Ngoh Phàn Diếu Hồ, kuăn ngo Dao, ối a pơlê Nậm Lúng, cheăm Bản Lang, tơring Phong Thổ (kong pơlê Lai Châu) ai 6 pơ’leăng mâ mơngế, la bú 2 ngế tê pêi cheăng, tơdroăng cheăng kâ dêi rơpŏng hngêi tung hên hơnăm kơnôm to a lối 5.000 met karê klâng pê môi rơnó. Drêng ai liăn veăng gum dêi tơdroăng mơnhông cheăng kâ,  pơlê pơla kơpong hdroâng kuăn ngo ƀă kong ngo, prế on veăng ngoh hiăng pơ’lêh pêt krui kơxái ƀă păn oăng xo têa kơdruâ, kơxô̆ liăn pê lo ing mê rế hên tâ. Mơhé hâi kro mơdrŏng to lâi, la prế on veăng ngoh pơkâ pro đơn pâ lo ing inâi rơpŏng kơtiê dêi pơlê, dêi cheăm.

“Hdrối nah, rơpŏng hngêi a cho rơpŏng kơtiê tung inâi cheăm 4 hơnăm hlối. Hơnăm 2021, rơpŏng hngêi chêh đơn pâ lo ing inâi rơpŏng kơtiê, vâ tơnêi têa ‘măn kơxô̆ liăn ki mê gum ăm mâu rơpŏng ki ê ki xơpá tâ”.

Tơdrêng ƀă rơpŏng hngêi ngoh Phàn Diếu Hồ, ối a kong pơlê Lai Châu hiăng ai hên rơpŏng chêh đơn pâ lo ing inâi rơpŏng kơtiê. Nôkố, tuăn pâ dêi kuăn pơlê ƀă tơdroăng hơ’muăn veăng xoăng hơlêm tơdroăng xơpá hiăng troh mâu pơlê hdroâng kuăn ngo a kong pơlê kố. Mâu rơpŏng ki mê xuân ‘nâi tơmiât troh tơdroăng ki ‘ló ro.

“Rơpŏng hngêi ôh tá vâ kơnôm to a tơnêi têa, xua ngăn ‘na rŏng xuân ối hên rơpŏng ki xơpá hên tâ rơpŏng hngêi á nếo”.

“A ối nếo, ối ai ivá, a thế mơ-eăm pêi cheăng ƀă á hiăng chêh đơn pâ lo ing inâi rơpŏng kơtiê, vâ hơ-ui kơxô̆ liăn ki tơnêi têa gum mê ăm mâu rơpŏng ki ê xơpá tâ rơpŏng a”.

Rôh apoăng bú môi rơpŏng ối a cheăm Bản Lang, la tơdroăng mơhnhôk chêh đơn pâ lo ing inâi rơpŏng kơtiê nôkố hiăng tơbleăng troh hên cheăm tung tơring. Môi tiah a cheăm hơngế hơngo, tíu tơkăng kong Sin Suối Hồ, cho tíu ki hên kuăn ngo Mông ƀă Dao lăm rêh ối, cho kơpong klong hrâ mơnguâ kơtiê dêi kong pơlê, la kơnôm kơhnâ ƀă veăng ai tơdroăng tơmâng khât dêi mâu kăn cheăm, tung hơnăm 2024 hiăng ai lối 30 rơpŏng vâ xêh chêh inâi pâ lo ing inâi kơtiê, djâ kơxô̆ rơpŏng kơtiê a cheăm kố ối hên tâ 40%. Pôa Sùng A Lùng, kăn phŏ hnê ngăn Vi Ƀan kuăn pơlê cheăm Sin Suối Hồ ăm ‘nâi:

“Tơdroăng chêh đơn pâ lo ing inâi rơpŏng kơtiê a cheăm kố hiăng ô eăng troh mâu rơpŏng ki ê tung pơlê, tung cheăm. Sap ing kô tơnêi têa kô ai tơ’nôm liăn vâ gum ăm mâu rơpŏng xơpá ki ê ƀă cho tơdroăng mơhnhôk vâ mâu rơpŏng hiăng hluăn ing kơtiê thế mơ-eăm tâ nếo vâ kơhnâ pêi cheăng kâ vâ pro kro mơdrŏng ing ivá tơná”.

Kong pơlê tơkăng kong Lai Châu châ ‘nâi cho klo ki kơtiê dêi lâp tơnêi têa, ƀă kơxô̆ rơpŏng kơtiê ối lối 20%. Hdrối nah, hên rơpŏng kuăn pơlê ai tuăn tơkôm, tơngah a tơdroăng veăng gum dêi tơnêi têa. Kơnôm râ ủy, mâu kăn ƀă mâu khu tơrŭm cheăng mơdêk hnê tối, mơhnhôk ƀă pêi tro mâu pơkâ kơdroh kơklêa săm kơtiê, mê kuăn pơlê hiăng chôa lâng mơdêk hlê plĕng, mơ-eăm cheăng kâ vâ hluăn kơtiê.

Tiô riân tung hơnăm 2024, lâp tung kong pơlê ai lối 4.000 rơpŏng hluăn kơtiê, tung mê ai vâ chê 500 rơpŏng chêh hlá đơn pâ lo ing inâi rơpŏng kơtiê. Tơring tơkăng kong Phong Thổ pơtối cho tơring ki djâ troăng ahdrối tung tơdroăng xăm kơtiê ƀă kơxô̆ kuăn pơlê chêh inâi vâ lo ing  rơpŏng kơtiê.

Jâ Mai Thị Hồng Sim, Phŏ Kăn hnê ngăn Vi ƀan kuăn pơlê tơring Phong Thổ ăm ‘nâi, hơnăm 2025 kố, tơring mơ-eăm kơdroh ing 4 troh 5% rơpŏng kơtiê, vâ rơpŏng kơtiê chu ối dâng 27%.

“ Vâ tơniăn ăm kuăn pơlê pơtối hluăn kơtiê krá ton, kuăn pơlê tơniăn tung rêh ối mê tơring kô xúa mâu tơdroăng pơkâ dêi tơnêi têa, mơnhông cheăng kâ rêh ối kơpong kuăn ngo ƀă kong ngo; tơdroăng pơkâ mơnhông cheăng kâ rêh ối xăm kơtiê krá ton ƀă mơjiâng thôn pơlê nếo. Pakĭng mê, tơring kố mơdêk pêi tơdroăng kum ‘na cheăng kâ mơnhông cheăng kâ ăm kuăn pơlê”.

Tơdroăng hên kuăn pơlê chêh đơn pâ lo ing inâi rơpŏng kơtiê cho tơdroăng ăm hlo ing mâu luât pơkâ tŏng gum ing rêm râ mâu kăn, mê ối mơhno ăm hlo ing tơdroăng vâ mơ-eăm cheăng kâ vâ hluăn kơtiê dêi mâu kuăn ngo kơpong kong ngo. Tơdroăng kố hiăng ăm hlo ivá rơdêi ki tơrŭm môi tuăn, mơ-eăm, loi khât a tung la ngiâ kô eăng bâ tơƀrê tâ a tơnêi dêi pơlê xiâm tơná./.