VOV4.Xơ Đăng - Mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên ai lối 2.000 to rơchoâ ƀă long rơchoâ mê châ chât rơpâu ha. Tơdroăng xúa mâu rơchoâ păn ká xi xŏng ƀă mâu tơmeăm, xúa mơdró ‘na rơchôa ki ê dế tơvâ drêng xúa mâu tơdroăng pơkâ dêi luât Rơchôa hơnăm 2017, Pơkâ kơxô̆ 67 dêi Pơkâ 96 hơnăm 2018. Rơpâu ha rơgâ têa mơ’nhiê tê kơtê ôh tá chiâng vâ kĭ tơhrâ ăm mung păn ká xi xŏng.

Pôa Nguyễn Trọng Nhi pơkuâ rơchôa têa Vạn Xuân ai têa dâng 5 ha a khô̆i 9, pơlê kân Dak Mil, tơring Dak Mil, kong pơlê Dak Nông troh nôkố hiăng 20 hơnăm. Pôa rêh kơnôm to păn ká akố. Laga sap hơnăm 2018 troh nôkố kŏng ti  pơkuâ long, rơchôa têa Dak Nông tơbleăng ôh tá chiâng kĭ tơkêa ăm mung têa xua pá mâu pơkâ dêi Luât long rơchôa têa, tơdroăng mơ’no liăn dêi pôa Nhi tro athế pơtê. Tơdroăng pơkuâ, xúa long têa xuân ai tơdroăng tơxup tơbriât, hên ngế mot tơnăng ká laga pôa ôh tá chiâng vâ mơdât xua ôh tá tŭm tơdroăng vâ pêi pro tiô luât.

Tơdroăng kố ton troh nôkố hiăng 4 hơnăm, pôa Nhi pâ thế Tơnêi têa rĕng ai troăng tơleăng mâu tơdroăng tơvâ tơvân vâ pôa hmiân tuăn mơ’no liăn păn ká:

‘’Pơkâ hiăng ton laga trâm pá ‘na luât. Kĭ ăm á tơkêa, á nếo khên mơ’no liăn mê nôkố ki hên cho ngăn rơchôa, pơkuâ rơchôa tê, pơkuâ long rơchôa têa tê ôh tá khên mơ’no liăn. Ôh tá khên kĭ tơkêa cho tơ’lêi tơxup tơbriât, cho nhên khât ai luât pơkâ mê á nếo khên mơ’no liăn pêi kâ kân’’.

Tâi tâng mâu long, rơchôa hno têa a Tây Nguyên ôh tá ai xiâm kối ăm tơdroăng mung rơgâ têa

Pôa Bùi Phong Danh, Kăn phŏ pơkuâ tíu pêi cheăng tơring Dak Mil – Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu mơjiâng pro long, rơchôa hno têa kong pơlê Dak Nông, tối ăm ‘nâi, tâi tâng tơring ai 43 long, rơchôa hno têa kơdoăng dâng 22 rơtuh met khô̆i, ƀăng kơpêng têa lối 300ha. Tâi tâng mâu long, rơchôa têa pơrá ôh tá kĭ tơkêa ăm mung kơpêng têa ƀă kuăn pơlê xua pá Luât long, rơchôa hno têa 2017 ƀă pơkâ 67 hơnăm 2018.  

Tiô pôa Danh, trâm pá akố cho pơkâ ‘na hnoăng xúa tơnêi tung hô sơ tơbleăng râ ai hnoăng séa ngăn kĭ ăm phêp troăng tê mơdró. Drêng tâi tâng mâu long, rơchôa hno têa kơdoăng têa nôkố pơrá tá hâi ăm hnoăng xúa tơnêi ăm Kŏng ti pơkuâ:

‘’Hơnăm 2017 kong pơlê ai môi yă pơkâ ăm mung rơngâ têa cho 250liăn/m2/hơnăm. Tơring xuân ai hên ngế vâ mung, laga trâm pá xua Luât long, rơchôa hno têa, Pơkâ 67, pơklât păn ká xi xŏng thế châ ăm mơ-éa phêp. Mê vâ ăm mơ-éa phêp mê thế ai hô sơ tơnêi, laga hô sơ tơnêi kong pơlê tá hâi pơcháu ăm kŏng ti xua mê kŏng ti ôh tá ai hnoăng’’.

Tây Nguyên ai lối 2 rơpâu long, rơchôa hno têa mơ’nhê tê kơtê xua ôh tá chiâng ăm mung

Pôa Lê Viết Thuận, Kăn hnê ngăn Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu mơjiâng pro long, rơchôa hno têa kong pơlê Dak Nông tối ăm ‘nâi, tâi tâng 250 long, rơchôa hno têa tung kong pơlê pơrá tá hâi châ ăm mơ-éa phêp xúa tơnêi, tơdroăng ki mơ’nhê kố kô ối ton xua tơdroăng ăm mơ-éa phêp xúa tơnêi ăm mâu long, rơchôa hno têa cho pá, pơtối mê nếo cho pá ‘na ôh tá bê liăn. Plâ sap hơnăm 2018 troh nôkố, kŏng ti nếo bu mơ’no kơxô̆ liăn vâ tơkŭm vê hdró, tâp tơneăn hâng loăng tơniăn ăm dâng 10 long rơchôa hno têa hbrâ ăm mơ-éa xúa tơnêi, châ tá hâi tŭm 5%:

‘’Vâ pro môi tơmeăm ai hnoăng pơcháu tơnêi, tâp tơneăn mê thế pơxiâm ing đê cương, troh pâ troăng hơlâ, pâ kơxô̆ liăn mê ôh tá xê pơcháu mê pro ăm tơdrêng ôh. Drêng mơ-éa nah tơnêi têa xo, chêl liăn ôh tá tơtro môi tiah nôkố. Nah ki hên ai tơmeăm vâ mơjiâng pro mê hôp kuăn pơlê ki hên kuăn pơlê pleăng tơnêi, ai hên rơpŏng tá hâi châ pơ’lêh ƀăng tơnêi. Ki kố mê xuân ôh tá chiâng mơnê̆n kơbố xua sap ing nah troh nôkố gá ai’’.

Pôa Nguyễn Công Hạnh, Kăn phŏ pơkuâ Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu mơjiâng pro long, rơchôa hno têa kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi, Vi ƀan kong pơlê hiăng môi tuăn troăng hơlâ vâ kŏng ti pơtân châ tơkêa mung drêng tá hâi xing xoăng ăm hnoăng xúa tơnêi. Laga tiô Pơkâ 96 hơnăm 2018 pơkâ nhên ‘na yă tơmeăm khoăng, tơdroăng tê mơdró long rơchôa hno têa ƀă tŏng kum kơxô̆ liăn xúa tơmeăm, tơdroăng pro pơxúa long rơchôa hno têa mê kal thế tơbleăng ăm pêi pro mâu khu xiâm ki tơdjâk kĭ ăm pêi pro.

Vi ƀan kong pơlê Dak Lak hiăng tơbleăng 2 hơnăm kố laga xuân tá hâi tơbleăng ăm pêi pro. Mâu tơkêa ăm mung rơgâ têa a 246 long, rơchôa hno têa ƀă dâng 2.000 ha kŏng ti pơkuâ xuân ôh tá chiâng pêi pro, tro lu\p ƀă liăn ngân ƀă tơdroăng păn ká xi xŏng kô chiâng troh hrĭng rơtal liăn rêm hơnăm:

‘’Kŏng ti hiăng mơjiâng troăng ‘na yă pơtroh Vi ƀan kong pơlê ƀă Vi ƀan kong pơlê hiăng ai mơ-éa tơbleăng Khu xiâm pơkuâ ‘na pêi chiâk deăng ƀă mơnhông mơdêk thôn pơlê, Khu xiâm pơkuâ liăn ngân laga troh nôkố xuân tá hâi châ kĭ ăm pêi pro. Mê cho pá puât kân má môi vâ pêi pro, xua drêng ai troăng ‘na yă mê ôh tá kĭ tơkêa ôh. Tiah mê cho tro lu\p ‘na cheăng kâ. Má péa, drêng ôh tá ăm mơ-éa phêp mê ai tơdroăng kuăn pơlê kô tơxup tơbriât dêi pó, pro chiâng ôh tá tơniăn’’.

Vâ tah lôi tơdroăng pá puât ăm mâu tơring, pro tơ’lêi hlâu tung tơdroăng xúa, mơnhông mơdêk châ tơƀrê ƀăng rơgâ têa ăm tơdroăng păn ká xi xŏng tối krê, mâu tơmeăm, tơdroăng tê mơdró long rơchôa hno têa ki ê tối tơdjuôm, kal khât thế ai tơdroăng ki mot pêi cheăng dêi mâu khu xiâm, kơvâ cheăng tơnêi têa.

Công Bắc chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng