông tơplâ xâ. Hâi kố, khôi túa lĕm tro mê dế châ pơtối rak vế ƀă pêi pro tiô mâu troăng ki nếo tung mơnhông cheăng kâ, rêh ối tiô khôi túa lĕm tro ƀă mơjiâng pơlê xiâm.

A pơlê Kép, mâu tơdroăng ối chôu vế ‘na tơdroăng tơplâ nah xuân ối châ pôa Rơ Châm Kóp tơbâ ƀă tơdroăng tơpui hâk tơngăm. Hơnăm 1965, pôa lăm pro yu kĭt; péa hơnăm kơ’nâi, pôa mot Đảng ƀă châ veăng pro kăn thôn pơlê Kép. Drêng mê nah, tơdroăng cheăng pôa cho mơhnhôk mâu vâi droh rơtăm veăng mot tung mâu lêng tơplâ, mơhnhôk kuăn pơlê veăng tơlo phái vâ chĕm mơ’drêh mâu yu kĭt, ‘drêh mâu kăn ƀô̆ ki dế pêi cheăng tung kong.

“Á mot Đảng hơnăm 1967, klêi mê châ pơcháu pro kăn thôn, rak ngăn pơlê Kép. Drêng mê nah, tơdroăng cheăng á cho mơhnhôk mâu droh rơtăm veăng pro mố đô̆i a pơlê cheăm, mố đô̆i lăm tơplâ; hlối mơhnhôk kuăn pơlê veăng tơlo phái, báu, alâi... klêi mê tơkŭm báu phái vâ chĕm ‘drêh mâu yu kĭt, ‘drêh mâu kăn ƀô̆ tung kong, mơjiâng khu lêng xiâm ki ó rơdêi dê mế nah”.

Tơdroăng tơplâ nôkố pá ai xếo, mâu ngế ki hdrối nah veăng ‘no hnoăng kring vế pơlê pơla hơnăm ki mê nah cho mâu ki hlo ƀă mâ pơlê tơná hiăngu pơ’lêh. Ƀă kuăn pơlê Ia Ly, tơdroăng ki mê châ pơtối rak vế ƀă tơdroăng kơhnâ pêi cheăng kâ, khên pơ’lêh tuăn tơmiêt, túa pêi cheăng vâ mơnhông pê lo hên liăn ngân.

A Thôn Ia Ping, pôa Bùi Quang Trung ngế lêng hneăng hdrối nah rah xo túa pêt hên hdrê loăng, pêt tơvât hên hdrê loăng tung môi ƀăng tơnêi, sap plâi sầu riêng, kơphế troh hên loăng plâi ki ê. Túa pêi cheăng mê hlối xúa tơnêi ƀă ai hên trếo kơhiâm, hlối kum rơpŏng hngêi ai tơmeăm vâ xo plâ hơnăm kơdroh ki ôh tá mơhúa drêng yă môi hdrê loăng plâi pơ’lêh chu rơpâ yă. Pôa Trung ăm ‘nâi, túa pêt hên hdrê loăng nôkố pro pơxúa ăm kơxô̆ liăn pê lo dâng 500 rơtuh liăn rêm hơnăm. Ôh tí xê to pro pơxúa ing xúa tơnêi, túa pêi mê ối gum ăm rơpŏng hngêi hbrâ hdrối xâu lơ ai mâu tơdroăng ôh tá tơniăn ‘na kơchơ tê rôe tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng.

“Á pêt tơvât hên hdrê loăng vâ ai plâi ki kố ki mê, rơnó ki lâi xuân châ xo tơmeăm vâ tê, loăng plâi ki kố hiăng tâi ai loăng ki tá nếo châ xo mê tơdroăng cheăng kâ dêi rơpŏng hngêi tơniăn tâ’’.

Klêi xing xoăng pro rế lĕm tíu pêi cheăng, cheăm Ia Ly ai tơ’nôm tơnêi vâ mơjiâng tơmeăm khoăng ‘na pêt loăng mơnâ mâ ƀă túa lĕm tro. Ôm hyô tung kuăn pơlê châ cheăm ‘nâi nhên cho môi troăng prôk vâ tăng tơ’nôm kế tơmeăm Túa lĕm tro hdrông Jarai, kong kế rơtế ƀă tíu ôm hyô môi tiah Apía, xí Đá Cổ ƀă hngêi kơmăi on tơhrik Ia Ly dế tơdjêp vâ mơjiâng chiâng tơmeăm ôm hyô. Kuăn pơlê Kép hiăng pro klêi tung 3 khế apoăng hơnăm kố, ing mê, xuân po tơ’nôm tíu vâ tơkŭm hêi, hlối pro tíu vâ ăm tơmối tăng hlê plĕng túa lĕm tro dêi pơlê cheăm. Pôa Nguyễn Văn Ánh, Kăn hnê ngăn Đảng ủi cheăm Ia Ly ăm ‘nâi, cheăm ‘nâi nhên mơnhông cheăng kâ ăm rơpŏng hngêi rơtế ƀă pơtối rak vế ki kơnía túa lĕm tro ton nah.

“Pơtối rak vế tơdroăng lĕm tro ton nah cheăm khên tơnôu, cheăm tơmâng khât troh túa lĕm tro kuăn ngo Jarai, akố ngin ai ôm hyô tung kuăn pơlê vâ pơtối rak túa lĕm tro dêi mơngế Jarai. Nôkố châ kong pơlê kơjo kum mâu tơdroăng pơkâ dêi tơnêi têa a pơlê Kép châ mơjâng pro kuât tiô túa ton nah, tơdjuôm ƀă ôm hyô ngăn nhâ loăng, tíu ki lĕm xí Apía, xí Đá cổ, hngêi kơmăi on tơhrik Ia Ly, ai hngêi kơmăi on tơhrik ki kân dêi tơnêi têa’’.

Ing mâu khế hơnăm tơplâ vâ rak vế pơlê xiâm ton nah cho tơdroăng hơlâ mơjiâng ‘na rêh ối hâi kố, ing tuăn vâ mơ-eăm a Ia Ly dế châ pơtối tơdjêp ƀăng mâu tơdroăng pêi pro nhên khât. Mê cho rak vế túa lĕm tro, pơ’lêh cheăng kâ, ‘nâi kơdĭng liăn, rak lĕm hyôh kong prâi ƀă tăng pêi cheăng ăm kuăn pơlê ai pơxúa tơmeăm khoăng a pơlê cheăm. Mâu túa pêi mê dế veăng pro tơdroăng ki lĕm tro ton nah chiâng ivá mơ-eăm, pro xiâm vâ Ia Ly mơnhông krá tơniăn, chôa hvêa prôk tiô troăng nếo.

 

Tơplôu: Gương/Hoàng Qui/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC