VOV4.Xơ Đăng - Klêi kơ’nâi hiăng chía rơhĭng rơhối ing tơdroăng tâ tú pơreăng COVID-19, idrâp chêng koăng dêi mơngế K’ho pá kơdâm chêng ngo Langbiang, pơlê kân Lạc Dương, tơring Lạc Dương, kong pơlê Lâm Đồng hiăng vêh tâng nếo idrâp ki koh tơdah koh tơmối tung rơnó hơngui hơnăm nếo kố. Tơdrêng amê, mâu kế tơmeăm ki tiah hmâ dêi hdroâng kuăn ngo akố, môi tiah hmôu, jiâ, drôu xiâm xuân hiăng châ hbrâ rơnáu tŭm, krâu krúa, hbrâ vâ kum tê ăm mâu nhŏng o, tơmối hơngế achê troh akố vâ kal rôe xúa, rôe dâi. Xua ing tơdroăng ki mơnhông ôm hyô pơlê pơla hiăng kum tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê a tíu kố rế hiá rế mơnhông tơtêk rêm hâi.

Klêi kơ’nâi pêi pro tơdroăng ki pro pơhôi klâ krê pơlê pơla, hmâ tơniăn, rơkê, hbrâ mơdât tơƀrê pơreăng COVID-19 tiô pơkâ 128 dêi Chin phuh, idrâp chêng, idrâp koăng dêi kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo K’ho a chêng ngo Langbiang, pơlê kân Lạc Dương, tơring Lạc Dương (Lâm Đồng) hiăng rĕng tơhmâ ƀă idrâp hơniâp ro kum ăm tơdroăng rơhêng vâ hmâng dêi tơmối. Pôa Krăjan Plin, krâ pơlê phiu ro ăm ‘nâi, maluâ pơtê tung pơla ton khế la mâu tơdroăng ki kum ăm tơmối ôm hyô dêi kuăn pơlê akố xuân ối châ tơkŭm po tơniăn lĕm.

Tơdroăng ki pro pơhôi klâ krê pơlê pơla, hmâ ƀă pơreăng COVID-19 tung tơdroăng ki vêh tiah hmâ nếo a rơnó Hơngui kố cho môi troăng hơlâ ki pêi pro teăm tơdrêng, tơtro ƀă hiâm mơno kuăn pơlê. Vâi krâ nhŏng o a pơlê kân Lạc Dương pơrá hbrâ rơnáu tŭm mâu tơdroăng, kế tơmeăm, mâu ngế cheăng vâ tŏn tro má môi ăm tơdroăng ki rơhêng vâ hmâng dêi tơmối ôm hyô tung hơnăm nếo kố.

Pôa Krăjan Plin, krâ pơlê tối:

“Klêi kơ’nai lối 2 hơnăm pơtê xua pơreăng COVID-19, chin phuh hiăng ăm phêp mâu tíu tê mơdró pơtối kum ‘mâi mơnhông tung tơdroăng ki tiah hmâ nếo vâ mơnhông mơdêk tơdroăng rêh ối rế hbrâ mơdât pơreăng, vâi krâ nhŏng o a cheăm, tơring kố tối tơdjuôm ƀă rơpŏng hngêi tối krê hiăng hbrâ tŭm, krâu, hbrâ rơnáu kum ăm tơdroăng rơhêng vâ lăm hyôu ngăn, hmâng ƀă trâm mâ mơhno túa lĕm tro tŏn chêng koăng dêi tơmối tung rôh Têt kố.

Mâu tơdroăng sap ing kế kâ, têa ôu tá troh tơdroăng ki tŏn chêng koăng hiăng châ hbrâ rơnáu ƀă mâu tơdroăng ki tơdah tơmối troh nôkố pơrá hiăng châ vêh tiah hmâ. Xua mê, pêi lo liăn dêi rơpŏng xuân ối rak tơniăn, Têt troh xuân tơniăn môi tiah mâu hơnăm hdrối mê hía nah”.

Rơtế ƀă tơdroăng ki mơhno túa lĕm tro tŏn chêng koăng ƀă pế pơchên hmê kơchâi, kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo K’ho a pơlê kân Lạc Dương ối mơnhông cheăng teăn hmôu ƀă pế drôu xiâm vâ tê ƀă kế tơmeăm ki kum ăm tơmối. Tiô pôa Păng Ting K’Rè, a Ƀon Dơng 1, pơlê kân Lạc Dương, tơdroăng ki vâi krâ nhŏng o a tíu kố mơnhông hlo tơƀrê tơdroăng ki mơhno túa lĕm tro chêng koăng – tơdroăng ki ki kơnía dêi kuăn mơngế hiăng châ UNESCO mơnhên vâ pro ôm hyô cho môi tơdroăng ki pơxúa kân kal khât pơtối châ mơdêk. Xua mê, gá veăng kum kân khât tung tơdroăng ki tăng cheăng pêi ƀă mơdêk pêi lo liăn ăm hên rơpŏng, tung mê ai hên ngế hiăng mơ-eăm hluăn kơtiê ƀă pro kro mơdrŏng.

‘’Pin pêi pro tơdroăng ki tŏn chêng, tơgôu koăng ăm tơmối hiăng ai pơxúa ‘na tơdroăng ki pêi lo liăn, hơ’lêh tơdroăng rêh ối rơpŏng hngêi. Hên ngế pêi cheăng a cheăm, tơring hiăng ai cheăng pêi, tơniăn tung tơdroăng rêh ối. Xua mê, pơlê, cheăm rế hía rế mơnhông tơtêk. Kố cho tơdroăng cheăng ki veăng kum rak vế khôi túa lĕm tro, hnê tối ăm mâu rơxông hơnăm ối nếo hlê plĕng ‘na mơhno túa lĕm tro chêng koăng dêi tơná, cho kế tơmeăm ki kơnía xua pôa jâ ‘măn ăm ai kơnía kân khât dêi hdroâng kuăn ngo K’ho tối krê ƀă hdroâng kuăn ngo a Tây Nguyên tối tơdjuôm”.

Tiô pôa Trần Xuân Đường, kăn hnê ngăn Vi ƀan hnê ngăn pơlê kân Lạc Dương, tơring Lạc Dương, xua ing tơdroăng ki ai hên mơhno túa lĕm tro kum ăm tơmối ôm hyô hiăng pro ai pơxúa ‘na pêi lo liăn. Xua mê, rak vế ƀă mơdêk mâu kế tơmeăm ki kơnía ‘na mơhno túa lĕm tro khôi hmâ hiăng ƀă dế cho troăng troăng mơnhông ki ai hlâu ki pơlê kân, tơring dế tí tăng túa vâ mơdêk. Rơtế ƀă mâu kơvâ cheăng kâ ki ê, tơdroăng ôm hyô pơlê pơla hiăng veăng kum kân khât tung hnoăng cheăng kơdroh kơtiê krá ton ăm tơring. Ki nhên, lâp pơlê kân nôkố bu ối 16 rơpŏng kơtiê, rơpŏng kro ƀă chía niân rế hía rế hên. Pôa Trần Xuân Đường ăm ‘nâi:

“Ngin hiăng ai troăng pơkâ ôm hyô pơlê pơla tơkŭm tung tơdroăng mơhno túa lĕm tro hdroâng kuăn ngo, malối cho chêng koăng. Tơdrêng amê, mâu kế tơmeăm ki vâi krâ nhŏng o hdroâng kuăn ngo akố mơjiâng pro vâ tê ăm tơmối môi tiah drôu xiâm, teăn tơmeăm, teăn hmân ếo ƀă hên ki ê kố cho mâu kế tơmeăm xiâm, kế tơmeăm ki tơmối drêng troh akố hâk vâ roê. Xua mê, ôm hyô pơlê pơla hiăng kum vâi krâ nhŏng o ai cheăng pêi, pêi lo liăn, xut tah hrâ mơnguâ kơtiê ƀă pro kro mơdrŏng ăm tơring’’.

Kơnôm ing tơdroăng ki ‘nâi mơdêk ki rơdêi ‘na mơhno túa lĕm tro dêi hdroâng kuăn ngo tơná, mơngế K’ho a chêng ngo Langbiang, pơlê kân Lạc Dương, tơring Lạc Dương (Lâm Đồng) hiăng lôu péa hên túa ôm hyô, rế mơnhông mơdêk cheăng kâ rế rak vế mơhno túa lĕm tro khôi hmâ. Ƀă troăng prôk kố, mơni tung la ngiâ, tíu kố kô chiâng môi tíu troh ki hơniâp ro ƀă mâu tơmối ki lăm troh ôm hyô.

Quang Sáng chêh

Katarina Nga tơplôu ƀă tơbleăng