VOV4.Xơ Đăng - Nếo achê kố, pêi cheăng ƀă kăn pơkuâ kong pơlê Khánh Hòa, pôa Phạm Minh Chính, Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh tối nhên: ‘’Mơjiâng tơring rơlố Trường Sa chiâng tíu xiâm cheăng kâ, mơhno túa lĕm tro, pơlê pơla a têa kơxĭ dêi lâp tơnêi têa cho kơpong ki hbrâ rơnáu hdrối,kal châ rak vế krá tơniăn, veăng kum rak vế hnoăng pơkuâ chuăn rơlố, têa kơxĭ dêi Tơnêi têa’’. Mâu hơnăm hdrối mê hía nah, kơnôm châ tơdroăng tơmâng to\ng kum ngăn dêi Đảng, Tơnêi têa ƀă Khu lêng, mâu kế tơmeăm ki kal kum ‘na tơdroăng rêh ối ƀă pêi cheăng a rơlố Trường Sa hiăng châ ‘no liăn mơjiâng pro, tung mê ai on tơhrik mâ hâi ƀă on tơhrik kơtâu [ă khía.

Thiê̆u tă ki pêi cheăng rơkê cho Nguyễn Văn Chiến, pơkuâ ‘na troăng on tơhrik a rơlố Trường Sa Đông tối ăm ‘nâi, châ tơmâng tŏng kum dêi Đảng ƀă Tơnêi têa, tơdroăng rêh ối dêi kăn ƀô̆, mâu lêng ƀă kuăn pơlê tơring rơlố Trường Sa, kong pơlê Khánh Hòa dế rế hiá rế tơtêk. Kô chiâng vâ tối, Trường Sa cho tơring apoăng tung lâp tơnêi têa châ xúa on tơhrik bâ eăng ing on tơhrik ki krúa lĕm. Kơnôm châ ai on tơhrik tơniăn kố, mâu tơdroăng rêh ối a rơlố hiăng tơ’lêi tâ hdrối nah. Thiê̆u tă Nguyễn Văn Chiến tối:

‘’Á hiăng 8 xôh kâ têt a rơlố, on tơhrik hdrối nah kơnôm to ing kơmăi, tá hâi ai on tơhrik krúa lĕm xua mê xah hêi, tơdroăng mơhno túa lĕm tro hơdruê xuâng kơdroh hên, xua ôh tá ai tŭm on tơhrik. Kơ’nâi kố, tơniăn tơdroăng tŏng kum parŏng troh tơmeăm mơjiâng on tơhrik, xua mê tơdroăng rêh ối kăn ƀô̆ mâu lêng a rơlố rế tơniăn lĕm tâ’’.

On tơhrik kơtâu ƀă hyôh mâ hâi a tơring rơlố Trường Sa

Hdrối nah, drêng ối hơngế tơnêi tơníu rơdâ, mâu rơlố a Trường Sa ki hên xúa kơmăi kơtâu ƀă têa châu vâ mơ’no on tơhrik kum tung tơdroăng rêh ối, mơ’no on ƀă pêi cheăng dêi mô đô̆i ƀă kuăn pơlê a rơlố. Mơ’no on tơhrik kố mơ’no hrê hên liăn ƀă ôh tá tơniăn, kơmăi mơ’no on tơhrik idrâp pơtôu pơ’lok ƀă pro ‘mêi kong prâi, xua mê bu xúa to lâi chôu a kơmăng ƀă drêng kal tê. Laga 10 hơnăm ngi kố, mâu rơlố a Trường Sa hiăng châ mơ’no liăn krâ on tơhrik ki krúa lĕm kong prâi, xúa ki tô, khía a Trường Sa vâ mơjiâng on tơhrik kum tung tơdroăng rêh ối ƀă hnê pơtâp lêng xuân môi tiah hbrâ tơplâ.

Ôh tá xê to tiah mê, on tơhrik krúa lĕm a Trường Sa đi đo châ mơ’no liăn hriăn plĕng, mơnúa ƀă rak ăm tơniăn lĕm tâ mê, vâ on tơhrik a Trường Sa rế hía rế bâ eăng tâ. Thươ̆ng ŭy Dương Tuấn Hải, pơkuâ on tơhrik a rơlố Đá Đông A tối ăm ‘nâi, rơlố hiăng krâ ƀă ăm xúa mơnúa on tơhrik krúa 3 pha ing pái khế mơ’nui hơnăm nah:

‘’On tơhrik kố rơdêi, têi, khu 3 pha tơniăn, mơnúa xúa vâ po rơdâ kân tâ, têi tâ tâng pơchông khu on tơhrik 1 pha. Tiô lĭ thuyê̆t 1 chôu mơjiâng ƀă ki pê khía ƀă kơmăi mơ’no ƀă hmốu a rơlố mê môi chôu dâng 25kw. Drêng kong mêi ôh tá tô, xúa châ 3 hâi ôh tá kal tơ’mot tơ’nôm, nôkố xúa môi hâi bu dâng 5kW’’.

On tơhrik krúa lĕm a Trường Sa

Kơmăi on tơhrik krúa lĕm ƀă kŏng ngê̆ rơxông nếo, pơkuâ ƀă kơmăi tĭnh, xuân pơkâ thế mâu lêng pêi ‘na on tơhrik xuân thế ti tăng plĕng ƀă hriâm tâp tơ’nôm ‘na on tơhrrik, vâ mơ’no on tơhrik tơniăn, châ tơƀrê. Ngoh Trần Văn Đức, ngế pêi cheăng ‘na on tơhrik rơlố Đá Tây A tối:

‘’Tơná cho rơxông hdrối a kơpong hơngế hơngo thôn pơlê, nôkố tơdroăng pêi cheăng ƀă kơmăi kơmok to chư kong têa Ăng-glê, chư kong têa ê, hên drêng xuân pá. Laga (khu rak ngăn rơnêu ối a tơnêi tơníu kân rơdâ tá) ai kơbố lo lăm rơnêu krâ tơmeăm ki nếo teăm tơdrêng ôh, xua mê á xuân thế hriâm tâp, ti tăng plĕng vâ tơdroăng rơnêu on tơhrik tơniăn tâ. Apoăng nếo pơxiâm pêi xuân pá, nôkố ‘mot tung ngiâ um Avatar krâ pro chiâng kơtâu xêh tâi tâng, á rak ngăn pơkuâ séa ngăn rêm hneăng ƀă hía hé’’.

Nếo achê kố, xông tơpui a roh pêi cheăng ƀă khu râ kăn pơkuâ xiâm kong pơlê Khánh Hòa, pôa Phạm Minh Chính, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối nhên, kal pêi pro tơdâng tơ’mô mâu troăng mơnhông mơdêk cheăng kâ têa kơxĭ ƀă gak kring hnoăng pơkuâ rơlố, hlối pêi hnoăng cheăng tơniăn cheăng lêng – gâk kring, rak tơniăn cheăng kal kí ƀă tơniăn tâi tâng pơlê pơla tung rêm troăng pơkâ pêi, troăng hơlâ, troăng pêi ton xŏn, pơkâ pêi, tơdroăng tơkêa bro mơnhông mơdêk cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla; mơjiâng tơring rơlố Trường Sa chiâng tíu xiâm cheăng kâ, mơhno túa lĕm tro, rêh ối pơlê pơla a têa kơxĭ dêi lâp tơnêi, cho kơpong gak kring krá tơniăn, kum kring vế hnoăng pơkuâ têa kơxĭ, rơlố krih tơviah dêi Tơnêi têa:

‘’Mơnhông mơdêk Trường Sa chiâng tíu xiâm-cheăng kâ-mơhno túa lĕm tro-rêh ối pơlê pơla a têa kơxĭ dêi lâp tơnêi têa, cho kơnâng gak krá tơniăn, gak kring hnoăng pơkuâ rơlố têa kơxĭ dêi Tơnêi têa tiô luât dêi tơnêi têa pin ƀă ing luât lâp plâi tơnêi, ki rơhêng vâ tối UNCLOS 1982, ƀă klêi kơ’nâi kêi đeăng pơkâ mê kơjo tơdrêng ăm tơdroăng pêi pro tơkŭm po pêi pro, ahdrối tơkŭm pêi pro kơjo tơdroăng pêi cheăng parŏng ‘na tơdroăng cheăng tơnăng ká xi xŏng, klêi mê kơjo ăm kuăn pơlê pơtối lo amê veăng mơnhông cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla tơniăn tơdroăng rêh ối ton xŏn ƀă ki rơhêng vâ tối cho thăm krá tơniăn tơdroăng gâk kring a tơring rơlố têa kơxĭ Trường Sa kố’’.

Quốc Học rah chêh VOV1

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng