VOV4.Xơ Đăng - Môi tung mâu troăng hơlâ ki kal vâ mơnhông pêi cheăng kâ mê cho thăm mơdêk tăng liăn ăm mung, vâ xúa kơxo# liăn pêi pro mâu tơdroăng ki kơjo pêi, ki xiâm. Loi tơngah kô ‘mâi mơnhông ‘na pêi cheăng kâ hên hngêi rak liăn dế pơkâ kô pêi lo ki vâ iâ hlái ai sap ing 20  troh 30% tung hơnăm kố, ki hên cho kơnôm ing tơdroăng tê ‘ngré, ăm mung [ă mơngế krê, ăm mung tơnêi, hngêi trăng.

Tiô kơxô̆ ăm ‘nâi ing Hngêi rak liăn Tơnêi têa, ‘no liăn ăm mung troh mơ’nui khế péa tâk 1,82% tâng vâ pơchông ƀă mơ’nui hơnăm 2021. Xuân tiô kơxô̆ ăm ‘nâi ing Hngêi rak liăn Tơnêi têa, mơ’nui hơnăm 2021, kơxô̆ liăn tơkâ ăm mung châ 10,44 rơtuh rơtal liăn. Tiah mê, tung 2 khế apoăng hơnăm, hngêi rak liăn hiăng ăm mung ăm lối 190 rơpâu rơtal. Hdrối mê, Hngêi rak liăn Tơnêi têa ăm ‘nâi, kơxô̆ tơkâ hiăng tâk dâng 2,74% tung khế 1/2022, tơ’mô tâk vâ chê 286 rơpâu rơtal liăn.

Kố cho kơlo ki hên má môi tung pơla 10 hơnăm hdrối nah, tối ‘na tơdroăng ki tâk rĕng kố ƀă tơdroăng ki rơhêng vâ mung liăn tung tơdroăng cheăng kâ tung khế apoăng hơnăm. Mâu khu ki rơkê xuân mơ’no tối tơdroăng ki hơ’lêh khât ‘na hlá mơ-éa mơdêk ăm mung tung hơnăm kố. Tiô tối tơbleăng dêi Kŏng ti chứng khoán BSC, tơdroăng ki rơhêng vâ mung liăn hơnăm 2022 kô pơtối a kơlo ki hên ƀă mơni kô tâk 14% châ tŏng kum xua ing tơdroăng ki pơtối ‘mâi mơnhông cheăng kâ klêi kơ’nâi ai pơreăng.

Pakĭng mê, kơxô̆ liăn kum tiô riân 350 rơpâu rơtal tung 2-3 hơnăm la ngiâ xuân veăng kum mơdêk ăm mung. Kăn phŏ ngăn Hngêi rak liăn Tơnêi têa Đào Minh Tú ăm ‘nâi:

‘’Hơnăm 2022 ngin kô pơtối pơkuâ tơdroăng liăn ngân tiô troăng ki rơkê, pro tơ’lêi hlâu khât ăm khu mơdró kâ, tŏng kum kơxô̆ liăn ăm tơdroăng cheăng kâ. Tung tơdroăng ki ‘na liăn ngân ngin xuân séa ngăn khât tung tơdroăng ‘mâi mơnhông cheăng kâ dêi Chin phuh, rak tơniăn tơdroăng ki séa ngăn pro mơhrê, tơniăn tơdroăng cheăng kâ, rak tơniăn ki kơnía ‘na liăn, rak tơniăn yă liăn xuân môi tiah rak ngăn tro kơchơ mơdró liăn ngân, kơchơ tê mêa’’.

‘Na kum liăn ăm tơdroăng cheăng kâ, Hngêi rak liăn Tơnêi têa pơtối pêi pro mâu troăng hơlâ vâ séa ngăn túa ki ăm mung liăn, tơtro ƀă tơdroăng ki mơdêk ki rơkê tung ăm mung liăn. Tơdrêng amê, hngêi rak liăn pơkâ thế tơkŭm ăm mung liăn mơdêk ăm mung liăn tơniăn, tơƀrê, tơkŭm ăm mung tung mâu kơvâ cheăng kâ, kơvâ ki kơjo kum tiô troăng hơlâ pơkâ dêi Chin phuh, séa ngăn kơtăng tơdroăng ăm mung tung mâu kơvâ cheăng ki mơni kô ôh tá mơhúa môi tiah hngêi trăng, tơnêi tơníu, chứng khoán, mâu tơdroăng tơkêa BOT, BT troăng prôk, mơdêk rak ngăn tơdroăng ki ôh tá mơhúa ƀă tơdroăng ki ăm mung ‘na tơdroăng rêh ối, ăm mung roê xúa kế tơmeăm, pro tơ’lêi hlâu ăm khu mơdró kâ ƀă kuăn pơlê châ mung liăn ing hngêi rak liăn.

Jâ Hà Thu Giang, Kăn phŏ ngăn liăn ngân, Hngêi rak liăn Tơnêi têa ăm ‘nâi:

‘’Ăm mung liăn pơtối cho mơ’no tung 5 kơvâ cheăng ki kơjo kum, ƀă 5 kơvâ cheăng ki kố pơrá ai kơlo mơdêk hên tâ mâu kơvâ cheăng tơdjuôm,5 kơvâ cheăng ki kơjo kum cho pêi chiâk deăng thôn pơlê, khu mơdró kâ kŭn ƀă krâ kơvâ, tê tơmeăm ngi kong têa ê, kơmăi kơmok pêi cheăng ƀă kơmăi kơmok rơxông nếo pơrá cho tơdroăng ki kum dêi cheăng kâ, xua mê troăng pơkâ hơnăm 2022 dêi hngêi rak liăn Tơnêi têa xuân kô tơkŭm tung tơdroăng ki ăm mung liăn tung mâu kơvâ cheăng ki kố”.

Achê kố, Khu ki pêi dêi hnoăng cheăng dêi hngêi rak liăn dêi Rôh hôp Khu mơdró kâ Việt Nam (VBF) pơkâ thế Hngêi rak liăn Tơnêi têa séa ngăn pro pơhôi ăm tơdroăng ki mung liăn vâ mâu hngêi rak liăn ai hên tíu ăm mung, kum mâu khu mơdró kâ, malối cho mâu khu mơdró kâ krâ kơvâ ƀă kŭn drêng kal. Tơdroăng po tơ’nôm ăm mung liăn ôh ti xê to túa rak ngăn, pơkuâ liăn ngân rơkê plĕng tiô troăng kơchơmơdró.

Túa pơkâ xúa ăm mung liăn mơni kô athế tŏng kum tung la ngiâ drêng túa pơkâ mung xuân môi tiah mâu hngêi rak liăn tê mơdró pêi pro châ tơdroăng dêi môi kơchơ mơnhông. Ngế ki rơkê Nguyễn Trí Hiếu tối tiah kố, tung mâu khế la ngiâ, tiô tơbleăng tơdroăng ki rơhêng vâ liăn xúa dêi khu mơdró kâ klêi kơ’nâi ai pơreăng loi tơngah kô ai tơdroăng ki pơxúa ăm kuăn pơlê ƀă khu mơdró kâ. Hngêi rak liăn Tơnêi têa mê ath lôi tíu ăm mung vâ rêm to hngêi rak liăn pơkâ xêh tê mơdró dêi tơná.

Pôa Nguyễn Thanh Tùng, kăn phŏ pơkuâ Hngêi rak liăn TMCP Ngoại thương Việt Nam Vietcombank tối nhên tơdroăng ki ăm mung liăn châ pơkâ nếo kô kum vâ tơdroăng ki tê mơdró, ‘mâi mơnhông cheăng kâ:

‘’Tâi tâng tíu ăm mung liăn Hngêi ral liăn Tơnêi têa ăm phêp mơdêk tơ’nôm, Vietcombank kô kum ăm tơdroăng ki ăm mung liăn tung mâu kơvâ cheăng ki kal dêi tơdroăng cheăng kâ, kum mơjiâng pro tê mơdró xuân môi tiah tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê”.

Tối tơbleăng dêi Hngêi rak liăn nếo achê kố dêi Kŏng ti chứng khoán Rồng Việt (VDSC) xuân mơnhên tối hơnăm kố, mâu tơdroăng ‘mâi mơnhông cheăng kâ kô tơdjâk khât troh kơvâ hngêi rak liăn. Mâu kơxô̆ liăn tŏng kum cho tơdroăng ki kal tung tơdroăng ki rak tơniăn loi tơngah khu mơdró kâ, hơ’lêh tơdroăng ki ai liăn tung kơdroh ki mơhrê ăm mung ƀă kơlo ki ngăn tung túa pơkâ, tơdroăng ki rĕng ƀă tơƀrê dêi kơxô̆ liăn mơ’no ƀă ivá ‘mâi mơnhông.

Drêng tơdroăng ki tê mơdró châ hơ’lêh kô kơdroh iâ tơdroăng ki ôh tá mơhúa tung tơdroăng mung liăn dêi tơdroăng cheăng kâ. Ing mê, mơdêk tơdroăng ki kum ƀă tơdroăng ki rơhêng vâ mung liăn. Maluâ tiah mê, kăn pơkuâ mâu hngêi rak liăn xuân tối xuân ối ai mâu tơdroăng ki ôh tá mơhúa pro mơhrê liăn, tơdroăng ki ‘mâi mơnhông dêi mâu kơvâ cheăng xuân ối hrá la ngăn tơdjuôm, tơdroăng ki loi tơngah mơdêk cheăng kâ hơnăm kố bâ eăng tâ hơnăm hdrối. Hngêi rak liăn cho môi tung mâu kơvâ ki châ loi tơngah mơdêk tro má môi hơnăm kố.

Vũ Bảo Ngọc chêh