Nếo chơ dêi 2 kơxâk báu troh a tíu ki uâ báu tung pơlê, pôa Klưnh tối ăm ‘nâi, vâi kơdrâi nôkố niân ó khât, thăm nếo, pơ’leăng phái vâ pế pơchên rêm hâi xuân hiăng ai tơ’lêi hlâu tâ. Hdrối nah, vâi krâ kơdrâi, vâi nôu, vâi nâ hmâ pêi báu ƀă póu, pơtong lâp kơpeăng kŏng, a péa pâ kơxah xuân pâm ngiât xua pôu pong, lơ kơxâk báu ing hơngế, troăng prôk ‘mêi ‘măk. Rêm hdroh kong mêi kân, kuăn pơlê akố ôh tá ai troăng prôk vâ lo pá kong, plâ 6 troh 7 khế. Nốkố, troăng prôk hiăng châ mơjiâng, tơ’lêi hlâu ăm tơdroăng prôk lăm.

“Hdrối nah, pá puât ó khât, troăng prôk a rơnó mê hngê to trâp, hliâk, tâng tơngê, châi tơmo mê athế ting tông ƀă tơnông, lơ vŏng, prôk tơkâ luâ troăng ‘mêi ‘măk, troăng tâk a ngo. Nốkố, hiăng ai troăng ƀê tong kơnôm tơnêi têa mơ’no liăn mơjiâng pro krúa lĕm, tơ’lêi hlâu. Cheăng chiâk deăng dêi vâi krâ kuăn pơlê xuân hiăng chía pơhlêh, bu to lâi hơnăm achê kố rêh kâ ối dêi kuăn pơlê hiăng châ mơnhông luâ tâ hdrối nah ‘nâng. Vâi krâ – nhŏng o mơnê kơ Tơnêi têa hiăng tŏng gum, mơ’no liăn mơjiâng ăm kuăn pơlê ai troăng prôk”.

Pôa Hriu, Kăn pơkuâ hnê ngăn Chi ƀô̆, hnối cho Kăn thôn pơlê Kde Kông tối ăm ‘nâi, mơ’nui hơnăm 2021, troăng ki tôh ƀê tong xŏn ai 6.600 m tơdjêp ing troăng kân má 19 troh a pơlê Kde Kông, ối tung cheăm Hra, tơring ‘Mang Yang hiăng châ mơjiâng pro, tâi tâng kơxô̆ liăn mơjiâng pro mê ai 34 rơtal liăn, kơnôm ing liăn dêi kong pơlê Gia Lai. Bú 1 hơnăm kơ’nâi mê, hiăng mơjiâng pro kêi, klêi pro mê hiăng gum ăm kuăn pơlê ki xahpá kố châ prôk lăm. Drêng hiăng ai troăng prôk nếo, prôk lăm tơ’lêi hlâu, hên tơmeăm, môi tiah báu, alâi, pôm loăng lơ mâu chu, í, kơpôu, ro drêng tê ôh tá tro khu mơdró krê pá kong hjip yă xếo; mâu khu mơdró hiăng tơ’lêi châ mot tung pơlê vâ rôe ki nhŏng o, kuăn pơlê tê dêi tơmeăm châ yă ki chía kơnâ tâ. Pôa Hriu-Kăn thôn Kde Kông ai vêh mơnhên tối:

“Sap ing hâi Tơnêi têa mơ’no liăn mơjiâng pro troăng ing cheăm mot troh a pơlê, tơdroăng rêh kâ ối dêi vâi krâ, kuăn pơlê pơhlêh hên, ngiâ méa thôn pơlê xuân hiăng châ tơtêk. Tơdroăng ki pơto chơ kế tơmeăm môi tiah báu, alâi, lơ mâu loăng nhĕn xuân châ tê dêi tơ’lêi, tê châ yă kơnâ tâ. Kơnôm tiah mê, tơdroăng rêh kâ ối dêi kuăn pơlê xuân hiăng châ xông tơtêk...”.

Tơdrêng ƀă tơdroăng ki mơjiâng mâu troăng prôk, hngêi pêi cheăng, Vi ƀan hnê ngăn tơring ‘Mang Yang ối pơcháu vâ chê 400 ha kong ăm pơlê Kde Kông, cheăm Hra pơkuâ ngăn, rak vế. Tơdroăng kố hiăng gum ăm vâi krâ-nhŏng o ai tơ’nôm liăn ngân ing tơdroăng cheăng kâ ki pêt loăng mơjiâng kong, veăng gum tơ’lêi hlâu ăm tơdroăng rêh kâ ối, ing mê, kơdo mơ-eăm cheăng kâ vâ hluăn ing kơtiê xapá krá tơniăn ton. Pakĭng mê nếo, tơdroăng kố hiăng veăng gum ăm kơpong hdroâng kuăn ngo châ ăm hdrê báu, alâi, plâi pôm, hdrê ro, chu, kơphế, tiu ăm mâu rơpŏng kơtiê. Kơnôm tiah mê, hên rơpŏng hiăng pêi châ hrĭng rơtuh liăn rêm hơnăm.

Dế nôkố, Hnoăng cheăng xiâm tơnêi têa mơnhông pêi cheăng kâ-rêh ối pơlê pơla a mâu pơlê cheăm dêi hdroâng kuăn ngo dế châ ‘mâi rơnêu rak vế tơniăn ăm kuăn pơlê a pơlê Kde Kông. Tơdroăng tơkêa pêi kố hiăng gum 33 on veăng ki nếo lo tơklâ ing nôu pâ, rơpŏng ki xahpá ’na tơnêi ối châ ối a pơlê nếo vâ gum ăm mâu rơpŏng ki nếo mê rĕng tơniăn tơdroăng rêh kâ ối, mơnhông pêi chiâk pêi deăng. Cho môi tung mâu on veăng hơnăm ối nếo châ xúa ing tơdroăng tơkêa kố, ngoh ‘Ninh, ối apơlê Kde Kông phiu ro tối:

“Kố cho tơdroăng tơkêa bro ing kong pơlê, tơring, cheăm mơ’no liăn, po rơdâ gum ăm pơlê ki nếo châ mơjiâng vâ mâu on veăng, rơpŏng hngêi ki nếo klâ lo ng hngêi nôu pâ, vâi lăm rêh ối krê a tíu kố. Châ tơnêi têa mơ’no liăn mơjiâng pro hngêi trăng, troăng prôk, gum tơ’lêi ăm vâi krâ châ mơnhông pêi chiâk pêi deăng ƀă hên mâu tơdroăng ki ê”.

Pôa Yung, Phŏ Kăn hnê ngăn Vi ƀan cheăm Hra, tơring ‘Mang Yang, kong pơlê Gia Lai tối ăm ‘nâi, pơlê Kde Kông ai vâ chê 60 rơpŏng, ai lối 270 pơ’leăng mâ mơngế, tâi tâng cho hdroâng kuăn ngo Bơhnéa. Hơnăm 2022 tâi pơlê ai troh 38 rơpŏng kơtiê, sap ing hâi troăng kân ƀê tong “I hiâm Đảng mơno kuăn pơlê” dế nôkố, rơpŏng kơtiê dêi pơlê hiăng chu kơdroh ối 13 rơpŏng ƀă 17 rơpŏng vâ chê kơtiê. Troh nôkố, lối 80% rơpong tung pơlê hiăng ai on tơhrrik, têa krúa vâ xúa, lối 70% rơpŏng ai rơxế kơto prôk lăm môi tiah rơxế hon đa, rơxế mái kơtâu ƀă hmốu patri.

“Pơlê Kde Kông hdrối nah troăng prôk tơnêi trâp, hliâk pá puât ó khât. Drêng nhŏng o tung pơlê tơngê hrâi, châi tamo ôh tá chiâng vâ lăm khăm pơlât a hngêi pơkeăng. Troh a hơnăm 2022 Tơnêi têa mơ’no liăn mơjiâng pro troăng ƀê tong mê tơdroăng prôk lăm khoh chía tơ’lêi hlâu tâ, drêng châi tamo mê ai rơxế kơtâu troh chơ xo mơngế pơlât a hngêi pơkeăng. Mâu vâi o lăm hriâm xuân tơ’lêi hlâu. Kế tơmeăm dêi kuăn pơlê pêi lo ing chiâk deăng, mơnăn păn ôh tá tro khu mơdró krê pá kong hjip yă xếo, tơdroăng rêh kâ ối dêi vâi krâ-kuăn pơlê hiăng mơnhông tơtêk hên. Hên mâu rơpŏng hngêi hiăng châ mơjiâng pro hngêi, hdrối nah to hngêi hlá xá, mơnât phêa ƀă po rơdâ tung pêi pêt kơphế, loăng nhĕn, ƀăch đang, pêt pôm loăng, nôkố troăng prôk hiăng tơ’lêi hlâu ăm vâi krâ-nhŏng o. Kuăn pơlê phiu ro ‘nâng drêng hiăng ai troăng prôk krúa lĕm, pêi cheăng kâ rế hiá xuân rế tơtêk hên tâ”.

Kơnôm ing troăng hơlâ pơkâ tơtro, pơlê Kde Kông, cheăm Hra, tơring ‘Mang Yang, kong pơlê Gia Lai dế pơhlêh tơtêk, ngiâ méa thôn pơlê xuân hiăng pơhlêh hên, pói tơngah tung la ngiâ kô phâi tơtô, niân ro tâ.