Drêng ‘mâi hơ’lêh pơkâ mơnhông cheăng kâ hơnăm 2025 sap 6,84% tâk troh 8,11%, kong pơlê Dak Nông xuân ‘mâi hơ’lêh hên mâu pơkâ cheăng kâ ki kal. Mê cho tâi tâng liăn ngân xo ăm hngêi rak liăn châ 3.500 rơtal liăn (tiô pơkâ ton 3.350 rơtal liăn); pê riên châ 85 rơtuh liăn/ngế (tiô pơkâ ton châ 82 rơtuh liăn/ngế); ƀă tâi tâng kơxô̆ liăn mơhnhôk ‘no pêi cheăng lâp pơlê pơla châ 26.000 rơtal liăn (tiô pơkâ tin 25.000 rơtal liăn). 

Pôa Hồ Văn Mười, Kăn hnê ngăn Vi ƀan kuăn pơlê kong pơlê Dak Nông, Kăn hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Dak Nông, ƀă tơdroăng pơkâ tâk lối 8,11% xua ki mơnhông dêi lâp kong pơlê ối hên ƀă liăn ‘măn hên hiăng ‘no pêi mâu tơdroăng tơkêa bro ki kal tung kong pơlê. Pôa tối nhên, 3 tíu tơdroăng tơxâng kô kum mơnhông dêi Dak Nông thăm nế kô châ 2 kơxô̆ tung mâu hơnăm la ngiâ. Ki apoăng cho Troăng kân tơdrăng Gia Nghĩa- Chơn Thành kô mơjiâng po tung hơnăm 2025, kum ai troăng tơdjêp Dak Nông ƀă peăng mâ hâi lo ‘na hdroh, pro xiâm ki kân vâ mơnhông tơƀrê.

Pơtối mê, tơmeăm khoăng tơnêi, ôm hyô dêi kong pơlê kân, malối cho Công viên tơnêi tơníu tung lâp plâi tơnêi UNESCO Dak Nông dế tơ’mot tơmối xuân môi tiah khu ‘no liăn cheăng.

Xiâm cheăng kâ dêi kong pơlê cho tăng chiâng xo, pêi pro bauxite alumin -nhôm dế châ hên khu ‘no liăn tơmâng khât ƀă chêh inâi ‘no liăn pêi cheăng châ rơtal dollars. Pôa Hồ Văn Mười loi khât, ƀă tơdroăng hnê mơhno dêi Chin phuh, ƀă tơdroăng tơmâng khât dêi khu xiâm kơvâ cheăng, mâu tơdroăng xơpá, tơvâ tơvân tung tơbleăng pêi tơdroăng tơkêa bro bauxiet ki châ rơtal liăn châ tah, xiâm liăn ki hên mê kô kum kong pơlê pêi cheăng kâ tâk tung la ngiâ.  

“Pơkâ 86 dei Chin phuh vâ ăm Dak Nông 5 tôh tơkŭm cheăng tăng chiâ xo, pêi pro tơmeăm khoăng ki chiâ xo tung kơdrâm tơnêi. Ôh ta riân khu pêi cheăng dêi TKV (Grup pro Kơchâ - Tơmeăm khoăng tung kơdâm tơnêi dêi Việt Nam) nôkố dế pêi pro mê Dak Nông ai 4 khu. Nôkố ai 6-7 grup cheăng kâ kân tung tơnêi têa hiăng nâp hô sơ tơkŭm 4 hngêi kơmăi, khu pêi cheăng, tâi tâng kơxô̆ liăn chêh inâi vâ ‘no pêi 6 rơtal  dollars. Pro ti lâi, tung pái khế sap khế pŭn troh khế tơpah ki iâ kô châ ăm 3 khu pêi cheăng ƀă 3 rơtal dollars mê hiăng châ 75.000 rơtal liăn pro tâk kơxô̆ liăn ‘no pêi cheăng pro tơmeăm khoăng pơxúa ăm pơlê pơla. Kơxô̆ ki mê tâk 8% lơ 10% tơ’lêi hlâu ƀă Dak Nông”.

Pôa Ngô Thanh Danh, Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng kong pơlê Dak Nông tối tiah kố pơkâ tơdroăng vâ pêi ki kân tâ môi tiah tơdroăng pêi pro kơtăng tâ, thế ai mâu luât pơkâ nhên, teăm ƀă rơdêi vâ mơgêi mơnhông cheăng kâ. Rêm râ, mâu kơvâ cheăng thế pêi pro luât pơkâ tơ’mot ‘no liăn pêi cheăng, ‘mâi hơ’lêh tơdroăng tê mơdró, hlối mơhnôk pêi cheăng châ tơƀrê  ƀă ai pơxúa xúa kơxô̆ liăn pêi cheăng mê. Tơdrêng ƀă tah ki xơpá, tơvâ tơvân vâ tơbleăng pêi mâu tơdroăng pơkâ ki kân ‘na tí tăng, hriăn pro bauxite alumin - nhôm mê thế tơmâng ‘no liăn mơjiâng pro tơmeăm khoăng tơnêi têa, tơbleăng mâu tơdroăng tơkêa pro, tơmeăm khoăng ki xiâm vâ pro xiâm cheăng kâ mơnhông tơƀrê. Pôa Ngô Thanh Danh, tối nhên:

“Ki lâi tơ’lêi hlâu thế pêi, tíu ki lâi hâi tro tơvâ tơvân thế lôi, tíu lâi ôh tá tơvâ mê thế pêi tro tiô tơdroăng pơkâ dêi Luât, ôh tá xê tơkôm tâi tâng kong pơlê klêi mê nếo pêi, drêng mê tâng pêi hiăng hrá oh tá teăm. Vi ƀan kuăn pơlê dêi kong pơlê hnê mơhno pơkâ kơtăng mâu tơdroăng ki u ối sap ing nah, tối nhên cho xiâm kơvâ cheăng ki lâi, kong pơlê ki lâi ƀă kuăn mơngế ki nhên, mơhno nhên hnoăng cheăng pêi. Tâng tơkŭm a mâu tơmeăm ki xiâm, mâu hngêi kơmăi bauxite hiăng pêi cheăng mơni kô pêi châ tơƀrê hơnăm 2025”.

Pêi cheăng a Dak Nông, pôa Nguyễn Hòa Bình, Ngế cheăng tung Khu xiâm Kal kí, Phŏ Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh tối, Tíu xiâm đi đo rơtế ƀă mâu kong pơlê vâ pêi châ tơƀrê tơdroăng hiăng pơkâ. Ƀă Dak Nông, Chin phuh dế chôa lâng tah mâu tơdroăng xơpá, tơvâ tơvân môi tiah mâu tơdroăng tơdjâk troh pơkâ bauxite, on tơhrik ki nếo mơjiâng pro. Phŏ Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối pơchân kong pơlê mơjiâng pơkâ tâk kal pêi rơtâ tá 4 tơdroăng ki rơdêi ki Hneăng hôp Đảng ƀô̆ kong pơlê hiăng tối, mê cho: bauxite, on tơhrik ‘mâi pro, ôm hyô ƀă pêi chiâk.

Phŏ ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối pơchân, Dak Nông drêng tơbleăng pêi mâu tơdroăng tơkêa pro bauxite, ví tơdroăng tro rah xo nhên, ah lơ ôh tá tro rah xo xêh khu ‘no liăn pêi cheăng ôh tá rơhéa.

“Bauxite dế cho tơmeăm ‘’ki kal’’ akố, xua mê kal khât ‘nâng tơdroăng rah xo khu ki pêi cheăng rơkê , ai liăn ngân, hiăng hmâ pêi cheăng rơkê, hlối rơkê tung rak ngăn pơkuâ hnê djâ, ai mơngế pêi cheăng  rơkê ‘na tơdroăng cheăng ki mê. Rah xo khu xiâm pơkuâ cheăng ‘no liăn chiâ xo bauxite ôh tá tro kô pro tơ’nhiê, ôh tá rơhéa tơdroăng vâ mơnhông pêi cheăng dêi kong pơlê”.