Kơxo má hâi mơ’nui rơnó Hngíu, nâ Rơ Châm Trư, pơlê Kép 1, cheăm Ialy, kong pơlê Gia Lai kơpuih văng dêi pa gong hngêi, gô̆m hlá ki tơruih tung plông hngêi, hbrâ tơdah tơmối troh ôm hyô. Rơpŏng nâ mơdró homestay, mê xuân hiăng kât lôi hdrối môi xiâm drôu tung veăng pơto tơmối tiô hmâ. A hơpêap on hiăng hbrâ trŏng xăng, kơchâi kong ƀă mâu klŏng plêa vâ prông tơxông. Nâ Rơ Châm Trư ăm ‘nâi, hên rơpŏng kuăn pơlê ối a pơlê Kép nôkố hiăng ‘nâi pro Ôm hyô vâ tăng liăn, xuân vâ tơbleăng rak vế túa lĕm tro vêa vong kuăn ngo tơná:

“Tơmối ôm hyô xuân mot akô krâm, má kơnốu a tơmiât  vâ rơnêu dêi hngêi trá vâ tơdah tomối troh koi pơtê lơ tơdah tomối troh ối kâ a kố; la klêi mê kô chiâng ăm tơmối ngăn mâu tíu ‘na túa lĕm tro ton nah. Pơlê  ngin ai hên túa lĕm tro ki tơviah”.

Ôm hyô tung kuăn pơlê ôh ti xê rĕng mơnhông a mâu pơlê kơpong kong ngo dêi Gia Lai, mê ối drô kĭng peăng mâ hâi lo dêi kong pơlê, mâu pơlê ki pơlê tơnăng ká, cheăm a chuăn... xuân chiâng ro ai hên ngế. Tơdrêng ƀă tơmối lo ing Thái Nguyên tơkâ luâ rơpâu km troh a chuăn Nhơn Châu, ngoh Nguyễn Sơn Triều ăm ‘nâi, tâi khu  ngin chiâng kơdrâ hlo tơviah a tiu kố ối lĕm môi tiah ton nah: têa kơxĭ ngiât lĕm hnối hnăng tơngói, ngăn bâ phuâng ôh tá hlo hâ ho pơlok pơlâ, iâ mơngế rơhĭng  rơhối thăm pro ăm rế krip, phá tâ ƀă tíu pơlok ki kơdrâm mơngế môi tiah hmâ hlo a mâu tíu ôm hyô a têa kơxĭ. Tung kơxô̆ mâu ngế lăm ôm hyô ngăn  a chuăn, ai ngoh Triều ƀă mâu vâi pú lăm ngăn on séa a têa kơxĭ châ mơjiâng pro a mơ’nui chal 19; xup um a Trăng hlá cờ Droh rơtăm; tăng ngăn ‘núa hmốu Thảo Nguyên ƀă hên mâu hmốu kân ki chiâng xêh ngăn môi tiah um kuăn kiâ, hlối tơviah. Ngoh Triều ăm ‘nâi:

“Tâng vâ pơchông ƀă plông têa kơxĭ a peăng kơnhŏng, mê a tung kố têa kơxĭ ai môi mơngiơk ngiât phá tơ-ê xêh tâ, hnăng tâ. Ngăn têa kơxĭ kô hlo mâu ká klê a tung têa. Khu kăn ai hên um kô tơbleăng a ‘núa têa kơxĭ akố ƀă um méa kuăn pơlê tơnăng ká a têa kơxĭ kố lĕm ‘nâng, rơhĭng hlối hơniâp”.

Klêi tơ’mot tíu pêi cheăng, Gia Lai rôh apoăng tơkŭm tŭm mâu tơdroăng “Kong - têa kơxĭ- tơbăng ngo- tơmeăm kơnía ton nah”. A peăng mâ hâi lâ cho tơbăng ngo kân ƀă mâu “Hlá xôu drêh” môi tiah kơpong nhâ loăng kong kế ing nah dêi lâp plâi tơnêi  Tơbăng ngo Kon Hà Nừng, Kơdrum kong ilâng Kon Ka King, Kơpong rak ngăn kong kế Kon Chư Răng. Tơdrêng ƀă mâu tíu lĕm tơviah iâ tíu ki ê ai môi tiah Ngo On Chư Đăng Ya, Biển Hồ, xí têa ƀă kong ki chiâng xêh ing ton nah, pro lĕm lih tơ’mot tơmối ki hâk vâ ngăn ‘na kong kế. A peăng mâ Hâi lo, têa kơxĭ chuăn po mơhno troăng prôk kĕn têa kơxĭ xŏn 135km, ƀă mâu tíu troh ai inâi pơxá Kỳ Co, Eo Gío, Đầm Thị Nại, Têa kơxĭ ngiât, ‘núa prêi bông rơtế ƀă nhâ loăng kuăn kiâ kĭng têa kơxĭ bro chiâng tíu ki kân vâ pro tíu pơtê ôm hyô, tơ’noăng ivá ƀă tíu vâ ngăn nhâ loăng kuăn kiâ.

Tơdrêng amê, Gia Lai ối xúa hên túa lĕm tro ki tơviah, Ing tơdroăng mơđah tŏn chêng khoăng Tây Nguyên troh tơmeăm khoăng kơnía ton nah môi tiah Bài Chòi, hơdruê Bội, voh tiah hmâ ing nah, hlối rơtế ƀă tíu tơbâ ton nah  Chăm Pa hlo lâp lu. Pôa Trần Việt Anh - Kăn hnê ngăn Khu  lăm Ôm hyô kong pơlê Gia Lai ăm ‘nâi troăng ki nếo pro ôm hyô a kong pơlê:

"Ngin kô tơkŭm tơrŭm ƀă mâu khu mơdró ôh ti xê to dêi kong pơlê Gia Lai mê kô rơtế ƀă mâu khu mơdró tung tơnêi têa ƀă kong têa ê vâ tăng troăng lăm ôm hyô, pro ti lâi vâ châ troh a mâu kơpong ngăn mâu tíu ki lĕm dêi têa kơxĭ ƀă ki lĕm dêi kong ngo”.

Hơnăm 2025, ôm hyô Gia Lai mơnhông rĕng, tơdah 12 rơtuh ngế. Hneăng hôp Đảng ƀô̆ kong pơlê Gia Lai rôh má 1 (Hneăng 2025-2030) hiăng ‘nâi nhên ôm hyô cho 1 tung hơnăm cheăng kâ xiâm, pơkâ troh hơnăm 2030 tơdah dâng 18,5 rơtuh ngế, tung mê, ai lối 1,1 rơtuh ngế tơmối lâp plâi tơnêi; mơnhông ôm hyô tiô troăng lĕm, krá, ai pơxúa châ xo tơ’mot liăn hên.

Hơnăm 2026, Gia Lai châ rah chêh inâi hơnăm Ôm hyô tung tơnêi têa ƀă pơxá “Gia Lai - tơkŭm túa lĕm tro, tơbleăng ki lĕm, ƀă tơdroăng po leh kân kô po sap khế 3 troh khế 12/2026. Jâ Nguyễn Thị Kim Chung - Phŏ pơkuâ ngăn Túa lĕm tro, Tơ’noăng Ivá ƀă Ôm hyô  Gia Lai ăm ‘nâi:  

“Khu xiâm pơkuâ ngăn hiăng veăng tăng ‘nâi plĕng ăm kong pơlê mơjiâng pro ƀă pêi klêi tơdroăng tơkêa bro mơnhông Ôm hyô kong pơlê Gia Lai hơnăm 2025-2030. Tung mê hiăng mơhno hơ’lêh mâu tơmeăm vâ ôm hyô vêh tiô troăng mơnhông ôm hyô troh tơbleăng ôm hyô, mâu luât pơkâ mơnhông tơƀrê tung la ngiâ mê kô mơjiâng luât tŏng gum ‘na mơnhông ôm hyô tung kuăn pơlê, ôm hyô ngăn chiâk deăng, kơjo kum, hnê mơhno, ăm hriâm tơ’nôm ƀă mơngế pêi cheăng ‘na ôm hyô vâ  djâ mơhno ăm tơmối ki troh ôm hyô  tung lâp plâi tơnêi  hlo ‘nâi”.

Rơnó hơngui dế vâ troh a tơbăng ngo ƀă têa kơxĭ chuăn têa kơxĭ, djâ tơdroăng rêh ối nếo, hyôh ki nếo ‘na lăm ôm hyô a Gia Lai. Tung tơdroăng hơniâp ro mê, kong kế drêh - têa kơxĭ drêh lĕm ôh ti xê to tíu ki lĕm vâ lăm ngăn tê mê dế chiâng tơdroăng mơhnhôk mơnhông tơƀrê, po rơdâ môi tơdroăng cheăng krá ăm kơpong tơnêi ki kố.